Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/816 E. 2023/1120 K.

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/816 Esas

KARAR NO : 2023/1120

DAVA : Ticari Şirket (Olağanüstü Genel Kurul İstemli)

DAVA TARİHİ : 24/08/2023

KARAR TARİHİ : 03/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 15/11/2023

Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP: davacı vekili özetle; davacı ........'ün, davalı olan ....... Sanayi Ve Ticaret A.Ş. şirketinin %25'i oranında pay sahibi olduğunu, davacının, her ne kadar pay sahipliğinden kaynaklanan haklarını kullanmak ve genel kurulun toplanması ve gündemin belirlenmesi amacıyla Beşiktaş ....... Noterliği'nin, ....... yevmiye numaralı ve 19.06.2023 tarihli ihtarnamesi ile yasal süresi içerisinde toplanmamış olan genel kurulun, şirketin finansal raporlarının ve faaliyet raporlarının incelenmesi, şirket mal varlığı durumunun tespiti, karın kullanım şeklinin, şirket yönetim kurulu başkanı .......'nın aynı iş kolunda faaliyet gösteren 2 adet şirketi olduğu tespit edilmiş olduğundan, bu şirketler kurulmadan evvel genel kuruldan izin alınıp alınmadığı, bu konuda genel kurul toplantısı yapılıp yapılmadığı, genel kurul kararının ilan edilip edilmediğinin sorulması, usulüne uygun şekilde izin verilmemiş olması halinde haksız rekabet ve sair sebeplerden doğabilecek hak ve alacakların kendisinden talep ve tanzim edilmesi, şirket yönetim kurulu başkanı .......'nın haklı sebeple görevden alınması, ortakların şirkete olan borçlarının dağıtılmamış kardan mahsup edilmesi, şirkete özel denetçi atanması, şirketin feshi başta olmak üzere bu hususların gündeme alınarak şirket yönetimi ve son durumunun tespiti amacıyla ivedilikle toplanması, toplantı yer ve saatinin davacı tarafa bildirilmesini aksi takdirde genel kurulun toplanması amacıyla yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini, ancak davalı şirket tarafından ne de dava dışı şirket yönetim kurulu başkanı tarafından anılan ihtarnameye cevap verilmediğini, anonim şirketlerde olağan genel kurul toplantısının, her hesap dönemi sonundan itibaren üç ay içinde yapıldığını, davacı tarafından gerek sözlü olarak gerekse de noter kanalıyla yazılı olarak uzun süredir toplanmayan şirket genel kurulunun toplanması, şirketin finansal durumunun incelenmesi ve şirketin son durumunun analiz edilmesi amacıyla defalarca şirket yönetim kurulu başkanı ile görüşülmeye çalışıldığını, anılan konular hakkında genel kurul toplantısının yapılması bakımından herhangi bir adım atılmadığını anonim şirketlere ilişkin olarak da TTK madde 411'de "Sermayenin en az onda birini, halka açık şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri, yönetim kurulundan, yazılı olarak gerektirici sebepleri ve gündemi belirterek, genel kurulu toplantıya çağırmasını veya genel kurul zaten toplanacak ise, karara bağlanmasını istedikleri konuları gündeme koymasını isteyebilirler. Esas sözleşmeyle, çağrı hakkı daha az sayıda paya sahip pay sahiplerine tanınabilir." şeklinde pay sahiplerinin genel kurulun toplantıya çağrılması bakımından ilgili başvuruları yapabileceğinin belirtildiğini, pay sahipleri tarafından yapılan başvurulara cevap verilmemesi ve/veya talebin reddedilmesi halinde izlenecek yol da TTK madde 412 düzenlemesinde gösterildiğini, bahsi geçen ihtarnamenin davalı şirkete, şirket yönetim kurulu başkanına ve diğer ortaklara 21.06.2023 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına karşın genel kurul toplantısı ilanı yapılmadığını, davacının pay sahipliğinden kaynaklanan haklarını kullanmaktan yoksun kaldığı gibi ortağı olduğu şirketin genel durumu hakkında da istediği bilgileri alamadığını beyanla TTK madde 412 gereğince şirket genel kurulunun şirketin finansal raporlarının ve faaliyet raporlarının incelenmesi, şirket mal varlığı durumunun tespiti, şirket yönetim kurulu başkanı .......'nın haklı sebeple görevden alınması, ortakların şirkete olan borçlarının dağıtılmamış kardan mahsup edilmesi, şirkete özel denetçi atanması, şirketin feshi haksız rekabete ilişkin gündem maddelerinin incelenmesi konularının gündeme alınması başta olmak üzere şirket yönetimi ve durumunun tespiti amacıyla toplanmasına karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı dava dilekçesinde özetle; davacı'nın süresinde ifa edilmediğini iddia ettiği yıllık olağan mali genel kurul olduğunu, davalının şirketin yoğun fuar ve iş trafiği nedeniyle sonbahar aylarında ifa etmeyi planladığı mali genel kurula konu tüm finansalları içeren bilgi ve belgelerin davacı tarafın talepleri doğrultusunda yine davacı vekili eliyle 24.05.2023 tarihinde davalı şirket merkezinde incelendiğini, davacı tarafından keşide Beşiktaş ....... Noterliği'nin 19.06.2023 tarih ve ..... yevmiye numaralı ihtarnamesi'ne yanıt verilmediği yönündeki beyanlarının gerçeğe aykırı olduğunu, ihtarnamenin 21.06.2023 tarihinde davalı şirket muhasebe sorumlusu ....... 'na tebliğ edildiğini, anılan ihtarnameye cevaben 05.07.2023 günü davacı vekili Av. ...... adına kayıtlı ......* nolu ...... adresine Beşiktaş ...... Noterliği'nin ..... yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ edildiğini, özetle; bahse konu ihtarname uzun bayram tatilinin hemen öncesinde olmak üzere 21.06.2023 tarihinde tarafımıza tebliğ edilmiştir. türk ticaret kanunu' nun 409. maddesi ve sair yasal mevzuat gereğince olağan genel kurul toplantısı ifa edilecektir. toplantı hazırlıklarına başlandığını, toplantı tarihi ve gündeminin belirlenmesine müteakip en kısa zamanda tarafınıza bildirileceğini beyan ederiz." şeklinde olağan genel kurulun ifa edileceği şeklinde olumlu olarak yanıt verildiğini ve tekstil sektörü için yoğun fuar ve iş mesaisinin olduğu yaz sezonunun atlatılması ile Ekim 2023 itibariyle olağan genel kurul yapılması için hazırlıklara başlanıldığını, dava dilekçesinde huzurdaki davayı ikame edebilmek adına kendisine tebliğ edilen ihtarnamenin varlığı gizleyerek gerçeğe aykırı bir beyanla davayı ikame eden vekilin Avukatlık Kanunu Madde 1 doğrultusunda gerçeği söyleme / dürüstlük yükümlülüğü'ne aykırı fiili nedeniyle H.M.K 329 doğrultusunda vekil aleyhine vekalet ücretine mahkum edilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davalı şirket adına keşide edilen genel kurul hazırlıklarına başlanıldığına ilişkin cevabi ihtarnamenin direkt davacı vekili Av. ....... tarafına tebliğ edildiğini, Türk Ticaert Kanunu kapsamında rekabet yasağı hakkında dava ve talep yetkisi diğer yönetim kurulu üyesine ait olması nedeniyle talep ve dava hakkı olmayan davacı tarafın Türk Ticaret Kanunu kapsamında ileri sürdüğü rekabet yasağı iddia ve taleplerinin pratik faydasının anlaşılamadığını, anonim şirketlerde rekabet yasağının yönetim kurulu üyeleri bakımından getirildiğini ve yasağın genel kurul kararıyla kaldırılabileceğinin açıkça hükme bağlandığını, bizzat kanunun kendisinin mevcut kanun hükmünün uygulanmasına ilişkin takdiri genel kurulun sermaye ve oy çokluğu'nun takdirine bıraktığını, genel kurul yetkisinde bulunan rekabet yasağına ilişkin hükmün emredici nitelikte olmadığını, davalı şirket'in %75'lik hisse payı ile hakim ortağı olan .......'nın rekabet atfı yapılan ticari girişimleri için pekala süresi içerisinde gerçekleştirilecek ilk olağan genel kurulda sermaye çoğunluğuyla genel kurul onayı alabileceğini, davacının, davalı şirket genel kurulunda alınan sermaye artırımı kararını yerine getirmediğini, şirketten kullandığı avansları şirkete geri ödemediğini, bu nedenle ticaret kanunun ortaklara tanıdığı kimi hakları şirket yönetimini sekteye uğratmak ve baskı yoluyla borçlarını ödemekten kaçınmak için bir cebir aracı kullanmak gayreti içinde olduğunu, eucuvn aleyhine sermaye borcunun tamamlanmamış olması nedeniyle Büyükçekmece .......İcra Müdürlüğü'nün ...... e. sayılı dosyasından 421.875,00 TL ana para alacağı için icra takibine geçildiğini, davacı tarafından davalı şirket hesaplarından avans olarak alınarak geri ödenmeyen tutarlar nedeniyle; Büyükçekmece ..... icra Müdürlüğü'nün ...... e. sayılı dosyasından 86.000,00-TL ana para alacağı için icra takibine geçildiğini, davacı tarafın şirket karının mahsup edilmesi yönündeki baskıcı taleplerinin nedeninin de bu borç tablosu olduğunu, yeni TTK’da şirketlerde olağan genel kurul toplantılarının her yıl hesap döneminin sona ermesinden itibaren üç ay içinde yapılması öngörülmüş olmakla birlikte, bu toplantıların hiç ya da zamanında yapılmaması durumunda ilgililer hakkında adli veya idari herhangi bir yaptırım öngörülmediğini, hali hazırda olağan genel kurul'un toplanması için hazırlıklıların yapıldığı esnada şirketin feshi / denetçi atanması gibi taleplerle olağanüstü genel kurul talebinde bulunulmasını ticaret şirketinin faaliyetlerini engellemeye yönelik maksatlı bir tutum olarak yorumladıklarını, genel kurulun uzun süreden beri toplanamaması halinde, ortaklardan veya şirket alacaklılarından biri şirketin feshini, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden isteyebileceğini, mahkemenin, şirketin durumunun kanuna uygun hale getirilmesi için bir süre belirle, buna rağmen durum düzeltilmezse, şirketin feshine karar vereceğini, dava yönünden davalı şirket açısından böyle bir durumun cari olmadığını, davalı şirketin 10.05.2022 tarihinde olağan genel kurul toplantısını gerçekleştirdiğini ve yeni yönetim kurulunun 3 yıl süreyle seçilerek göreve başladığını, davalı şirketin Türk Ticaret Kanunu'na gibi uzun süre genel kurul toplamamak gibi bir eğiliminin de bulunmadığını, yıllık olağan mali genel kurula ilişkin bilgi ve belge alma hakkını 2023 yılı içerisinde kullanan davacı tarafın hangi amaçla bilanço ve finansal tablolardan habersiz olduğunu ifade ettiğini anlamadıklarını, davalı şirketin, davacı tarafın şirketi zarar uğratan borçlarına rağmen, davacı'nın her türlü yazılı / sözlü talebine her aşamada Türk Ticaret Kanunu'nun belirlediği sınırlar çerçevesinde yanıt verdiğini, davacı tarafından keşide edilen ve lehtarı davalı şirket olan Beşiktaş ...... Noterliği'nin 18/04/2023 tarih ve ....... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete ait 01.01.2022 - 01.05.2023 tarihleri arasındaki tüm ticari defterleri ve finansal tabloları inceleme talebinde bulunduğunu, bahse konu taleplerin 24.05.2023 günü şirket merkezinde yine davacı vekili tarafından gerçekleştirildiğini ve bu hususun tutanak altına alındığını beyanla davanın açılmasında hukuki fayda olmadığını, tümüyle reddine karar verilmesini, HMK 329 maddesi kapsamında vekil aleyhine de vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Büyükçekmece ...... İcra Dairesi'nin ...... esas sayılı dosyası, Büyükçekmece ..... İcra Dairesi'nin ...... esas sayılı dosyası, Beşiktaş ....... Noterliği'nin 19/06/2023 tarih, ...... yevmiye nolu ihtarnamesi ve tebliğ mazbatası sureti, Beşiktaş ...... Noterliği'nin 05/07/2023 tarih, ....... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve e-tebliğ mazbatası sureti, Beşiktaş ...... Noterliği'nin 18/04/2023 tarih ve ...... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve tebliğ mazbatası sureti, 24/5/2023 tarihli, davacı vekilinin ve davalı şirket vekilinin imzalarının mevcut olduğu tutanak sureti,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava TTK Madde 412 gereğince davalı şirket genel kurulunun şirketin finansal raporlarının ve faaliyet raporlarının incelenmesi, şirket mal varlığı durumunun tespiti, şirket yönetim kurulu başkanının haklı sebeple görevden alınması, ortakların şirkete olan borçlarının dağıtılmamış kardan mahsup edilmesi, şirkete özel denetçi atanması, şirketin feshi haksız rekabete ilişkin gündem maddelerinin incelenmesi konularının gündeme alınması başta olmak üzere şirket yönetimi ve durumunun tespiti amacıyla genel kurul toplantısı yapılması isteminden ibarettir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile “bilgi alma ve inceleme hakkı düzenlenmiş” ve pay sahiplerinin bu mağduriyetlerinin önüne geçilmesi ve haklarını kullanması amaçlanmıştır. Bilgi alma hakkı müktesep, bağımsız, kaldırılamayan veya tahdit edilemeyen bir vazgeçilemez bir hak niteliğindedir. Bu sebeple bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz. (TTK md.437)

Pay sahiplerinin şirketten bilgi alma ve inceleme hakkının özellikle şirket Genel Kurul toplantılarında kullanılması olanaklıdır.

TTK md. 437 hükmü ile anonim şirkette pay sahibi olanların genel kurul toplantısından en az on beş gün önce şirket merkezinde şirketin finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisini bulundurmakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Bu yükümlülüğünü ihlal edilmesi pay sahibinin bilgi alma hakkının ihlal edilmesine sebep olacaktır.

Buna rağmen uygulamada şirket yönetim kurulları tarafından olağan genel kurullarının yapılmaması veya zamanında yapılmaması ile ortağın bilgi alma hakkını kullanamamasına sebep olmaktadır. TTK md.411 ile azınlık pay sahiplerine genel kurulun toplantıya çağrılmasını talep etme hakkı sağlanmıştır. Bu halde azınlık pay sahibi Genel Kurul toplantısı gerçekleştirilmesini sağlayacak ve Genel Kurulda ve öncesinde bilgi alma ve inceleme hakkını kullanabilecektir. Şu hususu da belirtmekte fayda vardır ki, pay sahibinin genel kurul toplantısındaki bilgi alma hakkı toplantı gündemi ile sınırlı değildir; pay sahibi genel kurul toplantısında mevcut gündem maddelerinden bağımsız olarak bilgi alma hakkını kullanabilir ve bu kapsamda şirketi temsil eden yönetim kuruluna sorularını yöneltebilir.

Bilgi alma hakkı kapsamında şirket yönetim kurulu tarafından verilecek bilgi hem özenli hem gerçek hem de hesap verme ilkelerine uygun olmalıdır. Verilecek bilginin özenli olması kriteri, baştan savma olmamayı, sorunun karşılığını taşımayı ve ilgisiz konuları içermemeyi ifade eder. Gerçeğe uygunluk ile gerçeği aynen yansıtan doğru, yalan ve aldatıcı olmayan bilgiyi kastetmektedir. Hesap verme ilkesine uygunluk ise sorumlu olduğu kişiye vermekle yükümlü olduğu kapsamlı, içerikli ve belgeli bilgiyi ifade eder. (bkz. 6102 sayılı TTK md. 437 gerekçesi)

Bilgi alma ve inceleme hakları paysahibine tanınan dava hakkı ile güçlendirilmiştir. Paysahibi açık bir red hali haricinde, taleplerinin cevapsız bırakılması veya cevabın ertelenmesi durumunda da bilgi alma ve inceleme hakkını bir Mahkeme kararı aracılığıyla kullanabilir. Talebin cevapsız bırakılması yetersiz hesap verme ilkesine uymayan cevapları da kapsar. Sonuç olarak, TTK md. 437’de bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu madde kapsamında gerekli kriterleri taşıyan bilgiyi alamayan pay sahibinin, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesine başvurabileceği düzenlenmiştir.

TTK ile pay sahiplerine bilgi alma hakkı ile bağlantılı olarak özel denetim isteme hakkı da getirilmiştir. Özel denetim kurumu 6102 sayılı TTK md.438-444 maddeleri arasında düzenlenmiştir.

Paysahibi, bilgi alma hakkını kullanması akabinde Genel Kurul’dan özel denetim isteme hakkına sahiptir. Bu aşamada Genel Kurul pay sahibinin özel denetim talebini oylamak zorundadır. Genel Kurulda pay sahibi gündemde herhangi bir madde bulunmasına gerek olmaksızın özel denetçi atanmasını genel kuruldan isteyebilir.

Davacının dava dilekçesiyle talep ettiği şirketin finansal raporlarının ve faaliyet raporlarının incelenmesi, şirket mal varlığı durumunun tespiti, şirket yönetim kurulu başkanının haklı sebeple görevden alınması, ortakların şirkete olan borçlarının dağıtılmamış kardan mahsup edilmesi, şirkete özel denetçi atanması, şirketin feshi haksız rekabete ilişkin gündem maddelerinin incelenmesi konularının gündeme alınması başta olmak üzere şirket yönetimi ve durumunun tespiti amacıyla genel kurul toplantısı yapılması isteminden ibarettir.

Dosyaya celp edilen ihtarnameler ve dava ve savunma dilekçeleri,deliller ve tüm dosya kapsamının incelenmesinde;

Davacı tarafından davalı şirket ve davalı şirket ve dava dışı, davalı şirketin münferiden temsile etkili yönetim kurulu üyesine hitaben keşide edilen Beşiktaş ...... Noterliği'nin 18/04/2023 tarih, ..... yevmiye nolu ihtarnamesinde özetle; 01/01/2022 tarihinden 01/05/2023 tarihinde kadar ihtarnamesinde belirttiği hususlarda davalı şirketle ilgili olarak bilgi alma ve inceleme talep ettiği, 03/05/2023 saat 11:00'de talep ettikleri kayıt ve belgelerin hazır edilmesini, ayrıca genel kurul toplantı kararı alınarak toplantı tarihi hususunda taraflarına bilgi verilmesini talep ettiği, 24/05/2023 tarihli tutanak ile, davacının bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamındaki talebi doğrultusunda, bilgi ve belge suretlerinin davacı Av. ......'e imza karşılığı elden teslim edildiği, davacı tarafından keşide edilen Beşiktaş ...... Noterliği'nin 19/06/2023 tarih ve ...... yevmiye numaralı ihtarnamesine, davalı şirket tarafından Beşiktaş ...... Noterliği'nin 05/07/2023 tarih, ..... yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verildiği, ihtarnamenin davacı vekili Av. ...... 'ya 05/07/2023 tarihinde elektronik tebligat olarak gönderildiği ve okunduğu, iş bu ihtarname ile TTK 409. Maddesi ve sair yasal mevzuat gereğince olağan genel kurul toplantısının ifa edileceği, toplantı hazırlıklarını başlandığı, toplantı tarihi ve gündeminin belirlenmesine müteakip en kısa zamanda davacıya bildirileceğinin beyan edildiği, anlaşılmıştır.

Somut olayda; davacı vekilinin dava dilekçesinde talep ettiği finansal raporların ve faaliyet raporlarının incelenmesi konusunda, 24/05/2023 tarihli davacı vekili tarafından imzalanan inceleme tutanağında belirtildiği şekilde bilgi alma hakkı kapsamında inceleme hakkı tanındığı, davacı tarafın ortakların şirkete olan borçlarının dağıtılmamış kardan mahsup edilmesi, şirkete özel denetçi atanması, şirketin feshi haksız rekabete ilişkin taleplerinin ayrı bir davanın konusunu oluşturduğu, incelenen dosyaya sunulu tüm deliller kapsamında davalı şirketin Beşiktaş ...... Noterliği'nin 05/07/2023 tarih ve ...... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacı tarafa olağan genel kurul hazırlıklarına başlandığını ve toplantı tarihi ve gündeminin belirlenmesine müteakip en kısa zamanda davacıya bildirileceğinin ihtar edildiği, davacının genel kurul yapılmasına ilişkin talebine ilişkin dava şartı olan hukuki yararın bu aşamada oluşmadığı, anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın reddine,

2. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3. Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Bakiye gider avansının karar kesin olduğundan istem halinde iadesine,

5. Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.900,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

Dair HMK 320/1 maddesi uyarınca tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 03/11/2023

Başkan .......

e-imzalıdır

Üye .........

e-imzalıdır

Üye .......

e-imzalıdır

Katip .......

e-imzalıdır