Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/982 E. 2023/819 K.

T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/982 Esas

KARAR NO : 2023/819

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 04/11/2022

KARAR TARİHİ : 26/09/2023

K.YAZIM TARİHİ : 12/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ... sayılı abonman sigorta sözleşmesi .... sayılı kati Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ve ona tekaddüm eden ICC klozu hükümleri sözleşmesi kapsamında, sigortalı ... İnşaat adına sigortalı 13 kap prefabrik bina ve aksesuarları emteasının davalı akdi taşıyıcının taşıma taahhüdü altında Kazakistandaki inşaata taşımak üzere 20.02.2019 tarihli Navlun Faturası tahtında ... / ... plakalı araçta taşınmak üzere tam ve sağlam teslim edilmiş olduğunu, yükün 08.03.2019 tarihinde gönderilene tesliminde emtianın kırıldığı, hasara uğradığı anlaşılmış olup, sürücünün katılımı ile müşterek tutanak düzenlenmiş ve eksikliğin tespit edilmiş olduğunu, hasar ihbarı sonrasında yapılan ekspertiz çalışması neticesinde tespit edilen 1.037,46 USD sigorta tazminatının 12.11.2019 tarihinde sigortalıya tediye edildiğini, davalı taşıyıcının meydana gelen zarardan sorumlu olmakla alacağın tahsili için rücu talebine olumlu yanıt vermediğinden taraflarınca icra takibi başlatılmış ancak davalının haksız itirazı sebebi ile takibin durmuş olduğunu, davalının yapmış olduğu itirazın haksız ve dayanaksız olup itirazın iptali ile takibin aynı koşullarla devamını temin zımnında işbu itirazın iptali davasının ikame edildiğini, davalı taşıyıcının tam ve hasarsız teslim aldığı yükü hasarlı teslim etmiş olup hasardan sorumlu olduğunu, davalının borcun tamamına ve işlemiş faize yaptığı itirazın haksız olduğunu, yine davalının zamanaşımı itirazının haksız olduğunu belirtmişler ve de netice ve talep olarak da açıklanan sebepler ile davalının icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin aynı koşullarda devamına karar verilmesini talep etmişlerdir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Varlığı iddia olunan hasardan müvekkili şirketin sorumlu olmayıp hasarın müvekkili şirkete yüklenemeyecek sebeplerden ileri gelmiş olduğunu, yük sahibi gönderici tarafından taşıma sırasındaki olağan hareketlerin hesap edilerek yükleme ve araç içi istifleme yapılması gerektiğini, ayrıca aracın herhangi bir kazaya karışmadığı ve yolculuk esnasında bir aksilik yaşanmadığının ortada olduğunu, bu münvalde yükleme ve istiflemeyi hatalı yapmış olma ihtimali olan tarafın yükleyici olduğunu, müvekkili şirketin işbu taşıma kapsamında yükleme, araç içi sabitleme ve istifleme konusunda herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, nitekim CMR Konvansiyon kapsamında müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilemeyeceğinin ortada olduğunu, dosyaya sunulan taşına senedinden de görüleceği üzere söz konusu CMR senedi üzerinde Azerbeycan'da mukim firmanın kaşe ve imzası bulunmakla dava dışı şirketlerin taşıyan sıfatına sahip olduğunun ortada olduğunu, iddia edilen zarardan her türlü fili taşıyanın sorumlu olduğunu, sigortacının tek taraflı ve kendi talepleri doğrultusunda yaptırmış olduğu ekspertiz raporunun taşıyanı bağlamayacağını, konu olan raporun gerekli sürelere ve kurallara uymadan hazırlandığından taşıyana karşı kullanılmasının mümkün olmadığını, hasar bildiriminin CMR Konvansiyonu uyarınca yasal süresi içerisinde gerçekleştirilmemiş olmakla usulüne uygun olarak yapılmamış olduğunu, meydana geldiği iddia edilen hasara ilişkin taşıma senetlerinde hiçbir surette hasar şerhi düşülmemiş olduğunu, müvekkili şirketin taşıyıcı olarak sorumluluğunun CMR madde 23/3 gereğince sınırlı sorumluluk kapsamında tespiti gerektiğini, davacı tarafça talep edilen faizin hukuka aykırı olduğunu belirtmişler ve de sonuç ve istem olarak da açıklanan sebepler ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Dosyamız arasına celp edilen Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı alacaklının 1.037,46 USD asıl alacak üzerinden borçlu aleyhine rücuen tazminat alacağı dayanak gösterilmek suretiyle ilamsız icra takibi başlattığı, ödeme emrinin borçluya 25/12/2021 tarihinde tebliğ edildiği; borçlu tarafından 20/12/2021 tarihinde borca ve ferilerine itiraz edildiği görüldü.

Dosyaya sunulan 02/05/2023 tarihli bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; Davalının akdi taşıyıcısı olduğu yükün taşımasının fiilen gerçekleştirilme sürecinde, istiflerin bozulması ve yükün devrilmesi şeklinde hasarlandığı, davalının CMR m.3 gereği meydana gelen hasar zararından sorumlu olacağı, Teknik incelemede hasarın 1.037,46 USD zarara yol açtığı, davacı ödemesinin somut olaya olduğu, CMR m.17/1 gereği taşıma sürecinde meydana gelen hasar zararından davalının sorumlu olduğu, ancak m.17/4 hükümlerinde sayılan özel sorumluluktan kurtulma sebepleri ile sorumluluktan kurtulabileceği, Somut olayda da hasarın etkin sebebinin yükün kırılabilir özel niteliği, yüklemenin yüke uygun ve taşıma güvenliğine uygun yapılmaması, yükün ambalajsız olması gibi sebepler olduğu ve bunların taşıyıcının risk alanında olmadığı, Taşıyıcıya özensizlik bakımından kusur izafe edilecek olduğunda, ancak nezaret sorumluluğuna dayalı ve azami %20 nispetinde bir sorumluluk izafe edilebileceği, böyle bir değerlendirme halinde 207,49 USD tazminattan davalının sorumlu tutulabileceği, Davacının işlemiş faiz talebi bulunmadığı, CMR m.27 gereği yıllık %5 faiz hesaplanabileceği, Somut olayda sınırlı sorumluluk uygulamasına yer olmadığı hususları tespit edilmiştir.

Dosyaya sunulan 12/06/2023 tarihli bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan bilirkişi ek raporunda; Dosyada mevcut yetkisiz icra dairesinden gönderilen ödeme emri 09.03.2020 tarihli olup, zamanaşımı süresi dolduktan sonra düzenlendiğini, ancak icra dosyası açılışı ve harç ödemesi daha önce, 08.03.2020 veya öncesinde, davalı yanca belirtildiği gibi 27.02.2020 tarihli olması halinde, zamanaşımı süresinin dolmadığı, dosyada harç makbuzu yer almadığı için CMR m.32 kapsamında nihai görüş verilemediğini, harç makbuzu celp edilerek tespit edilecek tarihe göre zamanaşımı itirazı hususunun çözümlenebileceğini, Karşılıklı itirazlarda kusur oranı bakımından KÖK rapor kanaatlerinin devam etmekte olduğunu, kusur oranının daya yüksek veya düşük belirlenmesinde nihai takdir mahkemeye ait olduğu, sıfat ve sair hususlarda davalı yan itirazları da yerinde görülmediği hususları tespit edilmiştir.

Huzurda görülen dava itirazın iptali davası olup, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan normal bir eda davasıdır.

Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde vereceği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi davanın kabulü halinde borçlu da alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır. Bu nedenle mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.

Yasal dayanağını İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.

Dosyada ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı sigorta şirketi tarafından Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile güvence altına alınan dava dışı davacı sigorta şirketinin sigortalısı ... İnş. ve Sanayi A.Ş.'ye ait bir kısım emtiaların Türkiye'den Kazagistan'a kara yolu ile taşınması sırasında bir kısım emtiaların hasara uğraması nedeni ile davacı tarafından sigortalısına ödenen tutarın rücuen tazmini istemli olarak huzurda görülen dava açılmıştır. Davacı tarafından dava dışı sigortalısına dava konusu miktar ödendiğinden halefiyet ilkesi gereğince davacının huzurda görülen davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Her ne kadar davalı vekili tarafından taşıyan sıfatı olmadığı iddia edilmiş ise de dosya kapsamında davalının akdi taşıyan sıfatı olması nedeni ile dava konusu zarardan sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup yapılan inceleme sonunda düzenlenen bilirkişi kök ve ek raporunda; davalının akdi taşıyıcısı olduğu yükün taşımasının fiilen gerçekleştirilme sürecinde, istiflerin bozulması ve yükün devrilmesi şeklinde hasarlandığı, davalının CMR m.3 gereği meydana gelen hasar zararından sorumlu olacağı, teknik incelemede hasarın 1.037,46 USD zarara yol açtığı, davacı ödemesinin somut olaya uygun olduğu, CMR m.17/1 gereği taşıma sürecinde meydana gelen hasar zararından davalının sorumlu olduğu, somut olayda da hasarın etkin sebebinin yükün kırılabilir özel niteliği, yüklemenin yüke uygun ve taşıma güvenliğine uygun yapılmaması, yükün ambalajsız olması gibi sebepler olduğu ve bunların taşıyıcının risk alanında olmadığı, taşıyıcıya özensizlik bakımından kusur izafe edilecek olduğunda ancak nezaret sorumluluğuna dayalı ve azami %20 nispetinde bir sorumluluk izafe edilebileceği, böyle bir değerlendirme halinde 207,49 USD tazminattan davalının sorumlu tutulabileceği hususları tespit edilmiştir. Her ne kadar bilirkişi raporunda taşıyıcının kusurunun azami %20 oranında olduğu belirtilmiş ise de hasarın meydana gelmesinde yüklemenin gereği gibi yapılmaması, istifleme ve sabitleme hatalarının etkin olması bir arada değerlendirildiğinde yüklemeyi tam olarak kontrol etmeyen ve kontrol yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalı ile yüklemeden sorumlu sigortalının eşit oranda kusurlu olduğu; dolayısıyla davalının zararın sadece 518,73 USD'lik kısmından sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. (Aynı yönde karar için bknz: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E. 2019/4882, K. 2019/8088 sayılı kararı) Açıklanan nedenlerle açılan davanın kısmen kabulü ile reddedilen tutar bakımından davalı tarafından davacının icra takibi açmakta kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. AÇILAN DAVANIN KISMEN KABULÜ ile davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın 518,73 USD alacak üzerinden İPTALİ ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa CMR m.27/1 düzenlemesindeki % 5 oranını aşmamak üzere devlet bankalarındaki bir yıl vadeli USD mevduatına ödenen en yüksek faiz uygulanmak suretiyle TAKİBİN DEVAMINA,

2. Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

3. Şartları oluşmayan davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,

4. Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 660,04. TL harçtan daha önceden ödenen toplam 330,03. TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 330,01. TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 9.662,44. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 9.662,44. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7. Davacı tarafından yapılan 80,70. TL Başvuru Harcı, 330,03. TL Peşin/Nisbi Harç ve 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 422,23 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Davacı tarafından yapılan; 4.000,00. TL Bilirkişi ücreti, 83,50. TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.083,50. TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.041,75. TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

9. Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

10-6235 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin kabul red oranı dikkate alınarak 660,00 TL'lik kısmının davacıdan, 660,00 TL'lik kısmının ise davalıdan tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,

11- Taraflarca yatırılan ve harcanmayan yargılama giderinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca dava değeri karar tarihindeki istinaf sınırı altında kalmakla KESİN olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/09/2023

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı