İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesi 2026/660 E.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 46. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO:2026/660 KARAR NO:2026/671 KARAR TARİHİ:02/04/2026 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ:02/12/2025 NUMARASI:2025/645 Esas 2025/1019 Karar DAVANIN KONUSU:Yargılanmanın Yenilenmesi Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen davanın yapılan yargılaması neticesinde verilen karara ilişkin davacı ... vekilince süresi içerisinde istinaf edilmesi üzerine, istinaf dilekçesinin esasa kaydı sonrası dosya içerisindeki bütün belge, bilgi ve kağıtlar okundu. G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin davalı taraf ile kat karşılığı verilmek üzere İstanbul İli, Maltepe İlçesi, ... Mah. ... Caddesi mevkiinde bulunan, tapuda 15/2 pafta 263 ada 29 parsel sayılı taşınmaz üzerinde; Konut + ticari alacak şekilde, yapılacak binada: toplam inşaat alanı brüt : 4068 m2 olduğu, belirtildikten sonra devamında arsa sahipleri ile kat karşılığı sözleşmesi yaptığını, davalının simsarlık hizmeti karşılığında 20.000 dolara(iki aracı arasında paylaşıldığını), Davalı tarafın hem genel olarak düzenlenen hakkın kötüye kullanılması yasağına, hem de ''taraflardan biri, koşulun gerçekleşmesini dürüstlük kurallarına aykırı biçimde sağlarsa koşul gerçekleşmemiş olur'' yönündeki madde gereğince, davalının hile ve aldatma yaparak kötü niyetli davrandığını, davalının projeye ait dönme cezasından, tarafına 10.000TL ödemiş olduğunun kendisinin kusurlu olduğunu kabul ettiği anlamını taşıdığından, projeyle ilgili dönme cezasının 25.000-TL tarafına ödenmesini, yapı denetimine ait dönme cezası olan 25.000TL'nin ödenmesini, proje ve yapı denetimiyle ilgili dönme/cezai şart ve ... prim alacaklarının tamamının tarafına ödenmesini, davalıyla yapılan 14.01.2005 tarihli sözleşmede yazılan sigorta primleri hususundaki taahhütleri dışında tahminen 25.000 TL prim alacakları dahil olmak üzere toplam üç kalem alacakları olan 65.000,00-TL'ye ait fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik belirsiz 20.000TL alacaklarının tahsiline, üç ayrı alacaklarına en yüksek ticari banka faizi uygulanmak üzere faizi aşan munzam zararının hesaplanarak mahkeme ve bilirkişi masraflarının karşı tarafa yükletilmesini dava ve talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıların, daha önce İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/346 Esas, 2023/617 Karar sayılı dosyasında açtıkları alacak davasında, aktif husumet yokluğu nedeniyle davalarının reddine karar verilmiş olmasına rağmen, bu kesinleşmiş hükmü bertaraf etmek amacıyla yargılamanın iadesi yoluna başvurduklarını, ancak ileri sürdükleri gerekçelerin HMK m. 375 kapsamında kabul edilebilir nitelikte olmadığını, davacıların, yargılamanın iadesi kurumunu, HMK m. 375’te öngörülen istisnai sebepler dışında, gerçekte zamanaşımı itirazını etkisiz kılmak için kötüye kullandıklarını, bu tür bir yaklaşımın, HMK m. 29’da düzenlenen dürüstlük kuralına aykırı olduğunu ve yargılamanın iadesi yolunun suistimal edilmesi anlamına geldiğini, tüm bu sebeplerle, yargılamanın yenilenmesi (iadesi) talebinin reddi ile davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince;" davacının yargılamanın iadesini talep ettiği nedenlerin HMK'nun 375. Maddesinde belirtilen nedenlerden olmadığı kanaatine varıldığından, HMK 379/2 maddesi gereğince yargılamanın yenilenmesi talebinin usulden reddine" gerekçesi ile,"Davacının yargılamanın yenilemesi talebini içerir dilekçesindeki iddiaların HMK'nın 375.maddesindeki sebeplerden olmadığı anlaşıldığından HMK 379/2 maddesi gereğince yargılamanın yenilenmesi talebinin usulden reddine," şeklinde hüküm tesis edilmiştir.İlk derece mahkemesi kararına karşı,davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın, davanın özüne etki eden usuli eksiklikleri göz ardı ettiğini, HMK 379/2 maddesinin somut olayda uygulanmasının isabetsiz olduğunu, yerel mahkemenin HMK 375 maddesinin sebeplerini dar ve hatalı yorumladığını, dava şartı eksikliğinin giderilmesi mümkünken, HMK:115/2 işletilmeden usulden kapatmanın,“aşırı şekilcilik” olduğunu, somut olayda taraf ehliyeti/dava ehliyeti artışması,"giderilebilir"nitelikte olduğundan; HMK:115/2, uyarınca, "kesin süre verilmesi ve eksikliğin tamamlanması yoluna gidilmesi gerekirken", bu yapılmadan karar verildiğini, “taraf ehliyeti ve dava ehliyeti” bağlamında, HMK 115/2 .mad. gereğince; “bekletici mesele” ilişkisinin değerlendirilmediğini, yerel mahkemenin, “hukuki dinlenilme hakkı” ve “mahkemeye erişim” boyutunu tartışmadığını, davalı vekilinin,“kötü niyetli, zaman aşımını aşma” iddiasının; dosya gerçekleri ile örtüşmediğini, tüm bu nedenlerle, Yargılamanın yenilenmesi talebinin esastan incelenmesi gerektiği gözetilerek dosyanın mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine,karar verilmesini talep etmiştir.İstinaf sebeplerinin değerlendirilmesi ve gerekçe;Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesi tarafından, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesi gereğince İstinaf Kanun yolu açık olan ve istinaf incelemesi açısından yasal şartları taşıdığı anlaşılan eldeki davada, İstinaf incelemesi, Hukuk Muhakeme Kanunu'nun 355. maddesinin amir hükmü gereğince resen nazara alınması gereken ve kamu düzenine aykırılık teşkil eden haller dışında; taraflarca yargılama aşamasında ileri sürülen iddia ve savunma kapsamında kalan ve istinaf dilekçesinde ortaya konulan istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 10. maddesi; "İade-i muhakamenin kabulü üzerine cereyan edecek davalar, yeni davalar gibi harca tabidir. İade-i muhakeme talebinde bulunan, neticede haklı çıkarsa evvelce alınan harç mahsup edilir." hükmüne haizdir. Açıklanan bu madde hükmüne göre; yargılamanın yenilenmesi, harç alınmasını gerektiren ayrı ve bağımsız bir davadır.Yargılamanın iadesi neticesinde verilen karar da; bir ek karar niteliğinde olmayıp yargılamayı sonlandıran nihai bir karardır. Yargılamanın iadesi, dava açılarak ileri sürülebileceğinden dava şartları ve davaya ilişkin genel hükümler geçerli olacak, yapılması gereken tüm işlemler yapılacaktır. Gerekli tüm harç ve giderler ödenmelidir. Yargılamanın iadesi talebini inceleyen mahkeme, tarafları davet ederek dinler ve bir ön inceleme yapar. (Aynı yönde, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/332 Esas - 2021/578 Karar ve 04/10/2021 tarihli kararı)Somut uyuşmazlıkta; Davacı tarafından, daha önce verilen ve kesinleşen mahkeme kararına karşı yargılamanın iadesi talebinde bulunulmuştur. Dosya üzerinde yapılan incelemede, davacı tarafından yargılamanın iadesine ilişkin dava açılmış ise de, bu dava için gerekli olan harcın yatırılmadığı tespit edilmiştir. Bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 375. maddesi uyarınca, yargılamanın iadesi olağanüstü kanun yollarından olup, bağımsız bir dava niteliğindedir. Bu nedenle, daha önceki dosyada ödenmiş olan harçlar dikkate alınmaksızın, yargılamanın yenilenmesi davası için ayrı ve tam harcın yatırılması zorunludur.Açıklanan nedenlerle; İlk derece mahkemesi kararının HMK m. 355/1.a.4 maddeleri gereğince re'sen dikkate alınan sebeplerle kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre sair İstinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, Harçlar Kanunu gereğince başvuru ve peşin harcın yatırılması için davacı tarafa kesin süre verilerek başvuru ve peşin harçların tamamlatılması, tamamlanmadığı takdirde Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi gereğince değerlendirilme yapılması için dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerektiği kanaatine oy birliğiyle varılarak, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1.Davacının sair istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, HMK m. 353/1-a-4 uyarınca İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİnin 02/12/2025 tarihli ve 2025/645 Esas 2025/1019 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2.Yukarıda belirtilen kapsamda deliller toplanarak esas yönden yargılama yapılması hususunda dosyanın kararı veren İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne gönderilmesine, 3.Harçlar yasası uyarınca yatırılan 732,00 TL harcın talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine, 4.İstinaf incelemesinin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle AAÜT 2/2 hükmü uyarınca ücreti vekalet taktirine yer olmadığına, 5.Dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, 02/04/2026 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.