Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1021 E. 2024/180 K.

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/1021 Esas

KARAR NO : 2024/180

DAVA : Menfi Tespit (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/10/2023

KARAR TARİHİ : 13/02/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davalının başlatmış olduğu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün .... esas numaralı dosyasında başlatılan icra takibine ilişkin olarak tarafına tebliğ yapıldığını, davalının icra takibine konu ettiği bono karşılığı tarafına ne gibi bir hizmet veya ürün verdiğini ispatlaması gerektiğini, dava ve takip konusu senetten vs. (sözleşmeden) dolayı borçlu olmadığının, tespiti ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, müvekkili şirketten .... plakalı araç kiraladığını ve kiraladığı aracı hasarlı olarak müvekkile teslim ettiğini, ancak müvekkili nezdinde doğan zararı nakden tazmin etmediğini, müvekkili lehine bono düzenleyerek müvekkiline teslim ettiğini, ancak vade tarihi itibariyle davacı tarafından düzenlenen bononun ödenmediğini, işbu davaya konu icra takibinin başlatılmasının zaruri hale geldiğini, ancak davacı takibe konu borcu inkar ettiğini, bu durumun gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafından davaya konu bono düzenlenmiş ve müvekkil şirkete verilmiştir. Taraflar arasındaki ihtilafın kaynağı araç kiralama sözleşmesi olduğu için bu ihtilafın çözümünde görevli mahkemeler HMK'nin ilgili maddeleri gereği Sulh HukuK Mahkemesinin görevli olduğunu, görevsizlik nedeniyle davanın reddini istemiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’nda ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatını haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır. (Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2018/2531 K. 2018/11280 T. 19.06.2018)

Yukarıda değinilen hususlar çerçevesinde somut olaya bakıldığında; Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun; Taraflar arasında akdedilen otomobil kiralama sözleşmesi kaynaklı verilen senetten dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti talebine dayanandığı, her ne kadar takip kambiyo senedine dayalı ise de işbu senedin veriliş amacı ve taraflar arasındaki ilişkinin kira sözleşmesi kapsamında kira ilişkisine dayalı olduğu, senedin iradeye aykırı düzenlendiği, sahteliği, geçersizliğine dair bir iddia bulunmadığı sabit görülerek uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemelerin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla, görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekmektedir. (İstanbul BAM 37. HD 2021/2977esas, 2022/1988karar sayılı ilamı)

Kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakmakla görevli olduğu anlaşıldığından, mahkememizin görevsizliği ile Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Emsal İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi 2022/338 E. 2022/448 K. Sayılı kararı )

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacının açtığı davada,mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1. (c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE,mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2. Görevli Mahkemenin Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemesi OLDUĞUNA,

3. HMK 20. Maddesi gereğince süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde iki hafta içinde mahkememize müracaat ile dosyanın görevli mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına,

4. Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,

5. Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,

Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı asilin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/02/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır