Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1011 E. 2023/927 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

K A R A R

ESAS NO : 2022/1011 Esas

KARAR NO : 2023/927

DAVA : Çek İstirdadı

DAVA TARİHİ : 18/11/2022

KARAR TARİHİ : 23/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Çek İstirdadı davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; : dava konusu çeklerin ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir talepli çeklerin davalıdan istirdadı ile taraflarına iadesini, davaya konu çekler hakkında Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından çek iptal davası açıldığını, davalı haksız ve hukuka aykırı sebeplerle çek iptali davasına müdahale talebinde bulunmuş olduğunu ve davaya konu olan çeklerin kendisinde bulunduğunu kabul etiğini, davacı dava konusu çeklerin kendisinde olmasının nedenini işçilik alacakları olarak belirtmişse de müdahale dilekçesinde bu çeklerin kendisine kim tarafından ve ne için verildiği ile ilgili bir açıklama yapmamış olduğunu ancak davalının işçilik alacağı iddiası gerçek dışı kötü niyetli soyut bir iddiadan ibaret olduğunu, davalı ...'ün davacı şirketten hiçbir alacağının bulunmadığını, ilgili çeklerin davacının bilgisi ve rızası dışında üçüncü kişi müşterilerden teslim almış olduğunu ve davacı şirkete teslim etmediğini, kendisini davacı şirkette çalışıyormuş gibi göstererek kötü niyetli olarak davacıyı zarara uğratmak kastıyla davacının alacaklarına karşılık verilen çekleri kendi uhdesine geçirdiğini, bu husus davalının çek iptali davasına sunduğu müdahale dilekçesindeki, çeklerin davacı şirketten olan işçilik alacağı sebebiyle ...'ün elinde olduğu şeklindeki beyanı ile de sabit olduğunu, davalının çek iptali davasına sunduğu müdahale dilekçesindeki beyanlardan dava konusu çeklerin davalının elinde olduğu anlaşıldığını, davacının dava konusu çeklerin meşru ve yasal hamili olduğunu, işbu çek istirdadı davasını açmaya hakkı ve hukuki yararı bulunduğunu, davalı, davacı şirkete teslim edilmek üzere kendisine teslim edilen çekleri kötü niyetli ve davacı şirkete zarar vermek kastıyla elinde bulundurmakta olduğunu ve davacı şirkete vermediğini, Kanun ve Yargıtay İçtihatları gereği davalı dava konusu çekleri davacı şirketle bağını kestiği halde davacı şirkette çalışıyormuş gibi üçüncü kişi firmalardan davacı şirket adına teslim aldığı halde, bu olguyu kötü niyetli şekilde kasten inkar ederek sırf davacıya zarar vermek kastıyla çekleri tahsil etmek amacıyla elinde bulundurmakta olduğunu ve davacı şirkete teslim etmediğini, davaya konu çeklerle ilgili olarak Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından çek iptal davası açıldığını ve dava dosyasında dava konusu çeklerle ilgili olarak ödeme yasağı kararı verildiğini, bilahare davalı dava dosyasına sunduğu müdahale dilekçesi ile dava konusu çeklerin halen elinde olduğunu beyan etmesi üzerine çek iptal dava dosyasından 14.11.2022 tarihinde davacı şirketçe tebliğ edilen müdahale dilekçesine ait tebligat zarfında "tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık kesin sürede tedbir talepli istirdat davası açıp, tedbir kararını ibraz etmeniz aksi halde ödeme yasağı kararının kaldırılacağı ve davanın reddine karar verileceği ihtaren tebliğ olunur." şeklinde taraflarına ihtarda bulunulmuş olduğunu, taraflarınca yapılan ihtar üzerine çekleri kasten ağır kusurlu ve sırf davacıya zarar verme kastıyla elinde bulunduran davalıya karşı işbu tedbir talepli çek istirdadı davasını açtıklarını, dava konusu çeklerle ilgili olarak ödeme yasağı kararı verilmesini ve bu sebeple dava konusu çeklerin ait olduğu bankalara müzekkere yazılmasını belirterek, öncelikle dava konusu çeklerin davalı ya da diğer kötü niyetli kişilerce tahsil edilmesinin önüne geçilmesi için dava konusu çeklerle ilgili olarak dava sonucunda verilecek karar kesinleşinceye kadar teminatsız ya da mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında ödeme yasağı kararı verilmesini ve bu hususta dava konusu çeklerin ait olduğu bankalara müzekkere yazılmasını, davalarının kabulü ile dava konusu;

keşidecisi ... olan, ...bank ... Şubesi, ... iban nolu, ... seri nolu, 30.11.2022 keşide tarihli, 43.000,00-TL bedelli,

keşidecisi ... olan, ... Bankası ... Şubesi , ... iban nolu, .. seri nolu, 30.09.2022 keşide tarihli, 100.000,00-TL bedelli,

keşidecisi ... olan, ... A.Ş. ... Şubesi , ... iban nolu, .... seri nolu, 20.10.2022 keşide tarihli, 18.500,00-TL bedelli,

çeklerin haksız ve kötü niyetli olarak davacıya zarar vermek kastıyla davalının elinde bulunduğunun tespiti ile bahsi geçen çeklerin davalıdan istirdadı ile davacıya teslimini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını istemiş ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, Mahkemece yetkisizlik kararı verilmekle birlikte, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesinin gerektiği, yetkisizlik kararıyla birlikte ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerektiği iade davası için aranan şartların gerçekleşmediğinin de dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesinin gerektiği, çek iptali davasının görüldüğü T.C. Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkisiz olduğunu, iade davası bakımından yetkili mahkemenin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, Mahkemenin müstakar içtihadı uyarınca yetkisizlik kararıyla birlikte ara kararla verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak talep sonucundan fazlasına karar verildiğini, iade davası için aranan şartların gerçekleşmediği de

göz önüne alınarak, Mahkemenin yetkisizliğine,

yetkisizlik kararıyla birlikte ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, aksi kanaatte,usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğunu belirterek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını istemiştir.

Tanık ... talimat Mahkemesi huzurunda "Ben davacı şirketi mal alım satımı sebebiyle tanıyorum. Ben davacı şirkete kaşık - çatal siparişi verdim. Sipariş ettiğim ürün bedeli olarak da ...'e çek teslim ettim. Teslim ettiğim çek bedeli ise 18.500,00-TL idi. ... çeki firmaya teslim etmemiştir. Çeki ...'e teslim etmemin sebebi ...'ün davacı şirketin pazarlamacısı ve sipariş alan kişisi olmasıdır" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... Talimat Mahkemesi huzurunda, "Biz davacı ...'ten ürün alıyoruz. Ticari ilişkimiz var. Davalı ... ise ...'in pazarlama işleriyle uğraşmaktadır. Biz ...'ten aldığımız ürünlere istinaden avans olarak davaya konu 3 çeki ...'e teslim ettik. Çeklerin ...'e teslim edildiğine dair teslimat belgesi de elimizde mevcuttur. Benim olaya ilişkin görgüm bilgim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... Talimat Mahkemesi huzurunda, ".... ağabeyim olur. Biz ortak olarak iş yapıyorduk ancak işlerimizi ayırdık. Bu nedenle ben davacıyı da davalıyı da tanımamaktayım. Olaya ilişkin bir bilgim yok" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, Çatalca Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, Çatalca ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, Silivri İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, ... Bankası A.Ş. ile ... Bankası A.Ş. ve ...bank A.Ş.'den dava konusu çeklerin ibraz bilgileri ile çeklerin bağlı bulundukları hesapların kime ait olduğu sorulmuş, davacı tarafından bildirilen tanıklar dinlenmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, rıza dışı elden çıkan çeklerin geri alınması istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu çeklerin yetkili hamilinin kim olduğu, davalının çekleri kazanımında kötü niyetli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Davacının, dava konusu çeklerin kaybedildiği iddiasıyla Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile iptal davası açtığı, davalının da çeklerin işçilik alacağına karşılık kendisinde bulunduğu beyanıyla söz konusu dava dosyasına katılma isteminde bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Dava konusu çekler;

-...bank A.Ş. ... Şubesine ait ... seri nolu, 30/11/2022 düzenleme tarihli, 43.000,00-TL bedelli, düzenleyeni ... olan hamiline yazılı çek,

-... Bankası A.Ş. .... Şubesine ait ... seri nolu, 30/09/2022 düzenleme tarihli, 100.000,00-TL bedelli, düzenleyeni ... olan hamiline yazılı tacir çeki,

-... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... çek seri nolu, 20/10/2022 düzenleme tarihli18.500,00-TL bedelli, düzenleyeni ... olan hamiline yazılı tacir çekidir.

Davacı vekili, davalının bir buçuk yıl öncesine kadar müvekkili şirket bünyesinde sigortalı olarak çalıştığını, daha sonra emekli olunca müvekkili şirketin Anadolu müşterilerinden nakit ya da çek tahsilatları yaparak çalışmaya devam ettiğini, davalının müvekkili şirketin pazarlama ve tahsilat iş kolunda çalışması nedeniyle şirket müşterileri nezdinde tanındığını, müvekkili şirket yetkililerinin davalıya olan güvenlerinden dolayı işyerinin tüm anahtarlarının kendisine teslim edildiğini, 01/05/2022 tarihinde müvekkili şirkette gerçekleşen hırsızlık olayından sonra davalının şirkete bir daha gelmediğini, daha sonra Anadolu müşterilerinden ödeme gelmemesi üzerine yapılan görüşmelerde davalının müvekkili şirketin bilgi ve rızası olmadan Anadolu Bölgesi'nde bulunan firmaları gezerek hala çalışıyormuş gibi müvekkili şirket adına çek, bono ve nakit para tahsilatı yaptığını öğrendiğini, davalının müvekkili şirketten hiçbir alacağının bulunmadığını, davalının dava konusu çekleri müşterilerden teslim almış olmasına rağmen müvekkili şirkete vermediğini, davalının kendisini müvekkili şirkette çalışıyormuş gibi göstererek kötü niyetli olarak müvekkili şirketi zarara uğratmak kastıyla dava konusu çekleri uhdesine geçirdiğini iddia ederek dava konusu çeklerin davalıdan geri alınmasını istemektedir.

Dosya arasına sunulu çek çıkış bordrolarına göre, 20/05/2022 tarihinde 100.000,00-TL'lik çek ile 23/05/2022 tarihinde 43.000,00-TL'lik çekin davacı şirket adına davalıya teslim edildiği anlaşılmaktadır.

Dosya arasına alınan davalıya ait hizmet döküm cetveline bakıldığında, davalının 10/06/2022 tarihinde işten çıkış yaptığının bildirildiği görülmektedir.

Davacı vekilinin davalının 01/05/2022 tarihinden itibaren işyerine gelmediğini, davalı vekilinin aradaki iş ilişkisinin Mayıs 2022 tarihine kadar devam ettiğini beyan ettikleri görülmektedir.

Davalının sanık olarak yargılandığı 01/05/2022 tarihinde gerçekleşen hırsızlık olayına ilişkin Çatalca ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla görülmekte olan yargılamanın 09/05/2023 tarihli duruşmasındaki savunmasında özetle, davacı şirkette çalıştığını, şirketten 2022 yılı Nisan ayında ayrıldığını, olayın gerçekleştiği tarihten 10 gün önce çıkarıldığını, tazminatını ödememek için kendisine iftira attırıldığını, olay tarihinde saat 7.00 gibi işyerine çağrıldığını, ama gitmediğini beyan ettiği görülmüştür.

Eldeki verilere göre, davalının sanık olarak yargılandığı davadaki savunması, davacının iddiası, davalı vekilinin beyanı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile davalı arasındaki iş ilişkisinin davalının Nisan 2022 tarihinde son bulduğunu beyan etmesiyle birlikte en geç 01/05/2022 tarihinde son bulduğu sonucuna varılmaktadır.

Dava konusu çeklerin davalı tarafından alındığı ve davalı uhdesinde bulunduğu hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davalı vekili, dava konusu çeklerin müvekkilinin işçilik alacaklarına karşılık müvekkili uhdesinde bırakıldığını, dava konusu çekleri Mayıs ayında teslim aldığını, müvekkilinin bu süreçte dava konusu çekleri ciro etmediğini, ödeme gününün gelmesini beklediğini, bunun dava konusu çeklerin rızaen devredildiğini ve müvekkilinin kötü niyetli olmadığını ortaya koyduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

TTK'nin 792/1 maddesine göre, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Bu hükümden hareketle TTK'nin 790/1 maddesine bakıldığında ise, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.

Davalı taraf dava konusu çekleri Mayıs ayında ve ceza yargılamasındaki kolluk beyanında olay tarihinden 23 gün sonra diyerek 01/05/2022 tarihli olaydan 23 gün sonra kendisinin aldığı beyan etmekle, bu çeklerin işçilik alacağına karşılık olarak kendisine bırakıldığını savunmaktadır. Davalının iş ilişkisinin son bulduğu kabul edilen 01/05/2022 tarihinden sonra, dava konusu çekleri dosyaya sunulan çek çıkış bordrolarına bakıldığında ve tanık anlatımlarına göre davacı şirket adına davacı şirketin müşterilerinden teslim aldığı görülmektedir. Dosya kapsamında, taraflar arasındaki iş ilişkisinin son bulduğu kabul edilen tarih de göz önünde bulundurulduğunda, iş ilişkisinin sona ermesinden sonra dava konusu çeklerin davalı tarafından alınacağına ilişkin müşterilerine sunulmak üzere davacı şirket tarafından hazırlanmış bir belgeye, yetkiye vs rastlanmamıştır. Bu durumda, davalının davacı şirket bünyesinde çalışırken tahsilat yaptığı müşterileri ve müşterilerin de kendisini bu vesileyle tanımasından faydalanarak, davacı ile iş ilişkisi sona erdikten sonra ve davalının ceza yargılamasındaki işten çıkarıldığı beyanı karşısında, işten çıkarılan kişinin işten çıkarma nedeniyle arada bir güven ilişkisinin bulunmasından söz edilemeyeceğinden işten çıkarıldıktan sonra yeniden tahsilat için yetkilendirilmesi yaşamın olağan akışına aykırı olacağından, tanık ...'nun davalıya çeki vermesinin nedeninin davalının davacı şirket çalışanı olması şeklindeki beyanı ve davacının iddiasının aksini gösterir bir kanıt da bulunmadığından, davalının dava konusu çekleri davacının rızası dışında müşterilerden teslim aldığı sonucuna varmak gerekmiştir. Dava konusu çeklerin davalı tarafından alınmasından sonra, davacıya teslim edildiğine ilişkin dosya kapsamında bir kanıt bulunmamakla birlikte davalı tarafından bu yönde bir iddiada da bulunulmadığı gibi, davacıya teslim edilmeyen dava konusu çeklerin davacının rızasıyla davalı uhdesinde bırakıldığını gösteren bir kayıt veya belge de bulunmamaktadır. Bu itibarla, davalının dava konusu çekleri kötü niyetle elinde bulundurduğu sonucuna varıldığından, davalının savunmasının kabulü olanaklı görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu çeklerin yetkili hamilinin davacı olduğu sonucuna varılmakla dava konusu çeklerin davalıdan geri alınarak davacıya verilmesi yönünde davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere:

1. Davanın KABULÜ ile,

-...bank ... Şubesine ait ... seri nolu, 30/11/2022 düzenleme tarihli, 43.000,00-TL bedelli, düzenleyeni ...olan, hamiline çekin davalıdan geri alınarak davacıya verilmesine,

-... Bankası ... Şubesine ait ... seri nolu, 30/09/2022 düzenleme tarihli, 100.000,00-TL bedelli, düzenleyeni ... olan hamiline tacir çekinin davalıdan geri alınarak davacı verilmesine,

-... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 20/10/2022 düzenleme tarihli, .... çek seri nolu, 18.500,00-TL bedelli, düzenleyeni ... olan hamiline tacir çekinin davalıdan geri alınarak davacıya verilmesine,

2. Alınması gereken 11.032,06. TL karar harcından daha önce yatırılan 2.758,01‬. TL peşin harcın indirilmesi ile geriye kalan 8.274,05‬. TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan 2.758,01‬. TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan 80,70. TL başvurma harcı, 405,50. TL posta ve davetiye gideri, 10,00. TL olmak üzere toplam 496,20‬. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 25.840,00. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Kullanılmayan avansın karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa geri verilmesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

23/11/2023

Katip ...

☪ e-imzalıdır. ☪

Hakim ...

☪ e-imzalıdır. ☪