Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/900 E. 2023/687 K.

T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/900 Esas - 2023/687

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/900 Esas

KARAR NO : 2023/687

HAKİM : .

KATİP : ..

DAVACI : ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - .... Maslak Mahallesi Eksi Büyükdere Caddesi No:27 Orjin Maslak Plaza Kat 12-13 34398 Sarıyer/ İSTANBUL

VEKİLİ : Av. .. - [16261-62983-.] UETS

DAVALILAR : 1- ... - ... Çekirge Mah. 5.Çınar Sk. No:5 İç Kapı No:3 Osmangazi/ BURSA

  2.  ... .  .... Çekirge Mah. 5.Çınar Sk. No:5 İç Kapı No:3  Osmangazi/ BURSA

  3.  ... .  .... Çekirge Mah. 5.Çınar Sk. No:5 İç Kapı No:3  Osmangazi/ BURSA

VEKİLİ : Av. .... - [16057-50263-.....] UETS

DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/07/2022

KARAR TARİHİ : 26/05/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 26/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından sigorta edilen Hedef ARaç Kiralama'nın sigortalısı bulunduğu ... plakalı aracın 17/02/2020 tarihinde ... ve ... plakalı araçlarla karıştığı trafik kazası sonucu ...'in hayatını kaybettiğini, tazminat hususunda yapılan başvuruya istinaden davacı şirket tarafından vefat eden ...'in yakınlarına ... plakalı aracın ZMM Sigorta Poliçesi kapsamında 685097 nolu hasar dosyasından 20/11/2020 tarihinde 79.915,00 TL ödeme yapıldığını, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyeti'nin 2021/22101 karar sayılı kararı ile davacı şirket nezdinde sigortalı ... plaka sayılı aracın kusursuz olduğuna karar verildiğini, tahkim kararına dayanılarak ödenmiş olan tazminatın iadesinin talep edildiğini, davalı tarafa başvurulduğunu ancak sonuç alınamadığını, Bursa 19. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı dosyası ile alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin miras bırakanı ve hayatta iken maddi fiili destekleri olan ...'in vefatı ile sonuçlanan trafik kazası sonucu kazaya karışan araçlardan ... plakalı aracın zorunlu trafik sigorta poliçesini düzenleyen davacı şirkete başvuru yapıldığını, şirketin zorunlu trafik sigortası poliçesi kapsamında ödeme yaptığını, müvekkillerinin ve müteveffanın davacı şirket ile aralarında düzenlenmiş taraf oldukları bir sigorta poliçesi bulunmadığını, hadisenin haksız fiilden kaynaklandığı ve davanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, iadesi talep edilen tutarın sigorta tazminatı ve ferileriyle birlikte müvekkiline sigorta şirketi ile haricen yapılan anlaşma gereği sigorta şirketinin teklifi ve teklifin kabul edilmesi sonucunda ödendiğini, müvekkilleri tarafından kazaya karışan araçların sigorta poliçelerini düzenleyen şirketlere yazılı olarak başvuru yapıldığını, 18/09/2020 tarihli dilekçe ile de davacı şirkete başvuru yapıldığını, başvurunun kabul edilmesi ile yapılan teklifin müvekkilleri tarafından kabulü üzerine de müvekkilleri adına Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2020 E-92304 sayılı dosyası ile sigorta şirketi aleyhine 23/10/2020 tarihinde tahkim başvurusunda bulunulduğunu, dilekçenin davacı şirkete tebliği üzerine taraflarına gönderilen ihbarname ve diğer belgelerin doldurularak davacı şirkete gönderildiğini, 20/11/2020 tarihinde davacı şirket tarafından toplamda 90.453,00 TL üzerinde anlaşıldığını, 1.786,10 TL stopaj mahsup edilerek 79.915,00 TL 'nin ödendiğini, davacı sigorta şirketinin ödemeyi sebepsiz zenginleşmeye bağlı olarak iadesini talep ettiğini ancak sigorta şirketinin sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olduğunu ve poliçe teminatında olmayan bir ödemeyi iradi olarak gerçekleştirdiğini, davacının poliçeye dayalı olarak kendisini borçlu sanarak ödemeyi yapmış olduğunu ileri sürmesinin mümkün olmadığını, poliçede teminat dışı kaldığı halde yapılan ödemenin lütuf ödemesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine, davacı aleyhine %20 tazminata, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Davanın, TTK 1472 maddesi gereğince davalılara yapılan ödemenin rücusu kapsamında başlatılan Bursa 19. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu anlaşıldı.

Dosyanın yapılan yargılamasında Bursa CBS'nin 2020/18138 sayılı soruşturma dosyasının DYS üzerinden celp edildiği, Osmangazi İlçe Emniyet Müdürlüğünden dava konusu kazaya ilişkin kamera kayıtlarının celbi için müzekkere yazıldığı ve rapor tanzim edilmek üzere Trafik ve Sigorta Alanında Uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdine karar verildiği görüldü.

Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 24/03/2023 tarihli raporda özetle; ... Plakalı Kamyon Sürücüsü ...’nın; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 56/a-1 ve 84/d maddelerinde düzenlenen; " Madde 56 – Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorundadırlar." , "Şerit izleme : 1. Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları YASAKTIR.

" ve "Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında; d) Arkadan çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar." Kuralını ihlal ettiğinden meydana gelen bu kazanın oluşumunda % 75 oranında ASLİ KUSURLU olduğu;

16KAS32 Plakalı Kamyonet Sürücüsü ...’ün ise;

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmelik 135/a-1 maddesinde düzenlenen; "Madde 135 – Herhangi bir arıza veya trafik kazası nedeniyle karayolunda sürülemeyecek araçlar için aşağıdaki esas ve usuller uygulanır. Durumlarına göre bozulan araçlar için parketme ve duraklamada alınacak önlemlerden gerekli olanlar uygulanmakla birlikte; 1) Yol, hava ve trafik durumu ile gece ve gündüz oluşuna göre nizami park ve kuyruk ışıkları yakılmadığı, yakılamadığı veya yakılması halinde dahi 150 metre mesafeden diğer araç sürücüleri tarafından açıkça görülemediği takdirde, bozulan aracın ön ve arkasına uygun yerlere diğer araç sürücülerinin 150 metre mesafeden açıkça görebilecekleri şekilde birer kırmızı yansıtıcı veya kırmızı ışıklı cihaz konulması mecburidir." Kuralını ihlal ettiğinden meydana gelen bu kazanın oluşumunda % 25 oranında TALİ KUSURLU olduğu , ... Plakalı Otomobil Sürücüsü ...'nın ise;

Meydana gelen bu kazanın oluşumunda her hangi bir kusurunu olmadığı; Muteveffa ... ve Yaralılar'ın ise; Meydana gelen bu kazanın oluşumunda her hangi bir kusurlarının olmadığı; Davacı Zurich Sigorta Şirketi tarafından kazaya karışan ... plakalı araç için 207686812 nolu KZMSS poliçesinin 01.11.2019-01.11.2020 tarihleri arası için düzenlendiği verilen limitin 390.000,00 Tl kişi başına bedensel zarar için teminat verildiği, Sigortalı ... plakalı araca istinaden davalılar adına 20.11.2020 tarihinde 79.915,00-TL yapılan ödemenin 13.10.2020-2020.E.87066 başvuru ve 01.03.2021-K-2021/22101 Karar sayılı Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyeti Kararı ile ... plakalı aracın kusursuz olduğunun anlaşılmasından kaynaklı TTK 1472 maddesi halefiyet ilkesi gereğince rücuya dayalı icra takibine istinaden itirazın iptali davası açıldığı, Davacının yaptığı ödemenin “lütuf ödemesi” (Ex Gratia) ödemesi olarak değerlendirilmesi gerektiğine, bu bağlamda halefiyet ilkesi gereğince yapılan ödemenin rücu edilemeyeceğine ilişkin hususların tespit edildiği bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamının incelenmesinde 17/02/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalıların murisi ... 'in vefat ettiği, davacı sigorta şirketinin ...'in sürücüsü olduğu, ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olduğu, vefat nedeniyle davacı sigorta tarafından vefat eden ...'in davalı yakınlarına 79.915,00 TL ödeme yaptığı, sigorta tahkim komisyonu hakem heyeti kararı ile davacı nezdinde sigortalı olan ... plakalı aracın meydana gelen kazada kusursuz olduğuna karar verildiği, bu nedenle davacı sigorta şirketi tarafından davalılar aleyhine TTK 1472 maddesi uyarınca rücu hakkı kapsamında icra takibine girişildiği, davalıların itirazı neticesinde eldeki davanın açıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre kazaya karışan dava dışı ... ve ... plakalı araçların kazanın meydana gelmesinde kusurlu oldukları, davacı sigortalısı ... plakalı aracının kusursuz olduğu, kazaya karışan araçlardan ... plakalı aracın zorunlu trafik sigorta poliçesini düzenleyen davacı şirketin zorunlu trafik sigortası poliçesi kapsamında davalılara ödeme yaptığı, davalılar ve müteveffa ile davacı şirket arasında bir sigorta poliçesi bulunmadığı, poliçe teminat dahilinde olmayan ödemenin davacı sigorta şirketi tarafından iradi olarak yapıldığı, davacı sigorta şirketi ancak sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olup, kendisi tarafından düzenlemiş olan poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli bir tacir gibi davranarak gerekli incelemeyi yapması gerekirken bu şekilde davranmamış ve poliçe teminatında olmayan bir ödemeyi iradi olarak gerçekleştirmiştir. Her ne kadar TBK'nın 78/1 maddesi "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir."hükmünü havi ise de, davacı sigorta şirketinin, kendi düzenlemiş olduğu poliçeye dayalı olarak yaptığı ödemeyi "kendisini borçlu sanarak" yapmış olduğunu ileri sürmesi mümkün değildir. Bu durumda, poliçede teminat dışı kaldığı halde yapılan ödemenin lütuf (ex gratia) ödemesi olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu ödemenin davacı sigorta şirketine sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talep hakkı vermeyeceği (bkz. yargıtay 17. hukuk dairesi esas no:2016/12674 karar no:2019/4847) kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1. Davanın REDDİNE,

2. Şartları oluşmayan kötü niyet tazminatının REDDİNE,

3. Alınması gereken 179,90 . TL harcın 1.061,56. TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 881,66‬ . TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5. Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6. Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 14.063,29 . TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

7. HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

8. Dava şartı arabuluculuk kapsamında harcanan 1.600,00 TL masrafın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

9. Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/05/2023

Katip ......

E-Imzalıdır.

Hakim ...

E-Imzalıdır.