İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi 2025/740 E.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 53.HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/740 KARAR NO : 2026/531 TÜRK MİLLETİ ADINA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 05/03/2021 NUMARASI : 2016/35 Esas, 2021/202 Karar DAVANIN KONUSU: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 15/04/2026 Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda; GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ : 1.DAVA Asıl dava Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 31/03/2015 tarihinde karşılıklı olarak alt işveren sözleşmesi adı altında iki adet eser sözleşmesi imzaladığını, müvekkili şirketin, ... proje şantiyesinde bulunan ... numaralı blokların inşaat işleri kapsamında dış cephe mantolama işlerini, ikinci eser sözleşmesinde ise; aynı blokların ısı yalıtım ve izolasyon işlerini üslendiğini, ...Bloklar Dış Cephe Mantolama Sözleşmesinin 5. maddesine göre, sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olan keşif listesinde yazılı olan miktarın, sözleşme bedeli olarak kararlaştırıldığını, sözleşme bedelinin 176.804,28 TL olduğunu, ...Isı Yalıtım ve İzolasyon Sözleşmesinin 5. maddesine göre, sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olan keşif listesinde yazılı olan miktarın, sözleşme bedeli olarak kararlaştırıldığını, sözleşme bedelinin 189.921,00 TL olduğunu, eser sözleşmelerine göre müvekkilinin işe süresinde başladığını ve bitirdiğini ancak davalının işlerin eksik ve ayıplı yapıldığından bahisle müvekkiline defalarca işleri baştan yaptırdığını, müvekkilin bunca zorluk içerisinde işi bitirip teslim etmesine rağmen, davalının kötü niyetli olarak, yapılan işlerin sözleşmeye aykırı şekilde yapıldığını belirterek, söz konusu işi bir başka firmaya yaptıracağını bildirdiğini, bütün bunlara rağmen müvekkilinin yaptığı işlere karşılık iş sahibine hakediş raporları gönderdiğini, ancak davalıdan hiçbir ödeme alamadığı, yapılan işlerin tespiti ve işlerin karşılığı olan bedellerin hesaplanması gerektiğini iddia ve beyan ederek fazlaya ilişkin dava ve sair talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL alacağın işin bittiği tarihten itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Asıl davada davacı karşı davada davalı vekili 20/06/2016 teslim tarihli dilekçesi ile özetle; asıl davada toplam talep ettikleri tutarın 183.007,52 TL olduğunu bildirmiştir. II. CEVAP Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile ... projesindeki Al3 ve Al4 blokların yalıtım ve mantolama işlerini yapılması konusunda 31/03/2015 tarihli iki adet alt işveren sözleşmesi imzalandığını, sözleşmelere konu alanın davacıya 15/04/2015 tarihli yer teslim tutanağı ile teslim edildiğini ancak yapılan işin hatalı olmasının işin sökülerek yeniden yapılmasına sebep olduğunu ve yapılacak işin sözleşmenin 6. maddesinde belirlenen sürede bitirilmemesi ve ciddi gecikmelerin yaşanması sonucunu doğurduğunu, işbu nedenle sözleşmenin 41. maddesine dayanarak kalan işler için başka bir firma ile devam etmek zorunda kalındığını, davacıya Bakırköy 51. Noterliği'nin 01/09/2015 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi gönderilerek sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğinin, işbu ihtarnamede fazlaya dair hakların saklı tutularak şimdilik davacının hakediş ve teminatlarından gecikme cezaları, ... ve ... cezaları, malzeme, iskele kirası, nakliyeler ve işin başka firmaya yaptırılması sebebiyle uğranılan zararlar tenzil edildiğinde 41.683,20 TL alacaklı olduklarının bildirildiğini, asıl davada davacı şirketin işi sözleşme süresinde bitirmemesi sebebiyle müvekkili şirketin asıl davada davacı şirketin nam ve hesabına üçüncü şahıs ile çalışması dolayısıyla asıl davada davacı ile çalışılsaydı doğmayacak olan munzam zararlar, malzeme, iskele kirası, nakliye bedelleri, asıl davada davacı şirkete kesilen ... ve ... cezalarından kaynaklanan tutarlar ile işin gecikmesi sebebiyle doğan zararlar tespit edilmesini iddia ve beyan ederek asıl davanın reddine, karşı davda şimdilik 41.683,20 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte asıl davada davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı karşı davalı vekilinin karşı davaya cevabı, karşı davada davacı tarafın uğradığını iddia ettiği ve neye göre hesap yaptıkları belli olmayan bir takım hesaplarla kendilerinin 41.683,20 TL alacaklı olduklarını iddia ettiklerini, bunu kabul etmediklerini, karşı davada davacı tarafın bugüne kadar yapılan işle ilgili hiçbir ödeme yapmadığını, karşı davada davacı tarafın teslim edilen işin bedelini ödemeden diğer işlerin yapılmasını müvekkilinden talep etmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkilinin A14 bloka hiç başlayamadığı beyan edilmiş ise de bu beyanı kabul etmediklerini, müvekkili ödeme alamayınca A14 bloku yapamayacağını açıkça beyan ettiğini, A13 ve A14 blokun yalıtım işlerinin bedelinin 189.921,00 TL olarak öngörülmüş iken müvekkili şirketin de her iki bloka ait yalıtım işlerini yapıp teslim etmiş iken ve yine A13 blokun mantolamasını da yapıp teslim etmesine rağmen müvekkili şirketin alacağı bedelinin karşı davada davacı tarafça 106.557,85 TL olarak hesaplamakta olduğunu, karşı davada davacı tarafın kendini alacaklı olarak çıkarmaya çalıştığını, müvekkiline her iki blokun yalıtımı ile A13 blokun mantolamasını yapmasına rağmen 106.557,85 TL hesap çıkartırken, karşı davacının sadece A14 blokun mantolaması için nasıl 130.282,66 TL hesap çıkardığını açıklanması gerektiğini beyan ederek asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, taraflar arasında 31.03.2015 tarihinde iki adet sözleşme imzalandığı, bu sözleşmeler ile davalı/karşı davacı şirkete ait... bloklarda yalıtım işleri ile dış cephe mantolama işlerinin davacı karşı davalı ... İnşaat firması tarafından üstlenildiği, sözleşme keşif özetlerine göre yapılacak işlerin bedelinin, dış cephe mantolama işleri bedelinin 176.804,28 TL, yalıtım işleri bedelinin 189.921,00 TL olduğu, sözleşmelerin davalı tarafından 01.09.2015 tarihli ihtarname ile tek taraflı olarak feshedildiği, talimat yolu ile alınan 08.11.2019 tarihli bilirkişi raporunda, davacı karşı davalı ... firması tarafından yapılan imalatların gelmiş olduğu aşamanın hakedişe göre işin yaklaşık %33 seviyesinde iken sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle sözleşme ve teknik şartnameye uygun yapıldığının kabul edilmesi gerektiği, ancak yapılan işlerden henüz geçici kabul aşamasına gelmeden eksik ve kusurlu imalatların da bulunduğu, eksik ve kusurlu imalatların işveren tarafından tespit raporuyla vb. somutlaştırılmadığı, eksik ve kusurlu imalatların alt işverene düzelttirildiği, hakediş raporlarına göre davacı/ karşı davalı ... firmasının mantolama imalatından doğan net alacağının kesintiler yapıldıktan sonra 74.476,44 TL, yalıtım imalatından doğan net alacağının kesintiler yapıldıktan sonra 32.513,39 TL olmak üzere toplam 106.989,83 TL olduğunun tespit edildiği, bu yönüyle raporun teknik açıdan yeterli ve denetime elverişli olduğu, davalı iş sahibinin de kabulünde olan 106.989,83 TL lik kısım yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği, davadan önce davacı tarafından davalı aleyhine icra takibine girişilmiş olması nedeniyle TBK 117. maddesi gereğince, davalının icra takip tarihi itibariyle temerrüde düştüğü anlaşıldığından bu miktarın takip tarihi olan 05/10/2015 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerektiği, dava, 13/01/2016 tarihinde 50.000,00 TL dava değeri gösterilerek, hakediş alacağının tahsili istemi ile açılmıştır. Davalının cevap dilekçesi davacı yana 04.04.2016 tarihinde tebliğ edildiği, cevaba cevap dilekçesi yasal 2 haftalık süreden sonra 21.09.2016 tarihinde verildiği, bu nedenle cevaba cevap dilekçesi olarak dosyaya sunulan dilekçe beyan dilekçesi mahiyetinde olduğu, bu dilekçede belirtilen hususlar iddianın genişletilmesi kapsamında olduğu, iddianın genişletilebilmesi için davalı tarafın açık muvafakatı gerektiği, davacı vekili 20/09/2016 tarihli dilekçesinde, iskele kira bedeli ile sarf malzemelerinin bedelinin de tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve 19.12.2016 tarihli dilekçesinde, talep edilen 50.000 TL lik talebini 183.007,52 TL ye artırdığını, bu miktarın mantolama ve yalıtım hakedişi, idarenin iş emri verdiği kalıp hatasını düzeltmek için yapılan mantolama işleri, şantiyede kaldığı ve davalı tarafından kullanıldığı iddia edilen malzemeler ile iskele kira bedeli toplamına ilişkin olduğu konusunda açıklamada bulunduğu, davacı yüklenicinin 20.09.2016 tarihli dilekçesi ve 19.12.2016 tarihli dilekçesinde, dava dilekçesinde dile getirilmeyen alacak kalemlerinin de hükme bağlanmasını istemiş olması karşısında, HMK'nın 141. maddesi kapsamında iddianın genişletilmesi ve değiştirilmesi niteliğinde olup, dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu edilmesine yasal açıdan olanak bulunmadığından bu alacak kalemleri yönünden davanın reddine karar vermek gerektiği, (HGK’nın 29.06.2011 gün, 2011/1-364 E.-2011/453 K., 15.06.2016 gün, 2014/4-1193 E.-2016/800 sayılı İlâmları) Kaldı ki, bir an için davacının bu taleplerinin iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında olmadığı düşünülse dahi, davacının sözleşme dışı iş bedeli, iskele kirası ve malzeme bedeline dair taleplerin, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 5.maddesi ve TBK’nın 480. maddesi uyarınca götürü bedel kapsamında kaldığı anlaşıldığından bu nedenle de reddi gerektiği kanaatine ulaşıldığı, karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede; davacı şirkete kesilen ... ve ... cezalarından kaynaklanan tutarlar ile işin gecikmesi sebebiyle doğan zararının tahsili talebinde bulunduğu, 08.11.2019 tarihli bilirkişi raporunda, dosyada bulunan 18.08.2015 tarihli ...ile işveren ... Firması ile ...-... şirketi arasında sözleşme imzalandığının, bu sözleşmeye göre... Blok mantolama ve dış cephe işlerinin 128.765,08-TL + KDV bedelle yapılması hususunda anlaştıklarının belirlendiği, davacı karşı davalıdan kaynaklanan imalat hatalı imalatların düzeltilmesi maliyeti, ... cezaları vb kesintilerin hakedişten kesildiği, sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle eksik ve kusurlu işler nedeniyle dosyada somut bir bilgi ve belge bulunmadığı, işlerin geçici kabul aşamasına gelmemiş olması nedeniyle eksik ve kusur listesinin de bulunmadığı, davalı karşı davacı ... tarafından yapılan kesinti ve sonuçta talep edilen bedelin somut bir bilgi ve belgeye dayandırılmadığının tespit edildiği, bu yönüyle bilirkişi raporunun tespit ve değerlendirmeler bakımından somut olaya uygun ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu gerekçesiyle, davalı karşı davacı tarafından ispat edilemeyen davanın reddine karar vermek gerektiği belirtilerek, davanın kısmen kabulü ile, 106.989,83.-TL'nin 05/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karşı davanın reddine karar verilmiştir. IV İSTİNAF Davalı-karşı davacı vekili istinafında, davacı tanığı karşı davalı tanığı ... ifadesinde işin teslim tarihinin Ekim 2015 olduğunu, dış cephe işlerinde kusur olduğunu, %80 düzeltildiğini söylediğini, davacı karşı davalı tanığı ...'in ifadesinde , karşı davacının başka firmaya betonu kırdırarak mantolama yaptırmak zorunda kaldığını, karşı davacının eksik ayıplı işleri başka firmaya 130.282,60 TL 'ye yaptırdığını, karşı davanın reddinin hukuka aykırı olduğunu, sözleşme süresinin 60 gün olduğunu, bilirkişi raporunda 70 günlük gecikme olduğunun tespit edildiğini ancak gecikme cezasının hesaplanmadığını, davacı karşı davalının 20.07.2015 tarihinde işi bıraktığını,70 günlük gecikmenin dikkate alınmadığını, bilirkişinin karşı davacı ile 3. Kişi ... arasında yapılan 18.08.2015 tarihli protokolü yok saydığını, karşı davadaki 41.683,20 TL'lik kalemlerin hepsinin belgeli olduğunu belirterek karşı davadaki ret kararının kaldırılmasını talep etmiştir. V-DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Türk Borçlar Kanunun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası ve karşı davada ise eksik ayıplı iş bedelinden kaynaklı tazminat davası vardır. Asıl davacı ve karşı davalı yüklenici, davalı ve karşı davacı iş sahibidir. Davacı asıl davada, 31.03.2015 tarihli davalı iş sahibi ile iki adet sözleşme imzaladığını, ...blokları için 1. sözleşmenin dış cephe işi olduğunu, 176.804,28 TL bedelli olduğunu, 2. Sözleşmenin ...blokları için yalıtım izolasyon işi olduğunu 189.921,00 TL bedelli olduğunu, işi bitirdiğini ödeme alamadığını belirterek, 50.000,00TL.'nin tahsilini talep etmiştir. Davalı karşı davacı, davacının işi hatalı yaptığını, 3. kişiye yaptırdığını, davacının süresinde işe başlamadığını, belirlenen sürede bitiremediğini, 01/09/2015 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi gönderilerek sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, fazlaya dair hakların saklı tutularak şimdilik gecikme cezaları, ... ve ... cezaları, malzeme, iskele kirası, nakliyeler ve işin başka firmaya yaptırılması sebebiyle uğranılan zararlar tenzil edildiğinde davacı karşı davalıdan 41.683,20 TL alacaklı olduğunu, bu sebeple asıl davanın reddine ve karşı davada 41.683,20 TL'nin davacı- karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Karşı davalı karşı davaya cevabında iki bloğun yalıtımını ve A13 bloğun dış cephesini yaptığını, sadece A14 blokun dış cephesinin yapılmadığını, her iki blokun yalıtımı ile A13 blokun mantolamasını yapmasına rağmen 106.557,85 TL hesap çıkartırken, karşı davacının sadece A14 blokun mantolaması için nasıl 130.282,66 TL alacak hesabı çıkartığını belirterek karşı davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, alınan bilirkişi raporu hükme dayanak yapılarak, asıl dava için mantolama imalatından doğan net alacağının kesintiler yapıldıktan sonra 74.476,44 TL, yalıtım imalatından doğan net alacağının kesintiler yapıldıktan sonra 32.513,39 TL olmak üzere toplam 106.989,83 TL olduğunun tespit edildiği belirtilerek, asıl davanın kısmen kabulü ile, 106.989,83 TL'nin tahsiline karar verilmiştir. Karşı davada ise ,talep edilen bedelin somut bir bilgi ve belgeye dayandırılmadığının tespit edildiği, bu yönüyle bilirkişi raporunun tespit ve değerlendirmeler bakımından somut olaya uygun ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu gerekçesiyle, davalı karşı davacı tarafından ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir. Somut olayda taraflar arasında 31.05.2015 tarihli iki adet sözleşme olup, bir tanesi dış cephe, bir tanesi izolasyon sözleşmesidir. Sözleşme süresi 60 gün olup, 15.04.2015 tarihinde yer teslimi yapılmış ve böylece işin bitirilmesi gereken süre 15.06.2015 tarihidir. Davalı karşı davacı 01.09.2015 tarihli ihtar ile işin süresinde bitirilmediğini belirterek sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmiştir. Bu fesih ihbarında, gecikme cezaları, ... ve ... cezaları, malzeme, iskele kirası, nakliyeler ve işin başka firmaya yaptırılması sebebiyle uğranılan zararlar tenzil edildiğinde davacı karşı davalıdan 41.683,20TL alacağını talep etmiştir. Davalı/karşı davacı istinafı karşı dava açısından yapmıştır. Dava konusu her iki sözleşme davalı tarafından fesih edilmiştir. Her iki sözleşme bedel karşılığı düzenlenmiş olup fesih iradesi (yenilik doğuran bir hak olduğundan) karşı tarafa ulaştığı anda tüm sonuçlarını doğurur ve geri alınamaz. Eser sözleşmesi ani edimli sözleşme olduğu için kural olarak geriye etkili sona erer. Somut olayda tarafların talepleri dikkate alındığında feshin ileriye dönük olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmenin ileriye dönük feshi halinde, sözleşme fesih tarihine kadar sonuçlarını doğurur. Bu nedenle feshin tebliğ tarihi belirlenerek bu tarihten sonrası için ileriye dönük tasfiye yapılması gerekir. Açıklanan nedenlerle karşı davacı iş sahibinin tüm taleplerinin sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediğine göre, fesihte haklıysa TBK 125 maddesi gereğince, sözleşme gereğince yaptığı yasal masraflar ile menfi zararını talep edebilir. Mahkemece yukarıda belirttiğimiz ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak, sonucuna göre karşı davada bir karar verilmesi hatalı değerlendirme yapıldığı anlaşıldığından, davalı-karşı davacı vekilinin karşı davaya yaptığı istinaf taleplerinin kabulüne karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı-karşı davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 05/03/2021 tarih, 2016/35 Esas, 2021/202 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE, 5-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 15/04/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.