Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/567 E. 2023/1054 K.

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/567 Esas

KARAR NO : 2023/1054

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/06/2022

KARAR TARİHİ : 23/10/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 21/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ticari iş ilişkisi çerçevesinde düzenlenen faturalara konu borcun davacıya ödenmesi gerekirken davalı tarafından bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine davalı hakkında Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla faturalara dayalı olarak 113.322,00 TL asıl alacak ve 3.772,23 TL işlemiş faiz ile 38.178,00 TL asıl alacak ve 922,55 TL işlemiş faiz toplamının tahsili amacıyla takip başlatıldığını, davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalının faturalardan dolayı borcu bulunduğunu, ayrıca davalı davacıdan aldığı malı... Okulu'na ihale üzerine sattığını, bazı durumlarda davalının isteği üzerine bu kuruma malı teslim eden davalı adına davacı olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı usulüne uygun meşruhatlı davatiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLER : Bakırköy ... İcra Dairesi ’nün ... esas sayılı dosyası, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, davacının, bakiye cari hesap alacağının tahsili için davalı aleyhine giriştiği icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.

Davalı vekili icra dosyasına yapmış olduğu itirazında; müvekkilleri şirketin alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcunun olmadığını, bu nedenle takibe, borca, ödeme emrine, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiklerini beyan etmiştir.

Bakırköy ... İcra Dairesi’nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 151.500,00 TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3.772,23 TL işlemiş faiz , 922,55 TL fatura alacağı işlemiş faizi ile birlikte toplam 156.194,78 TL'nin tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişi 12/05/2023 tarihli raporunda; Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı ... tarafından davalı adına düzenlenen takibe konu ... - tarihli ... numaralı 113.322,00 TL bedelli ve ... tarihli ... numaralı 38.178,00 TL bedelli fatura alacaklarının davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, davacının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacının incelenen ticari defterlerine göre; davacı ... tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu ... tarihli ... numaralı 113.322,00 TL bedelli ve ... tarihli ... numaralı 38.178,00 TL bedelli faturaların davacı ... ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının takip tarihi (14.04.2022) itibariyle davalı ... cari hesap olarak 1.246.716,62 TL alacaklı olduğu, davalının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalının incelenen ticari defterlerine göre; davacı ... tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu ... tarihli ... numaralı 113.322,00 TL bedelli ve ... tarihli ... numaralı 38.178,00 TL bedelli faturaların davalı ... ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı ... takip tarihi (14.04.2022) itibariyle davacı ... ile borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, davacı ... tarafından takibe iki adet fatura konu edildiği ve iş bu faturaların bedeli talep edildiği, itirazın iptali davalarında icra takibiyle sıkı sıkıya bağlılık ilkesi kapsamında takibe konu faturalar dışında kalan cari hesap farklılığı üzerinde durulmadığı, davacı ... 2022 yılı BA/BS karşılaştırmalı formunda; davacı ... tarafından davalı ... düzenlenen 19 adet KDV Hariç 756.123,12 TL bedelli faturanın davacı ve davalı tarafından Maliyeye bildirimde bulunulduğu, Davacı ... tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu 2 adet faturanın E-fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, takibe konu faturaların davacı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olmasına karşın davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, takibe konu faturaların taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında ürün bedeli olarak düzenlendiği, söz konusu faturaların üzerinde “İrsaliye yerine geçer", “e-Arşiv izni kapsamında elektronik ortamda iletilmiştir.” İbarelerinin yer aldığı, takibe konu 29.11.2021 tarihli faturanın üzerinde davalı yanın kaşesinin ve imzasının yer aldığı, takibe konu 05.01.2022 tarihli fatura yönünden ise tarafların karşılıklı olarak BA-BS bildiriminde bulunduğu anlaşılmakla düzenlenen takibe konu faturaların davalı yanın bilgisi dahilinde olduğu kanaati hasıl olduğu, davacının takip tarihinden önce davalıya bir ödeme ihtarının bulunmadığı, Sayın Mahkemece temerrüt için ihtar şartının gerektiğinin kabul edilmesi halinde temerrüde düşürüldüğü sabit olmayan davalıdan işlemiş faiz alacağı talebinde bulunamayacağı, TTK. 1530. madde gereği ise fatura tarihlerine 30 gün ilave edilerek takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere işlemiş faiz hesabı rapor içeriğinde hesaplandığı, davacı ... tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu ... tarihli ... numaralı 113.322,00 TL bedelli ve ... tarihli ... numaralı 38.178,00 TL bedelli faturalardan kaynaklı davacı ... takip tarihi (14.04.2022) itibariyle davalı ... 151.500,00 TL asıl ve 4.694,78 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 156.194,78 TL alacaklı olduğunu belirtmiştir.

Bilirkişi 20/09/2023 tarihli ek raporunda; Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı ... tarafından davalı adıma düzenlenen takibe konu ... tarihli ... numaralı 113.322,00 TL bedelli ve .... tarihli ... numaralı 38.178,00 TL bedelli fatura alacaklarının davalı ... tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, Davacının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, Davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davacı ... tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu ... tarihli ... numaralı 113.322,00-TL bedelli ve ... tarihli ... numaralı 38.178,00-TL bedelli faturaların davacı ... ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının takip tarihi (14.04.2022) itibariyle davalı ... cari hesap olarak 1.246.716,62TL alacaklı olduğu, Davalının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, Davalının incelenen ticari defterlerine göre; Davacı .... tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu ... tarihli .... numaralı113.322,00 TL bedelli ve ... tarihli ... numaralı 38.178,00TL bedelli faturaların davalı ... ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı ... takip tarihi (14.04.2022) itibariyle davacı ... ile borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, Davacı ... tarafından takibe iki adet fatura konu edildiği ve iş bu faturaların bedeli talep edildiği, itirazın iptali davalarında icra takibiyle sıkı sıkıya bağlılık ilkesi kapsamında takibe konu faturalar dışında kalan cari hesap farklılığı üzerinde durulmadığı, Davacı ... 2022 yılı BA/BS Karşılaştırmalı formunda; Davacı ... tarafından davalı ... düzenlenen 19 adet KDV Hariç 756.123,12 TL bedelli faturanın davacı ve davalı tarafından Maliyeye bildirimde bulunulduğu, Davacı ... tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu 2 adet faturanın E-fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, takibe konu faturaların davacı ... ticari defter ve kayıtlarında mevcut olmasına karşın davalı ... ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, takibe konu faturaların taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında ürün bedeli olarak düzenlendiği, söz konusu faturaların üzerinde “İrsaliye yerine geçer”, “e-Arşiv izni kapsamında elektronik ortamda iletilmiştir.” İbarelerinin yer aldığı, takibe konu 29.11.2021tarihli faturanın üzerinde davalı ... kaşesinin ve imzasının yer aldığı, takibe konu 05.01.2022 tarihli fatura yönünden ise tarafların karşılıklı olarak BA-BS bildiriminde bulunduğu anlaşılmakla düzenlenen takibe konu faturaların davalı yanın bilgisi dahilinde olduğu kanaati hasıl olduğu, Davacının takip tarihinden önce davalıya bir ödeme ihtarının bulunmadığı, Sayın Mahkemece temerrüt için ihtar şartının gerektiğinin kabul edilmesi halinde temerrüde düşürüldüğü sabit olmayan davalıdan işlemiş faiz alacağı talebinde bulunamayacağı, TTK. 1530. madde gereği ise fatura tarihlerine 30 gün ilave edilerek takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere işlemiş faiz hesabı rapor içeriğinde hesaplandığı, Davacı ... tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu ... tarihli ... numaralı 113.322,00 TL bedelli ve ... tarihli ... numaralı 38.178,00 TL bedelli faturalardan kaynaklı davacı yanın takip tarihi (14.04.2022) itibariyle davalı yandan 151.500,00 TL asıl ve 4.694,78-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 156.194,78-TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.

Davacı, faturaya dayalı alacağının tahsili talebiyle başlatmış olduğu takibe yapılan itiraz üzerine eldeki davayı açmış olup, 6102 sayılı TTK'da fatura tanımlanmamıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK)’nun 229. maddesinde yer alan tanımlama ise: "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesikadır." Şeklindedir.

Ticaret Kanunu’nda ve Vergi Usul Kanunu’nda fatura ile ilgili başkaca düzenlemeler de bulunmaktadır.

Nitekim, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesinde; fatura düzenlenmesinin hangi hallerde ve kimler için mecburi olduğu hususunda düzenleme yapılmıştır.

Diğer taraftan, 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesinin birinci fıkrasında; "Ticari işletmesi icabı bir mal satmış veya imal etmiş veyahut bir iş görmüş yahut bir menfaat temin etmiş olan tacirden, diğer taraf kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir." Denilmekte; ikinci fıkrasında da; "Bir faturayı alan kimse, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde münderecatı hakkında bir itirazda bulunmamışsa münderecatını kabul etmiş sayılır." hükmü yer almaktadır.

Bu yasal düzenlemelerden çıkan sonuç; fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunmasının gerekli olduğu olgusudur.

Ticari işletmeye ilişkin olarak ve belli faaliyetlerde bulunma halinde tacirler tarafından o faaliyetle ilgili olan karşı taraf adına düzenlenmesi gereken ticari bir belge niteliğindeki fatura, sözleşmenin yapılması ile ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Öyle ki, taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belgedir ve elbette bu belgeye itiraz edilmemesinin TTK’nun 21/2. maddesi anlamında sonuç doğurması da beklenemez.

Kısacası; TTK’nun 21. maddesinin 2. fıkrası uyarınca gönderilen faturaya sekiz gün içinde itiraz olunmaması halinde fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılması için, faturayı düzenleyen kişinin aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ticari işletmesi icabı mal satmış, imal etmiş yada iş görmüş bir tacir olması gerekir.

TTK’nun 21. maddesinin 2. fıkrası hükmü ile, fatura özellikle tacirler arasında ifaya yönelik bir ispat aracı olarak kabul edilip; süresinde itiraz edilmemekle mündericatından sayılan hususlar yönünden düzenleyen lehine, adına fatura düzenlenenin aleyhine, bir karine getirilmiştir. Bu karine faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır.

Eş söyleyişle, faturanın adına tanzim edilen aleyhine ispat vasıtası olması, yani, faturayı alan kişinin fatura kendinden sadır olmamakla birlikte aleyhine delil teşkil etmesi TTK’nun 21. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen ve yukarıda ayrıntısı açıklanan bu karineden kaynaklanmaktadır.

Buna göre; fatura düzenleyen tacirin anılan karineden yararlanabilmesi için fatura tanzim edenle, adına fatura tanzim edilen arasında akdi ilişki bulunması, faturanın akdin ifasıyla ilgili olarak düzenlenmesi gerekir. Fatura sözleşmenin kurulması safhasıyla ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin varlığı şarttır.

TTK’nun 21. maddesinin 2 ve 3. fıkrasındaki karine aksi ispat edilebilen adi bir karinedir. İkinci fıkra gereği sekiz gün içinde faturaya itiraz edilmesi durumunda fatura münderecatının doğru olduğunu faturayı düzenleyen tacirin ispat etmesi gerekir.( Bkz 27.06.2003 gün ve 2001/1 Esas, 2003/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2011/15-472 E.,2011/608 K sayılı kararı)

Davacı, fatura alacağı olduğundan bahisle iddiada bulunmuş olup, faturaya konu malın teslim edildiği/hizmetin verildiğine ilişkin davalının ticari ilişki ve malların teslim edildiğine ilişkin itirazı bulunmadığı ve taraflar arasında bu konuda bir uyuşmazlık bulunmadığı görülmüştür.

BA formundaki fatura kayıtları ile ilgili araştırma ve inceleme yaptırılmış olup bu kayıtların bir bütün olarak davacı lehine ve davalı aleyhine sonuç doğurduğu kanaatine varılmıştır. (Yargıtay 19. HD. 2011/8941 E. - 2012/969 K sayılı kararından hareket edilmiştir. )

Esasen VUK nun ... seri nolu genel tebliği ve Ba formu içeriği ile vergi uygulaması gözetildiğinde aksini düşünmek mümkün değildir. Yine genel ispat kuralları çerçevesinde hiç bir kimsenin kendi aleyhine delil oluşturmayacağı düşünüldüğünde davalı tarafın resmi bir kuruma dava konusu malları teslim aldığına yönelik beyanı kendisini bağlar.

İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, icra dosyası, bilirkişi raporu ve ek raporu içeriğine göre; davacının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacının incelenen ticari defterlerine göre takibe konu faturaların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalının incelenen ticari defterlerine göre takibe konu faturaların ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, söz konusu faturaların üzerinde ''irsaliye yerine geçer", ''e-arşiv izni kapsamında elektronik ortamda iletilmiştir.'' ibarelerinin yer aldığı, takibe konu 29.11.2021 tarihli faturanın üzerinde davalı ... kaşesinin ve imzasının yer aldığı, davalı şirketin 6102 sayılı T.T.K.’nın 21/2 madde hükümleri çerçevesinde dosya münderacatında bu faturaların içeriğine itiraz ettiklerine dair bir belgeye rastlanmadığı, takibe konu 05.01.2022 tarihli diğer fatura yönünden ise tarafların karşılıklı olarak BA-BS bildiriminde bulunduğu, ispat kuralları çerçevesinde hiç bir kimsenin kendi aleyhine delil oluşturmayacağı düşünüldüğünde davalı tarafın resmi bir kuruma dava konusu malları teslim aldığına yönelik beyanı kendisini bağlayacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde davacı ... takip tarihi (14.04.2022) itibariyle davalı ... icra takibi asıl alacağı kadar alacağının bulunduğunu ispat ettiği sabit görülerek bu bedel bakımından davanın kabulüne, davacının takipten önce davalıyı temerrüde düşürdüğünü ispat edemediğinden işlemiş faiz talebinin reddi ile, alacağın belirlenebilir ve dolayısıyla likit olması dikkate alınarak davacı tarafın icra inkar tazminatı talebi yerinde görülmüş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın kısmen kabulü ile 151.000,00. TL asıl alacak yönünden davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibe vaki itirazın iptaline, takibin asıl alacak yönünden ayın şartlarla devamına;

2. İşlemiş faize ilişkin talebin reddine,

3. Asıl alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 30.300,00. TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Alınması gerekli 10.314,81 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 2.667,47 TL harcın mahsubuyla bakiye 7647,34 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

5. Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 2.667,47 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.748,17 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 2.556,50 TL yargılama giderinden kabul ve red oranı üzerinden takdiren 2.471,47 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7. AAÜT gereğince hesap edilen 24.160,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Reddedilen kısım üzerinden hesap edilen ‭5.194,78‬ TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9. Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

10-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin ve davalı asilin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/10/2023

Katip ...

¸(e-imzalıdır)

Hakim ...

¸(e-imzalıdır)