Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/522 E. 2024/70 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/522

KARAR NO : 2024/70

DAVA : Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)

DAVA TARİHİ : 07/06/2022

KARAR TARİHİ : 24/01/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/01/2024

DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketin % 16,66 hissesi oranında ortağı olduğunu, 11/03/2022 tarihli tutanak incelendiğinde müvekkilinin 15/04/2022 tarihli genel kurul toplantısı öncesinde bilgi alma hakkının engellendiğinin ortaya çıkacağını, müvekkilinin bilgi alma ve denetleme imkanı sınırlandırıldığından genel kurulun TTK m.447/1-b maddesi gereğince butlanı gerektiğini, bu sebeple Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, davanın derdest olduğunu, davalı şirketin finansal durumu gözönünde bulundurulduğunda şirketin yönetim kurulunun kişisel menfaatlerini şirketin menfaatinin üstünde tuttuğu ve yine yönetim kurulunun şirkete finansman sağlayacak tahsilat yeteneğinin bulunmadığı aşikar olduğundan yönetim kurulu ibrasına ilişkin 5 numaralı genel kurul maddesinin iptalini istediklerini, azınlığın olumsuz oy kullanmasına rağmen kanunun emredici kuralına aykırı olarak kuruluşta sorumlu olanların ibra edilmeleri halinde genel kurul kararının iptalinin gerektiğini, 15/04/2022 tarihli ilan metninin 8.maddesinin yasal mevzuata aykırı olup genel kurul kararının usulden reddine karar verilmesinin gerektiğini, olağan genel kurul toplantısı gündeminin 8maddesinin şirket sermayesinin 10.000,050 TL’den 40.000,050 TL’ye çıkarılması ve ilgili şirket ana sözleşmesinin sermaye ve hisse senetlerinin nevi başlıklı 6.maddesinin tadilinin görüşülmesi olduğunu, TTK’nun 453. Maddesi gereğince değişiklik taslağının değiştirilecek mevcut hüküm ile birlikte ilanının gerektiği belirtilmesine karşın bu usulün gözardı edildiğini, sermaye arttırım kararının gerekçelendirilmediğini, sermaye azaltılması gerekmesine karşılık arttırılması kararının şirketin menfaati ile örtüşmediğini, sermaye arttırım kararının TTK 445 gereğince dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, bu hususların toplantı tutanağına şerh düşüldüğünü, sermayenin arttırılması kararı alınmasının akabinde müvekkiline rüçhan hakkını kullanması için verilen sürenin kötüniyet göstergesi olduğunu belirterek 15/04/2022 tarihli genel kurul toplantısı 4 numaralı maddenin butlanı ile 5 ve 8 numaralı maddelerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının 15/04/2022 tarihli genel kurul toplantısında sorduğu sorulara cevap verildiğini gündemle ilgili olmayan sorularına ise cevap verilmediğini, davacının dava dosyaları kapsamında alınan bilirkişi raporları ile şirketin ekonomik durumu ile ilgili bilgi sahibi olduğunun kabulünün gerekeceğini, Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasının gerektiğini, müvekkili şirketin yıllık faaliyet raporları ile finansal tablolarının genel kurulca onaylanarak kabul edildiğini, bu hususun yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerin ibrası anlamına geldiğini, TTK’nun 453.maddesi kapsamında ana sözleşme değişikliğinin eski ve yeni metinlerinin ilan edilmemesinin ve davacıya iadeli taahhütlü mektupla bildirilmemesinin çağrıya dair eksiklik olup tek başına alınan kararın iptali sonucunu doğurmayacağını, anılan kararın müktesep hakkı ihlal edici mahiyette olup olmadığının incelenmesinin gerektiğini, müvekkili şirketin son yıllık bilançodan sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kalması nedeniyle TTK’nun 376 ve 462.maddeleri gereğince iyileştirici önlemlerin alınmasının zorunlu olduğunu, TTK’nun 461.maddesinde her pay sahibinin yeni çıkarılan payları mevcut paylarının sermayeye oranına göre alma hakkını haiz olduğu ve yönetim kurulunun yeni pay alma hakkının kullanılabilmesi için en az 15 günlük süre verilmesinin gerektiğini, bu sebeple verilen iki aylık sürenin usul ve yasaya uygun olduğunu, sermaye arttırım kararı alınırken tüm pay sahiplerinin ve müvekkili şirketin ekonomik menfaatlerinin korunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Davalı şirket defter ve kayıtları ile dosya kapsamında inceleme yapılarak uyuşmazlığa konu olarak tespit edilen hususlarda bilirkişi incelemesi yapılarak rapor tanzim edilmesine karar verilmiş olup; Hukukçu Bilirkişi Prof. Dr..... ve SMMM .... 'ın 29/03/2023 tarihli kök raporunda özetle; Davalı tarafın defterlerinin, sair vesaikin, muhasebe kayıtlarının 6102 Say. TTK. M. 64,65,66 ve 82. Mad. VUK. m. 220-226,229,230,231,232 hükümlerine uygun şekilde tanzim edildiğini, HMK. m. 222 sahibi lehine delil niteliğinin taşıdığı kanaatine varıldığını, şirket aile şirketi olup şirketin kurucuları ..... olduğunu, şirkette %41,33 hisseye sahip olan ve yönetim kurulu başkanı olan .... aynı zamanda kurucu ortaktır ve davacının amcası olduğunu, davacı .... hisse oranı %16,67 olduğunu, davalı .... İnşaat Turizm San. Tic. A.Ş.'nin aktif varlık toplamı 2020 yılında Dönen Varlık kaleminde %54,36 iken 2021 yılında %56,79 yükseldiğini, Duran Varlık grubunda ise %2 oranında bir azalma olduğu azalmanın maddi duran varlıklar hesap grubunda olan taşıtlar hesabındaki azalış ve birikmiş amortismanların yükselmesinden kaynaklandığı anlaşıldığını, pasif hesap gurubunda yer alan borçlar ve özkaynak yapısında yüksek oranlarda azalma/artma meydana geldiği şirketin Dönen Varlıkları ile borçlarını karşılayamayacak duruma geldiği tespit edildiğini, faaliyet kârında ve brüt satış kârlılık oranlarında artış gözükse de davalı şirket her iki dönemde de zarar raporladığı için şirketin olağan kârlılık ve dönem net kâr oranları hesaplanamadığını, davalı şirketin Kısa Vadeli ve Uzun Vadeli borçları karşılaştırmalı olarak incelendiğinde; şirketin borçlarının 103.183.512,38-TL artış gösterdiği bu artışın 91.457.492,86-TL'sinin Ortaklara Borçlar hesabından kaynaklandığı tespit edildiğini, ortak .....'in 331 Ortaklara Borçlar cari hesabı incelendiğinde; kalemlerin açıklamalarının 'düzeltme virmanı, düzeltme' vb. açıklamalar içerdiği ve bu açıklamalardan yapılan işlemlerin anlaşılamadığı, 2021 yılı içinde toplam 83.795.107,05-TL tutarında işlemin ispata muhtaç olduğu tespit edildiğini, davacı tarafından butlanı talep edilen davalı şirket genel kurulunun 4. Gündem maddesinde bilgi edinme talebinin reddine ilişkin karar bakımından butlan koşulunun oluşmadığını, davalı şirketin 5 nolu gündem maddesinde alınan ibra kararların TTK md. 436 f.2'ye aykırılık nedeniyle iptal edilebileceğini, davalı şirketin sermaye artırımına ilişkin 8. Nolu kararının TTK md. 376'ya aykırılık dolayısıyla iptal edilebileceği şeklinde görüş sunmuşlardır.

Bilirkişi raporuna itiraz bulunduğundan ek rapor için bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiş olup; Hukukçu Bilirkişi Prof. Dr. .... ve SMMM .....'ın 30/10/2023 tarihli ek raporunda özetle; sermaye artırımına ilişkin 8 nolu karar TTK md. 456 f. 3 gereği geçersiz olduğundan iptaline yer olmadığı geçersizliğinin tespit edilebileceğini, kararların tescil edilmemiş olmasının iptali talep edilen 4 ve 5 nolu kararların varlığını ortadan kaldırmayacağını, 4 nolu karar bakımından butlan koşulunun oluşmadığı 5 nolu kararın ise iptal edilebileceği şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 445 vd maddeleri gereğince açılan genel kurul kararlarının iptali/yokluğunun tespiti talebine ilişkin olup, uyuşmazlığın genel kurul kararlarının yokluk ya da iptallerini gerektirir kanun, esas sözleşme hükümleri ve dürüstlük kuralına aykırı bir hususun olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşıldı.

TTK'nun 445 maddesinde, 446 ncı maddede belirtilen kişilerin kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabileceği, 446.maddesi toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten, toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahiplerinin iptal davası açabileceğini düzenleme altına almıştır.

Davacı tarafça 15/04/2022 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan 4, 5 ve 8 no'lu kararların iptali talep edilmiştir.

Finansal tablolar ve bilançoların onaylanması ile bilgi edinme talebinin reddine ilişkin 4 no'lu kararın iptali talebi yönünden; davacının finansal tabloların ve bilançonun onaylanmasına ilişkin kararda red oyu kullanmış olmakla birlikte muhalefetini zapta geçirmediği, bilgi edinme talebinin reddine ilişkin kararda hem red oyu kullandığı hem de muhalefetini zapta geçirdiği anlaşılmaktadır. Pay sahibinin bilgi edinme hakkı TTK'nun 437.maddesinde hükme bağlanmış olup, bu düzenleme pay sahiplerinin çıkarlarının şirketin idare ve temsil organı olan yönetim kurulu tarafından dikkate alınmasının sağlanması bakımından son derece önemlidir. Bununla birlikte bilgi edinme talebinin reddi genel kurul kararının iptali ve butlanı sonucu doğurmamakta, TTK'nun 437/5 maddesi gereğince pay sahibine bilgi edinme davası açma hakkı vermektedir. Nitekim bilgi edinme hakkının kullandırılması hususunda davacı tarafça Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esasına kayıtlı olarak dava açılmış olup, dava halen derdest durumdadır. TTK'nun 447.maddesinde butlana örnek olarak sayılan "pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlama hali" de somut olayda söz konusu değildir. Zira, genel itibariyle pay sahibinin bilgi alma hakkının engellenmesi, sınırlanması ya da bir koşula bağlanması halinde ancak bu maddedeki butlan halinden sözedilebilecektir. Dolayısıyla butlan hali de söz konusu olmadığından bu maddenin iptali/butlanı talebinin reddine karar verilmiştir.

Yönetim Kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin 5 no'lu kararın iptali talebi yönünden;

TTK'nın 436. maddesi hükmü emredici olup bu madde hükmüne aykırı hareket edilmesi halinde kullanılan oylar geçersiz olacağından alınan genel kurul kararı da yok hükmünde olacaktır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 436/2. maddesi gereğince, şirket yönetim kurulu üyeleriyle yönetimde görevli imza yetkisini haiz kişiler, yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmelerine ilişkin kararlarda kendilerine ait paylardan doğan oy haklarını kullanamaz. Anılan gündem maddesinde, yönetim kurulu üyelerinin kendi ibralarında oy kullanmadıkları belirtilmiş ise de, ibra bakımından sadece yönetim kurulu üyesinin değil, yönetime dahil diğer üyelerin de oy kullanma yasağı bulunup onların da ibra oylamasında oy kullanmamaları gerekmektedir. Yönetim kurulu üyelerinin birbirlerinin ibrasında oy kullanamayacakları hükmü nazara alınarak yönetim kurulu üyelerinin olumlu oyları çıkarıldığında geriye kalan oylar bakımından yönetim kurulu üyelerinin ibrası gerçekleşmeyeceğinden ibra kararının kanuna aykırılık nedeniyle iptali koşulunun oluştuğu sonucuna varılarak bu maddenin iptaline karar verilmiştir.

Sermaye arttırımına ilişkin 8 no'lu kararın iptali talebi yönünden;

TTK'nun 376/2 maddesi "Son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşıldığı taktirde derhal toplantıya çağrılan genel kurul sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanmasına karar vermediği taktirde şirket kendiliğinden sona erer" şeklinde düzenlenmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemede davalı şirketin sermayesinin 2/3 oranında kaybedildiği tespit edilmiş olup bu durumda şirket genel kurulunda ya sermayenin 1/3 oranında azaltılmasına ya da 2/3 oranında tamamlanmasına karar verilmelidir. Davalı şirket genel kurulunda alınan sermaye arttırımı kararında ise "şirket yönetim kurulunca son yıllık bilançoda sermaye ile yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kalması nedeniyle sermaye arttırımının 17.440.324,39 TL'sinin iç kaynaklardan, 12.559.675,61 TL'sinin ise nakit olarak arttırılması" şeklinde karar alınmış ise de bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemede şirketin iç kaynaklarında arttırıma konu edilebilecek bir tutarın bulunmadığı anlaşılmakla TTK'nun 376.maddesine aykırı bu kararın da iptaline karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

AÇILAN DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,

1. Davalı şirketin 15/04/2022 tarihli genel kurul toplantısında alınan 4 nolu karar yönünden davanın reddine, 5 ve 8 nolu kararlar yönünden açılan davanın kabulü ile kararların iptaline,

2. Alınması gereken 427,60 TL'nin davacı tarafça peşin yatırılan 80,70 TL'den tenzili sonucu eksik bakiye 346,90 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafça yapılan ilk dava açılış harcı 161,40 TL ile davetiye, müzekkere ve bilirkişi ücreti 18.299,50. TL olmak üzere toplam 18.460,90'nin kabul. red oranına göre 9.230,45. TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre takdir olunan 17.900,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre takdir olunan 17.900,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının hüküm kesinleştikten sonra ilgililere iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.24/01/2024

Başkan .....

¸e-imzalıdır

Üye .....

¸e-imzalıdır

Üye .....

¸e-imzalıdır

Katip ......

¸e-imzalıdır