İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi 2026/707 E.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 37. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2026/707 KARAR NO : 2026/790 KARAR TARİHİ: 15/04/2026 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ:13/02/2026 NUMARASI : 2023/1107(DERDEST) DAVANIN KONUSU: Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin) Taraflar arasında görülen dava sırasında davalı tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi davalı tarafından istenilmiş olmakla, süresi içerisinde verilen istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Taraflar arasında görülen dava sırasında davalı tarafından sunulan ret dilekçesinde özetle; davacının hiçbir talebi olmaksızın, mahkemece dava re’sen tespit davası olarak nitelendirilmiş,yargılama usulü, harç rejimi, delil ikamesi kuralları tamamen davacı lehine olacak şekilde değiştirilmiştir. bu durum, hmk m.26 (taleple bağlılık) ilkesinin açık ihlalidir. hakimin taraflardan birine yol göstermesi ve hukuki pozisyonunu düzeltmesi, açık bir reddi hâkim sebebidir. davanın konusu milyonlarca tl değerinde pay devridir. buna rağmen:nispi harç alınması gerekirken,maktu harçla yargılamaya devam edilmiştir. bu durum:davacıya usulsüz bir mali avantaj sağlamış,davalının yargılamadaki konumunu ağır şekilde zayıflatmıştır, ısrarlı itirazlarımıza rağmen bu bariz hata düzeltilmemiştir.aynı yöndeki usul hatalarının sürekli olarak tek taraf lehine sonuç doğurması, tarafsızlık şüphesini objektif hale getirir. taleple bağlılık ilkesine riayet edilmemiştir.tahkikat aşamasında,açık itirazımıza ve muvafakatimiz bulunmamasına rağmen,davacıya esaslı delil sunması için kesin süre verilmiştir. bu işlem, delil ikamesi kurallarının davacı lehine esnetilmesi anlamına gelmektedir.malvarlığı ve ortaklık hakları doğrudan etkilenen ..., davaya hiç dahil edilmemiştir. buna rağmen: yargılama onun yokluğunda yürütülmüş, haklarını doğrudan etkileyecek işlemler yapılmıştır. bu durum, adil yargılanma ve savunma hakkına açık aykırılık teşkil etmektedir. isticvap yalnızca dava tarafları hakkında uygulanabilir. ...:davanın tarafı değildir, buna rağmen isticvap edilmiştir. açık kanun hükmünün bu şekilde ihlal edilmesi,üstelik bu beyan davacı aleyhine olmasına rağmen, dosyanın makul bir gerekçe olmaksızın atk’ya gönderilmesi, tarafsızlık şüphesini daha da derinleştirmiştir.tek tek değerlendirildiğinde dahi ağır usul hatalarıdır, bir bütün olarak ele alındığında ise, davacı lehine sistematik bir yönlendirme görüntüsü vermektedir. redd-i hâkim kurumu, hâkimin kusurunu değil; tarafsızlığın objektif görünümünü korur. bu dosyada artık bu görünüm zedelenmiştir beyanla reddi hakim talebinde bulunmuştur.Hakimin reddi HMK'nın 36. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, HMK 36.maddesi hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması halinde taraflardan birinin hakimi reddedebileceğini, hakimin de bizzat çekilebileceğini hükme bağlamıştır. Yine aynı maddede, davada iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması, davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği helde görüşünü açıklamış olması, davada tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması davanın dördüncü derece de dahil yan soy hısımlarına ait olması, dava esnasında iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması hallerinde hakimin reddi sebebinin varlığının kabul edileceği düzenlenmiştir. Yukarıda belirtilen red sebepleri sınırlı olmayıp, HMK 36.maddesinde belirtilmeyen ancak hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren başka sebeplerin de hakimin reddini gerektireceği açıktır. Dosya kapsamına göre, somut olayda HMK'nın 36. Maddesinde öngörülen hakimin reddi ve çekilmesini gerektirecek sebeplerinin bulunmadığı, reddeden davalı tarafından ''... davacının hiçbir talebi olmaksızın, mahkemece dava re’sen tespit davası olarak nitelendirilmiş,yargılama usulü, harç rejimi, delil ikamesi kuralları tamamen davacı lehine olacak şekilde değiştirilmiştir. bu durum, hmk m.26 (taleple bağlılık) ilkesinin açık ihlalidir. hakimin taraflardan birine yol göstermesi ve hukuki pozisyonunu düzeltmesi, açık bir reddi hâkim sebebidir. davanın konusu milyonlarca tl değerinde pay devridir. buna rağmen:nispi harç alınması gerekirken, maktu harçla yargılamaya devam edilmiştir. bu durum:davacıya usulsüz bir mali avantaj sağlamış, davalının yargılamadaki konumunu ağır şekilde zayıflatmıştır, ısrarlı itirazlarımıza rağmen bu bariz hata düzeltilmemiştir. aynı yöndeki usul hatalarının sürekli olarak tek taraf lehine sonuç doğurması, tarafsızlık şüphesini objektif hale getirir. taleple bağlılık ilkesine riayet edilmemiştir.tahkikat aşamasında,açık itirazımıza ve muvafakatimiz bulunmamasına rağmen,davacıya esaslı delil sunması için kesin süre verilmiştir. bu işlem, delil ikamesi kurallarının davacı lehine esnetilmesi anlamına gelmektedir.malvarlığı ve ortaklık hakları doğrudan etkilenen ..., davaya hiç dahil edilmemiştir. buna rağmen: yargılama onun yokluğunda yürütülmüş, haklarını doğrudan etkileyecek işlemler yapılmıştır. bu durum, adil yargılanma ve savunma hakkına açık aykırılık teşkil etmektedir. isticvap yalnızca dava tarafları hakkında uygulanabilir. ...:davanın tarafı değildir, buna rağmen isticvap edilmiştir. açık kanun hükmünün bu şekilde ihlal edilmesi,üstelik bu beyan davacı aleyhine olmasına rağmen, dosyanın makul bir gerekçe olmaksızın atk’ya gönderilmesi, tarafsızlık şüphesini daha da derinleştirmiştir.tek tek değerlendirildiğinde dahi ağır usul hatalarıdır, bir bütün olarak ele alındığında ise, davacı lehine sistematik bir yönlendirme görüntüsü vermektedir. redd-i hâkim kurumu, hâkimin kusurunu değil; tarafsızlığın objektif görünümünü korur. bu dosyada artık bu görünüm zedelenmiştir...'' gerekçeleri ile hakimin reddi talep edilmiş olup beyan edilen bu sebeplerin ve diğer red sebebi olarak ileri sürülen hususların bir kısmının işin esası yönünden isitinaf ve temyiz sebebi olup hakimin tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektiren neden olarak değerlendirilemeyeceği, bir kısmının soyut nitelikte olduğu yönündeki merci değerlendirmesi yerindedir.Bu itibarla ilk derece mahkemesinin reddi hakim talebinin reddine ilişkin kararı hukuka uygundur. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince, BAKIRKÖY 3.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 2023/1107 D.İş, 13/02/2026 tarihli ara karar sayılı kararına karşı istinaf başvuru talebinin REDDİNE, Kararın yerel mahkemece taraflara tebliğine, İstinaf giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 15/04/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.