Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1113 E. 2023/1010 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/1113 Esas

KARAR NO : 2023/1010

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 24/11/2023

KARAR TARİHİ : 19/12/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/01/2024

Davacı vekili tarafından açılan Kıymetli Evrak İptali davasının Mahkememizde

yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; " ... Vergi Sicil numarasında kayıtlı şirket olarak 5 yıldır faaliyet sürdüklerini, muhasebeci değişikliği yaptıklarında, yeni muhasebecilerine vermek üzere şirkete ait defter ve belgeleri önceki çalıştıkları muhasebecilerinden istediklerini, ancak önceki muhasebecilerinin tüm aramalarına rağmen defter ve belgeler arasında pay defterini bulamadığını, akabinde ise pay defterinin kendisinde olmadığını beyan ettiğini, bu nedenle şirketin pay defteri hakkında iptaline karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, 6102 Sayılı TTK 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi isteğine ilişkindir.

Somut davada, dava tarihi itibariyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun uygulanması gerekir.

6102 Sayılı TTK nun 82/7 maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir. Tacirin saklama yükümlü olduğu defter ve belgelerin neler olduğu aynı maddede sayılmıştır.

6102 Sayılı TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca davacının zayi belgesi talep edebilmesi için defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması ve ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda karar defterinin kaybolması için kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, kaybetme olayının maddede sayılan olaylardan olmadığı, kayıp olgusunun zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını özenle saklaması gerekmektedir.

Tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması,buna rağmen iradesi dışında kaybın gerçekleşmesi gerekmektedir.

Her ne kadar davacı şirket yetkilisi şirkete ait pay defterinin muhasebeci değişikliği yaptıklarında, yeni muhasebecilerine vermek üzere şirkete ait defter ve belgeleri önceki çalıştıkları muhasebecilerinden istediklerini, ancak önceki muhasebecilerinin tüm aramalarına rağmen defter ve belgeler arasında pay defterini bulamadığını, akabinde ise pay defterinin kendisinde olmadığını beyan ettiğini ve dolayısıyla şirkete ait pay defterinin zayii olduğunu ileri sürmüş ise de; davacı yasada sayılı mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle talebe konu defterlerin zayii olduğunu iddia ve ispat edemediği, şirketin pay defterinin bu iddiaya göre davacının gerekli dikkat ve özeni gösterdiği halde elinde olmayan bir nedenle defter ve belgelerinin zayi olduğunu ispat edememesi, ticari defter ve belgelerin kaybolma veya atılma ihtimalini dikkate alarak özel olarak saklanması konusunda gerekli önlemleri almayarak ticari defter ve belgelerinin zayi olmasına bir anlamda kendi kusuru ile sebep olduğu, TTK'nın 82/7. maddesinde tahdibi olarak sayılan hallerden birinin gerçekleştiğinin de ispatlanamadığı dolayısıyla zayi belgesi verilmesine ilişkin şartların mevcut olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. (Emsal; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 2022/2421 Esas 2022/1863Karar sayılı kararı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 2022/1711 Esas 2022/1722 Karar sayılı ilamı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 12/09/2019 tarihli 2019/588 E, 2019/790 K sayılı ilamı)

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Açılan davanın REDDİNE,

2. Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi gereğince alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere ilgili tarafın yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 29/11/2023

Katip ...

☪e-imzalıdır☪

Hakim ...

☪ e-imzalıdır☪