İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi 2026/354 E.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2026/354
KARAR NO: 2026/530
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/686
KARAR NO:2025/1113
DAVA TARİHİ:31/07/2025
KARAR TARİHİ:16/12/2025
DAVA:Alacak
KARAR TARİHİ:15/04/2026
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflarca 01.04.2024 tarihli Danışmanlık Hizmet Sözleşmesinin imzalandığını, müvekkiline yüklenen “01.04.2024 - 01.07.2024 arasındaki ...” uzaktan destek ve ayda bir kez yerinde hizmet kapsamındaki yükümlülüğü ve tüm sorumlulukları eksik yerine getirildiğini, devamında ..., ... Programları İel ilgili desteklerin eksiksiz verildiğini ancak davalı tarafça kaynaklanan problemler sebebi ile oluşan aksaklıkların yaşandığını, 01.07.2024 tarihinde sözleşmenin bitmesine rağmen davalı tarafça müvekkili şirketten destek alındığını, bu hususun mail ve telefon kayıtlarında mevcut olduğunu, talep edilen tüm desteklerin makul sürede karşılandığını, sözleşme bitim tarihinden sonra da hizmet alınmaya devam edildiğini, ... hazırlama ve kurulum desteği karşılıklı mütabık kalınarak 95.514,82 TL bedelle anlaşıldığını, hizmetin eksiksiz ifa edildiğini, buna rağmen davalı tarafça üzerine düşen yükümlülüklerin yerine getirilmediğini ve ödemelerin eksiksiz yapılmadığını, tüm hizmetlerin müvekkili tarafından karşılanması sonrasında davalı tarafça Üsküdar ... Noterliğinin 23.09.2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, sözleşmenin feshedildiğini, bir kısım ödemenin yapılmayarak mahsup edileceğini ve süresinde olmamasına rağmen iki adet faturaya itiraz edilerek, iade edildiğinin ihtar edildiğini, işbu hususların taraflarınca kabulü mümkün olmadığı için Kartal ... Noterliğinin 09.10.2024 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verildiğini, faturalara ilişkin itiraz ve iadenin yasal süresi içinde yapılamadığını belirterek davanın kabulünü, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 78.400,01 TL alacağın vade tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının vermediği danışmanlık hizmetlerine istinaden düzenlediği faturaların kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili tarafından davaya konu faturalara itiraz edilmesine rağmen davacının, aynı faturalara dayanarak huzurdaki dava ile alacak talebinde bulunduğunu, davacının sözleşmede taahhüt ettiği ... programını teslim edemediğini, davacı ile akdedilen sözleşmede sözleşme süresinin üç ay olarak belirlendiğini, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının, müvekkiline 01.04.2024 ile 01.07.2024 tarihleri arasında hizmet vermeyi taahhüt etmiş olup 01.07.2024 tarihi itibari ile taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdiğini ancak davacının sözleşmede taahhüt ettiği uygulama kurulumlarının tamamlayamadığını, 01.07.2024 tarihinden sonra davacı tarafından herhangi bir şekilde sözleşmede belirtilen şekilde destek verilmediğini, davacının kendi kusuru nedeniyle geciktirdiği uygulama kurulumu ve entegrasyonu tamamlamaya çalıştığını, davacı tarafından herhangi bir destek verilmediği halde verilmeyen hizmete ilişkin sona ermiş sözleşme uyarınca fatura düzenlendiğini, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının birtakım uygulamaların teslimini ve entegrasyonunu sağlamayı taahhüt ettiğini ancak bu taahhütünü yerine getiremediğini, bu nedenle davacıya müvekkili tarafından fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak kesintili ödeme yapıldığını, davacı tarafından sunulan mail yazışmalarında ... programının sağlıklı çalışmadığını ikrar ettiğini, davacı ikrarından da anlaşıldığı üzere davacı tarafından uygulamanın kurulduğunu ama entegrasyon yapılmadığı için uygulamanın çalışmadığını, davacının uygulamayı çalışır hale getirmediğini, daha sonra ise uygulamayı çalışır hale getirmek için yeni bir teklifte bulunduğunu, süreç içinde davacının bu hususlarda bilgilendirmede bulunmadığını, sistemin entegre olamayacağını sağlıklı çalışmayacağını bildirmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, verilen hizmet kapsamında düzenlenen faturadan kaynaklı alacak istemine ilişkin davada, görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekeceğinden mahkememizce görev hususunun öncelikli olarak incelendiğini, somut olayda, T.C. İçişleri Bakanlığı Sivil toplumla ilişkiler Genel Müdürlüğü internet sitesinde yayınlanan kamu yararına çalışan dernekler listesinde, davalı ... Konfederasyonu'nun yer aldığının anlaşıldığını, bu haliyle davalı tacir olmadığından davanın nispi ticari dava olmadığını, yine mutlak ticari dava da olmadığından davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu gerekçesiyle Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE, Davaya konu uyşmazlığı inceleme görevinin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğundan MAHKEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemenin değerlendirmesinin soyut ve eksik incelemeye dayalı olduğunu, zira bir tüzel kişiliğin kamu yararına çalışan dernek veya konfederasyon statüsünde olması, somut uyuşmazlığa konu faaliyetin ticari işletme faaliyeti olup olmadığının ayrıca değerlendirilmesini gerektiğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari işletme faaliyeti kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, nispi ticari dava bulunması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu belirterek, görevsizlik kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE:Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.İstinafa konu uyuşmazlık Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olup olmadığını noktasındadır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. HMK'nın 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK'nın 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK'nın 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 16. maddesi:"
(1) Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar.
(2) Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar." şeklindedir.Davaya konu alacak talebinin hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle davanın mutlak ticari dava olmadığı, davalı tarafın iktisadi işletmesi bulunan kamu yararına çalışan dernek statütüsünde olduğu hususu sabit olup, yukarıda yer verilen 6102 sayılı TTK'nın 16/2. maddesinin açık lafzi karşısında tacir sıfatına haiz olmadığı anlaşılmakla genel nitelikteki uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna dair verilen görevsizlik kararının isabetli olduğu anlaşılmıştır.Açıklanan sebeplerle; incelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı tarafından yatırılan 2.002,00 TL istinaf başvurma harcı ve 732,00 TL istinaf karar harcının ayrı ayrı Hazine'ye gelir kaydına,
3-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.c maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.15/04/2026