Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/1058 E. 2024/156 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/1058 Esas

KARAR NO : 2024/156

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 18/08/2020

KARAR TARİHİ : 26/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde; Takibe konu zararın 04/10/2019 tarihinde meydana geldiğini, davalı ..... Otomotiv Turizm Tic. Ltd. Şti.'ye ait ..... plakalı araç ....... sevk ve idaresindeyken aracın ters istikamette seyir halinde bulunduğunu belirterek dava dışı sürücüye ait ...... plakalı araca ön kısımlardan kafa kafaya çarpışmasıyla kaza meydana geldiğini, bu kaza sebebi ile müvekkil şirketinde sigortalı bulunan ...... plakalı araçta maddi hasar meydana geldiğini ve dava dışı ..... plakalı araçta da maddi hasar olduğunu belirtmiştir. Kolluk tarafından düzenlenen 04/10/2019 tarihli kaza tutanağı incelendiğinde kazanın oluşumuna ilişkin olarak ...... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nu ihlal ettiği görüş ve kanaatine varıldığını ve davalı tarafın müvekkil şirkete ödeme yapmadığından icra takibi başlatıldığını belirtmiştir. ...... 'un alkollü olduğunu ve tek yönlü yolda ters istikamette araç kullandığından ...... 'un asli kusurlu olduğu, ..... plakalı araç kaza öncesinde dava dışı sürücü ...... 'a uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralandığı vdavalının işleten sıfatına haiz olmadığı yönünde borca itiraz etmiş ise de söz konusu itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirtmiştir. Aracı kiralayan sıfatındaki araç sahibinin ..... Otomotiv Turizm Tic. Ltd. Şti olduğunu belirtmiştir. Davacı vekili borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile asıl alacak, ödeme emri, takip, tüm ferileri ve işlemiş ve işleyecek faize itirazının iptalini takibin devamını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkilinin araç kiralama işi ile uğraştığını aracın .......'a kiralandığını belirtmiştir. ....... ile araç kiralama ilişkisi olduğundan müvekkilinin işleten sıfatının kalktığını ve bu yüzden tazminattan sorumlu olmadığını, pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini bildirmiştir. Taraflar arasındaki poliçe genel şartları gereğince davacı tarafın müvekkilinden kazaya karışan diğer araç için ödediği tazminatı talep edebilmesi için sigortalı veya araç sürücüsünün munhasıran alkolün etkisiyle kazaya sebebiyet vermesi gerektiğini, kaza tespit tutanağında alkol hususuna polis tarafından değinilmediğini, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerektiğini, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmediğini, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü sigortacıya düştüğünü belirtip, davalı vekili davanın husumet yokluğu nedeni ile reddini, takibin iptalini, asıl alacak miktarlarının %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasını arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, taraflar arasındaki zorunlu sorumluluk sigortası kapsamında, zarar gören üçüncü kişiye yapılan ödemeden, ZMMS Genel Şartları gereğince, sigortalının sorumlu olduğundan bahisle yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı taraf davalı aleyhine Büyükçekmece ..... İcra Dairesinin ...... E. Sayılı takip dosyası 39.000 TL asıl alacak, 2.040,82 TL işlemiş faiz toplam 41.040,82 TL üzerinden takip başlattığı ,davalının borcu olmadığı savı ile süresinde takibe itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davasının 1 yıllık süre içerisinde ve dava değeri 41.040,82 TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla ;

Mahkememizce verilen ..... Esas ....... Karar sayılı ilamı ile davalının pasif husumet ehliyeti olmadığı sebebi ile davanın reddine dair verilen karar İstinaf Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesinin ..... Esas ve ...... sayılı ilamı ile kaldırılmakla ;

"İlk Derece Mahkemesince sigortalı araç için yapıldığı belirtilen kiralama sözleşmesi getirtilerek ve hükümleri değerlendirilerek kira sözleşmesi süresinin ne kadar olduğu, süresinin uzatılıp uzatılmadığı, kira süresinin kaza tarihini kapsayıp kapsamadığı, kazanın meydana geldiği tarihte kira sözleşmesinin sona erip ermediği tespit edildikten sonra taraflar arasındaki kira sözleşmesinin kaza tarihini kapsadığı sonucuna varılması halinde kira sözleşmesinin uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir sözleşme olup olmadığı, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, gerektiğinde işletenin ticari defter ve kayıtları üzerinde konusunda uzman bir bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle, kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği ve davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile sadece gelen müzekkere yanıtı ile yetinilerek karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır."Gerekçesi ile dosya geri çevrilmiştir.

Davalının işleten olmadığına yönelik savunması uyarınca defterlerinin incelenmesine karar verilmiş,

16/05/2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda: Dava konusu ....... plakalı araca ait ,1- TC.Kadıköy ......Noterliğinde 14.05.2019 tarih ,...... no ile düzenlenmiş Araç Satış Sözleşmesi,2- Dava — dışı ..... MOTORLU TAŞITLAR AŞ. nin Davalı ...... OTOMOTİV TURİZM TİC. LTD ŞTİ adına düzenlediği; 14.05.2019 Tarih, ..... nolu Fatura bedeli 88.000,00 TL,3- Davalı ...... Otomotiv Turizm Ticaret Ltd Şti 'nin Dava konusu ...... Plaka nolu aracı 14.05.2019 tarihinde Dava dışı ...... MOTORLU TAŞITLAR A.Ş. tarafından satın alımı ile ilgili ...... BANKASI ndan 24 ay vadeli 88.000,00 TL kredi kullanarak aldığını ve bu işlemle ilgili kayıtları ,4- Dava konusu ...... plakalı araca Davacı ..... SİGORTA A.Ş. tarafından — düzenlenen KARAYOLLARI MOTORLU — ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK POLİÇESİ bedeli 1.264,84 TL ,İlgili belgeleri davalı taraf dosyamıza sunmuş ve davalının incelenen 2019 yılı ticari defter kayıtlarına aldığı görülmüştür.e) Davalı ..... Otomotiv Turizm Ticaret Ltd Şti 'nin incelenen 2019 ticari defter kayıtlarında 822 adet ,Toplam 3.218.017,78 TL tutarla araç kiralama işlemi yaptığı görülmüştür.f) Davalı ...... Otomotiv Turizm Ticaret Ltd Şti 'nin Dava konusu ..... plakalı aracı dava dışı .......'a (04.10.2019 tarihinde sırasında ....... aracın sevk ve idaresinde kazayı yapan kiralandığına dair belge ve kayda ticari defterlerinde herhangibir kayıt görülememiştir.

Emniyet Müdürlüğü Kiralık Araç Bildirim Sistemine yazılan müzekkere uyarınca davalının maliki olduğu ....... plakalı aracın 14/09/2019-02/11/2019 tarihleri arasında .......'a kiralandığının bildirildiği anlaşılmakla davalının ekonomik yararlanmaya ilişkin dosyaya yeterli delil sunmadığı ve de davalının araç kiralama işi ile iştigal olup mülkiyetindeki araçların sürekli kiralandığı 14/09/2019-02/11/2019 tarihleri arasındaki kiralamanın da bu hali ile uzun süreli kiralama sayılamayacağı anlaşılmakla davalının husumet itirazının yerinde olmadığı değerlendirildiğinden;

16/06/2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda:a) Davacı tarafa sigortalı, davalının maliki olduğu ....... plaka sayılı araç sürücüsü .......'un %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,b) Dava dışı sürücü (Dava konusu ...... plaka sayılı araç sürücüsü) ...... 'ın kusursuz olduğu,c) 04/10/2019tarihinde meydana gelen kaza sonucu, olaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, ..... plakalı araçta meydana gelen hasar ile uyumlu olduğu, hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu,C) ....... plakalı araç sürücüsü .....” un 04.10.2019 tarihinde yaptığı kaza anında 2,36 pomil alkollü olduğu alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybettiği, kazanın münhasıran alkole bağlı olarak meydana geldiği,E) Söz konusu aracın piyasa rayiç değerinin kaza tarihi itibariyle 100.000,00-TL civarında olabileceği,araca ait hasar ekspertiz raporu dikkate alındığında 04/10/2019 tarihinde meydana gelen kaza sonrası araçta değişmesi gereken toplam hasarlı parça, malzeme tutarının 104.847,52TL ve işçilik toplam tutarının 9.000,00 TL, onarılması durumunda toplam hasar tutarının KDV hariç 113.847,52TL olabileceği, hasarlı değerinin 56.400,00TL olabileceği dikkate alındığında, aracın tami ekonomik olmayacağı, aracın pert-total kabul edilebileceği,F) Söz konusu aracın toplam hasarlzarar tutarının (100.000,00 — 56.400,00-) 43.600,00 TL olabileceği,G) Dosya kapsamında ..... Bankası A.Ş.'ne ait, göndereni davacı ..... Sigorta A.Ş., alıcısı dava konusu aracın KASKO Sigortacısı ...... Sigorta A.Ş.olan 29/01/2020 tarih ve 39.000,00 TL tutarlı dekont örneği bulunduğu,H) Davacı ..... Sigorta A.Ş. tarafından 14/05/2019-14/05/2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ..... plakalı aracın ..... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığı, poliçede Sigortalı olarak < ..... Otomotiv Turizm Tic. Ltd. Şti > yer aldığı, uyuşmazlık konusu kaza 04/10/2019 tarihinde meydana gelmiş olmakla, kaza tarihi itbariyle 84861999 nolu poliçe yürürlükte olduğundan davacı sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı sunma yükümlülüğünün bulunduğu,İ) Detayları < VI.3> maddesinde yer aldığı üzere kiralama işleminin uzun süreli kiralama kapsamına girip girmediğinin takdirinin sayın mahkemede olduğu,J) Sayın Mahkeme, kiralama işleminin uzun süreli kiralama kapsamına girmediğine kanaat getirmesi halinde; davalı < ..... Otomotiv Turizm Tic. Ltd. Şti > in ...... plakalı aracın maliki olması nedeniyle, Davacı ...... Sigorta' nın Davalı < ...... Otomotiv Turizm Tic. Ltd. Şti > karşı rücu talebinin yerinde olduğu,K) Sayın Mahkeme, kiralama işlemii Uzun süreli kiralama kapsamına girdiğine kanaat getirmesi halinde ise; Davacının davalıdan rücu talebinde bulunmasının yerinde olmayacağı,kanaati ile düzenlenen rapor doğrultusunda;

Davacı sigorta şirketi ile davalı araç maliki arasında ...... plakalı aracın 14/05/2019-14/05/2020 tarihlerini kapsayacak şekilde ZMMS sigorta poliçesi akdedildiği ve de04/10/2019 tarihinde davalı aracın ,sürücü ....... sevk ve idaresinde iken ...... plakalı araç ile karıştığı trafik kazası sonucu davacı sigorta şirketinin 3.kişi lehine yaptığı ödemeyi davalıdan rücuen tazmin istediği ,

Davacı sigorta şirketinin dava dışı3.kişi sigorta şirketine 39.000 TL ödediği ve de buna ilişkin dekont ve ibranamenin dosya arasında yer aldığı görülmüştür.

KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.

Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyet ameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebileceği düzenlenmiştir.

Davacı sigorta şirketi davalının maliki olduğu ...... palakalı aracın sürücüsü .......'un alkollü olarak araç kullandığı bu sebeple kazaya ve sigortanın ödeme yapmasına sebebiyet verdiği gerekçesi ile rücu istemli iş bu davayı açmış ,alınan bilirkişi raporu uyarınca sürücü .......'un kusurlu olduğu kazanın münhasıran alkole bağlı olarak meydana geldiği anlaşılmış ve de üçüncü kişiye ödenen tazminat tutarı kadri maruf olduğu rapor edilmekle rücu şartlarının oluştuğunun kabulü ile ,asıl alacak 39.000 TL üzerinden usul ekonomisi gereği bilirkişi incelemesine başvurulmaksızın resen işlemiş faiz alacağı 2.040,82 TL hesaplanarak (29/01/2020 ödeme tarihi- 17/06/2020 takip tarihleri arasında 140 gün için 39.000 TL x %13,75 / 365 x 140 =2.056,85- TL) 39.000 TL asıl alacak, 2.040,82 TL işlemiş faiz toplam 41.040,82 TL üzerinden icra dosyasına yapılan itirazın iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE,

2. Davalı borçlunun Büyükçekmece ..... İcra Dairesinin ..... E. Sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.803,50. TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 700,88. TL peşin harcın indirilmesi ile eksik kalan bakiye 2.102,62. TL karar harcının davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına,

4. Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00. TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından mahkememiz dosyasına yatırılan 700,88. TL peşin harç ve 54,40. TL başvurma harcı olmak üzere toplam 755,28. TL harcın davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan 5.539,60. TL yargılama giderinin (bilirkişi, tebligat, müzekkere) davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,

7. 7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 1.320,00. TL' nin davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına,

8. Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/02/2024

Katip .....

e-imzalıdır

Hakim .....

e-imzalıdır