Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 2024/2157 E.

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/2157 - 2026/721 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/2157
KARAR NO : 2026/721

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 17/09/2024 NUMARASI : 2023/371 Esas - 2024/425 Karar DAVACI : AK SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - 0... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : HAS YILMAZLAR NAKLİYAT, TEMİZLİK ÜRÜNLERİ, İNŞAAT VE GIDA, SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -... VEKİLİ : Av. ... DAVA TÜRÜ : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 25/07/2023 KARAR TARİHİ : 16/04/2026 KR. YAZIM TARİHİ : 08/05/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı Has Yılmazlar Nakliyat Temizlik Ürünleri İnşaat ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şİrketi arasında ... sayılı 04/01/2022 başlangıç ve 04/01/2023 bitiş tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi imzalandığını, akdedilen bu poliçe çerçevesinde poliçede belirtilen 27 ... plakalı motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk poeliçe limitleri dahilinde davacı şirketçe teminat altına alındığını, 22/02/2022 tarihinde 17:36 sıralarında davalı firmanın işleteni olduğu sürücüsü tespit edilemeyen 27 ... plakalı aracın Kocaeli İli İzmit İlçesi Sekbanlı Mah. Kuzey Marmara otoyolunda İstanbul istikametinde 07-24 kesim noktası + 16 Km 10 M mesafede Tünel (2) içerisinde hareket halindeyken, kaplama diye tabir edilen lastiğinin yerinden çıkarak yola düşmesine rağmen yoluna devam etmiş ve aynı gün saat 17:43 sıralarında, aynı istikamette hareket eden ... idaresindeki 34 ... plakalı araç, yola düşen lastiğe çarpmak suretiyle hasarlandığını, Otoyol 24. Jandarma Trafik Timi birimine bağlı ekipler tarafından düzenlenen 2022/73 kaza sıralı tutanak ile kazanın oluş şekli tevsik edildiğini, zarar gören 34 ... plakalı araç maliki, öncelikle kendi kasko sigortacısı Axa Sigorta A.Ş.'ye başvurduğunu ve yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde araçta 48.957,95-TL hasar meydana geldiği tespit edildiğini Kasko sigortacısı ilgili hasar bedelini karşıladıktan sonra, ödediği tutarın davalının yukarıda adı geçen trafik sigortası poliçesinden karşılanması talebiyle davacı şirkete başvurması üzerine, dava dışı ... Vergi Numaralı Axa Sigorta A.Ş.'ye 20/12/2022 günü 46.301,00-TL sigorta tazminatı ödendiğini, bu tazminat ödemesi dışında, zarar gören 34 ... plakalı araç maliki, değer kaybı talebiyle davacı şirkete ve sonrasında tahkim yoluna başvurulmuş olup Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2022.E.171472 sayılı dosyasıyla yapılan yargılama sırasında, zarar gören ile sulh olunarak değer kaybı talebi için fer'ileriyle birlikte 09/08/2022 günü 3.699,00-TL ve 3.468,99-TL olmak üzere 7.167,99-TL daha sigorta tazminatı ödendiğini, somut olayda genel şarttaki istinai (tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma) durum söz konusu olmadığından olay yerinin terk edilmesi davalının ilgili zarardan genel şartlar uyarınca sorumlu olduğu sebebiyle sigortacının rücu hakkı olduğunu, mezkur tutanağın incelenmesi sonucunda, kazanın oluşumunda 27 ... plakalı sigortalı aracın tespit edilemeyen sürücüsünün 2918 Sayılı KTK. hükümlerine ve ayrıca genel hükümlere göre asli kusurlu olduğunu, başka kimsenin herhangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşıldığını, zarardan sorumlu olmasına rağmen ödeme yapmayan davalı aleyhine Kocaeli İcra Dairesi’nin 2023/27989 Esas sayılı dosyası ile 07/04/2023 günü icra takibine geçildiğini, İcra dosyasından gönderilen ödeme emrini 13/04/2023 günü tebliğ alan borçlu tarafından takibe/ödeme emrine 17/04/2023 günü itiraz edildiğini ve süresinde itiraz edilmesi nedeniyle takip dosyası durdurulduğunu, icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın reddi gerektiğini, rücu alacaklısı olan davacı sigorta şirketinin dava konusu hasar nedeniyle üçüncü kişilere ödeme yaptığı tarih itibariyle rücu borçlusu olan davalı temerrüde düşmüş olup faiz başlangıç tarihinin talep gibi ödeme tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğini, davalı tacir olup kazaya neden olan araç ticari işletmesine ait olduğunu, bunun yanında rücu nedeni esasen davacı şirket ile davalı arasındaki poliçeye dayandığından her iki taraf için ticari iş arz eden bu durumda asıl alacağa avans faizi işletilmesi ve talep edilmesi hukuka uygun olduğunu, izah edildiği üzere borçlunun itirazında haksız olup kötü niyetli olduğunu, İcra takibini uzatmak maksadıyla borca itiraz ettiğini, bu nedenle borçlunun itirazının iptalini, takibin devamı ve borçlunun haksız itirazı sonucu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına çarptırılmasını, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A-(11) gereği arabuluculuk ilk oturumuna davalının mazeretsiz katılmaması da dikkate alınarak yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına , karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalının yerleşim yerinin Gaziantep olup işbu davanın davalının yerleşim yerinde açılması gerektiğini, yetkisizlik sebebiyle davanın usulden reddedilmesini, davalının bahsi geçen aracının iddia edildiği gibi 22/02/2022 tarihinde gerçekleşen herhangi bir kazaya karışmadığını, aksi yönde tutulan tutanağı kabul etmediklerini, davalının sahip olduğu araçları kullanan sürücüler tarafından da böyle bir durum kendisine bildirilmediğini, tersi bir durum varsa dahi araç sürücüsü tarafından fark edilmemiş olup kasti bir durumun söz konusu olmadığını, sigorta şirketi açısından tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayacak bir durum veya olayın dava konusu olayda olmadığını, davacının her ne kadar Genel Şartlar B.4 maddesine dayanmışsa da bahsi geçen durumda dahi sigortalının kast yahut kasta yakın ağır kusurunun olması gerektiğini ancak dava konusu olayda böyle bir durumun olmadığını, mahkemenin aksi görüşte olması halinde davalıya ait araca atfedilen kusur oranını ve ileri sürülen zarar miktarını kabul etmediklerini, davanın reddedilmesini, karşı tarafın alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ : İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, 2-Davalının Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün 2023/27989 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 50.000 TL asıl alacak 1.542,52 işlemiş faiz olmak üzere toplam 51.542,52 TL üzerinden icra dosyasında talep edilen faiz oranı ile birlikte devamına, 3-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin REDDİNE 4-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 5-Davalının kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davada ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacı tarafın davayı ispatlayamadığını, kazanın davalıdan kaynaklandığına dair dosyada yeterli delil olmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; tüm dosya kapsamı itibariyle; somut olaya ilişkin bilgi, belge, kayıt, tutanak, ekspertiz incelemeleri ve fotoğraflar ile tutarlı bilirkişi raporları doğrultusunda davalının maliki/işleteni olduğu aracın sürücüsünün mezkur trafik kazası sebebiyle %100 oranında 1. dereceden ve asli kusurlu olduğu ortada iken, davalı yanın istinaf başvurusuna konu aksi yöndeki soyut iddiaları haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyan ile; davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz. DELİLLER: Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/09/2024 Tarih - 2023/371 Esas - 2024/425 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; ZMSS poliçesinden kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Dosyanın incelenmesinde, davacı şirket ile davalı Has Yılmazlar Nakliyat Temizlik Ürünleri İnşaat ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında 281502730 sayılı 04/01/2022 başlangıç ve 04/01/2023 bitiş tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi imzalandığı, poliçede belirtilen sürücüsü tespit edilemeyen 27 ... plakalı aracın Kocaeli İli İzmit İlçesi Sekbanlı Mah. Kuzey Marmara otoyolunda İstanbul istikametinde 07-24 kesim noktası + 16 Km 10 M mesafede Tünel (2) içerisinde hareket halindeyken, kaplama diye tabir edilen lastiğinin yerinden çıkarak yola düşmesine rağmen yoluna devam etmiş olması ve aynı gün saat 17:43 sıralarında, aynı istikamette hareket eden ... idaresindeki 34 ... plakalı aracın yola düşen lastiğe çarpmak suretiyle hasarlanması nedeniyle zarar gören araca ödediği zarar bedelini olay yerini terk rücu sebebiyle istediği ve bu amaçla icra takibi yaptığı, davalının itirazı üzerine itirazın iptali için eldeki davayı açtığı, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın davalı tarafından istinaf edildiği görülmektedir. Uyuşmazlık; rizikonun teminat dışı olup olmadığı ve davacının davalıya rücu koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır. Sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95-(2) maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede; "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde sigorta ettirene rücu halleri düzenlenmiş olup, buna göre; "-Tazminatı gerektiren olayın, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş olması, -Tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş olması, -Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelmiş olması, -Tazminatı gerektiren olayın, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş olması, -Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olması, -Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğunun tespit edilmesi, -Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halleri" rücu sebebi olarak kabul edilmiştir. Eldeki davada davacı rücu sebebi olarak sigortalısı araç sürücüsünün kazadan sonra olay yerini terk ettiği iddiasına dayanmaktadır. Dosya arasına alınan kazanın oluşumuna ilişkin CD içeriği, 10/01/2024 tarihli bilirkişi raporundaki CD inceleme görüntüleri birlikte değerlendirildiğinde, kazanın meydana geldiği yerin Kuzey Marmara otoyolunda İstanbul istikametinde 07-24 kesim noktası + 16 Km 10 M mesafede Tünel (2) içerisi olduğu, trafik akışının tek yön olduğu, tünel içerisi olması nedeniyle gün ışığı şartlarında trafik akışının devam etmediği, davalıya ait araç dursa ve olay yerini terk etmese daha vahim sonuçların ortaya çıkma ihtimali, davalı araç sürücüsünün lastiğin koptuğunu fark etmeme olasılığı birlikte değerlendirildiğinde olay yerini terk rücu sebebinin şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir. Zaten dosyaya kazandırılan 10/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda da, olay yerini terk sebebi ile değil, davalının ağır kusurlu olması nedeniyle rücu şartlarının oluştuğu beyan edilmiştir. Buna göre davalıya ait aracın kaplama lastiğinin standartların altında olması nedeniyle kullanılamayacak derecede olduğu, bu lastiğin kopması ile kazanın meydana geldiği ve davacının Genel Şartlar B.4'te yer alan Tazminatı gerektiren olayın, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş olması maddesinden dolayı rücu hakkının olduğu rapor edilmiştir İlk Derece Mahkemesi tarafından da bu rücu sebebine dayanılarak istinafa konu hüküm tesis edilmiştir. Ancak verilen karar yanılgılı eğerlendirmeye dayanmaktadır. Davacı sigorta şirketi, dava dilekçesinde olay yerini terk rücu sebebine dayanmıştır. Mahkemece ise , davalının ağır kusurundan dolayı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı tarafından dava dilekçesinde, davalıya ait araçta bulunan kaplamanın standartların altında olduğuna, bu şekilde trafikte seyretmemesi gerektiğine, kazanın davalının ağır kusuru sonucu meydana geldiğine vaka olarak dayanılmamıştır. Mahkeme, davacının yerine geçerek tahminde bulunamayacağından, tasarruf ilkesi ve taraflarca getirilme ilkesine göre, "hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz" ilkesi de (6100 s. HMK. m.25/1) göz önüne alınarak, davacı tarafından ileri sürülmeyen bu vaka hükme esas alınamayacaktır. Eldeki davada; ağır kusur yönünden iddianın genişletilmesine davalının açık muvafakatinin bulunmadığı, usulüne göre yapılmış bir ıslah ile de bu vakaya da dayanılmadığı görülmektedir. Dayanılmayan vakıa nedeniyle davacının haklılığı bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olsa bile kabul kararı verilemeyeceğinden, KMAZMSS Genel Şartlar B.4.a uyarınca (ağır kusur) davacının eldeki davada rücu imkanının bulunduğu söylenemeyecektir. Bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmesi hatalı bulunmuş ve kararın kaldırılarak davanın reddine dair esas hakkında yeniden karar verilmiştir. Davanın açılmasında davalının kötüniyetli olduğu söylenemeyeceğinden, davalının tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir. Gerekçeli karar başlığında; dava türünün "İtirazın İptali" olmasına rağmen, "Tazminat" şeklinde yanlış olarak gösterildiği, karar başlığında dava türü yazılırken gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği anlaşılmakta ise de; bu husus, sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve eleştiri getirilmekle yetinilmiştir. Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KISMEN KABULÜNE; Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/09/2024 Tarih - 2023/371 Esas - 2024/425 Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, a-Davanın REDDİ ile, b-Davalının tazminat talebinin REDDİNE, c-Alınması gerekli 732,00-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 672,26-TL harçtan mahsubu ile bakiye 59,74-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, ç-Davacı tarafça yapılan 269,85 TL başvurma harcı ile 6.770,25 TL yargılama gideri toplamı 7.040,10 TL üzerinden 6325 sayılı Kanunu'nun 18/A-11. maddesine göre hesaplanan 3.520,05 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, d-Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, e-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. ve 6325 sayılı Kanunu'nun 18/A-11. maddesine göre hesaplanan 22.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, f-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik 3.120,00-TL arabuluculuk ücreti üzerinden 6325 sayılı Kanunu'nun 18/A-11. maddesine göre hesaplanan 1.560,00 TL'nin davalıdan, bakiye 1.560,00-TL'nin ise davacı tarafından yargılama aşamasında peşin yatırılan 230,90 TL arabuluculuk ücretinden mahsubu ile kalan 1.329,10 TL'nin davacıdan tahsili için hazineye müzekkere yazılmasına, g-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları; a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına, b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya iadesine, c-Davalı tarafından yapılan 1.169,40-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 320,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.489,40 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, d-Davalının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davalıya iadesine, e-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine, İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/04/2026 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*