Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1115 E. 2023/1239 K.

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/1115 Esas

KARAR NO : 2023/1239

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 23/11/2023

KARAR TARİHİ : 24/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkilin ev ürünleri satan toptancı ve perakendeci bir şirket olduğunu, davacı şirketin, ... Vergi No'lu ... Ve Ticaret Limited Şirketi'ne sattığı ürünler karşılığında dava dışı ... Bankası ... Şubesi 25/11/2023 Vade Tarihli ... Çek Numaralı 70.000TL (Yetmiş Bin Türk Lirası) bedelli çekin müvekkili adına keşide ettiğini ve mezkûr çeki Trabzon ilinden İstanbul iline varmak üzere ... Kargo aracılığı ile müvekkile göndermek istediğini, ancak bu çekin kıymetli evrak olarak gönderilmediğini, kuruyemiş kutusunun altına bir poşetin içinde koyulduğu için müvekkili tarafından fark edilmediğini, bu suretle çekin kaybolduğunu ve müvekkilinin eline ulaşmadan zayi olduğunu, çekin üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde müvekkili açısından telafisi imkanlar zararlar doğurabileceğinden, çek üzerine ödeme yasağı konulmasını, adı geçen çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.

Hamil TTK 651. maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek. TTK 652. maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.

Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

TTK'nun 818 inci maddesi yollaması ile aynı yasanın 680 inci madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için zayii nedeniyle çek iptali davasın açılabilecektir.

"...Talebe konu çek de lehdar olarak davacı yazılmış ise de çek henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmamasına göre davacının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. Bu durumda davacının hamil olmadığı çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından mahkemece davanın reddıne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir..." (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2021/1479 Esas 2021/1125 Karar sayılı ilamı)

Somut olayda iptali talep edilen çek aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağına karşılık dava dışı tarafından davacıya gönderilmek üzere verildiği kargoda henüz davacıya ulaşmadan kaybolduğu anlaşılmaktar. Talebe konu çekin henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmamasına göre davacının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. Bu durumda, davacının hamil olmadığı çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın reddine,

2. Alınması gerekli harç peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3. Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere HMK.320/1 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi. 24/11/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır