Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1056 E. 2024/67 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/1056

KARAR NO : 2024/67

DAVA : Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)

DAVA TARİHİ : 03/11/2023

KARAR TARİHİ : 24/01/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/01/2024

DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirkette pay sahibi olduğunu, olağan genel kurul toplantısından önce şirket merkezine gidilerek bilanço gelir tablosu, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporu, bağımsız denetçi raporu fotokopilerinin teslim alındığını, genel kurul toplantısı müzakerelerine geçilmeden önce sorularının cevaplanmasını talep ettiklerini, talepleri üzerine genel kurul toplantısının 1 ay sonraya ertelendiğini, sorularına şirket tarafından elektronik posta yoluyla ve elden teslim suretiyle cevap verildiğini, cevabi yazının incelenmesinde bazı sorularına cevap verilmesine rağmen bazı sorularına cevap verilmediğini, bilgi edinme taleplerinin uzman eliyle kullanmak istemelerine rağmen bu taleplerinin reddedildiğini belirterek bilgi edinme haklarının ihlal edildiğinin tespiti ile 30/09/2022 tarihli genel kurul toplantı tutanağında inceleme talep ettikleri belgelerin incelenerek ve ek yapılmak suretiyle anılan tutanakla şirkete yönelttikleri soruların açık-net ve tüm detaylarıyla dayanak tablo, belge ve faturalar sunulmak suretiyle seçilecek uzmanlar eşliğinde cevaplandırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacının bilgi alma ve inceleme hakkını usulüne uygun olarak kullandırdığını, sorulara cevap verildiğini, kanun hükmünün bilgi alma ve inceme hakkı kapsamında sureti alınacak belgeyi dahi tahdidi şekilde belirttiğini, bu noktada pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkının sınırsız bir nitelik arzettiğinden bahsedilemeyeceğini, cevaplanmamış soru bulunmadığını, her sorunun titizlikle cevaplandığını, pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkının sınırsız olmadığını, davacının hakkını kötüye kullandığını, davanın şartlarının oluşmadığını, zira davacının talebinin sonuçsuz kalmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Davanın TTK m.437/5 gereğince bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nun 437/1 maddesi "Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kar dağıtım önerisi, genel kurulu toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir."

Aynı maddenin 5.fıkrası "Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hallerde de makul süreden sonra şirket merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesine başvurabilir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir" şeklindedir.

Pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı talep edebilmesinin ilk şartı, pay sahibinin bilgi alma ve/veya inceleme hakkının daha önce genel kurulda veya genel kurul dışında yönetim kuruluna karşı ileri sürmüş olmasıdır. Bu, olumlu bir dava koşuludur. Bu nedenle, davacı pay sahibi mahkemeye müracaat etmeden önce bilgi alma veya inceleme hakkını kullandığını ispat etmekle yükümlüdür. Bu yönü ile söz konusu dava tali nitelikte bir davadır. İkinci dava koşulu, olumsuz dava şartıdır. Buna göre bilgi alma veya inceleme talebinin, şirketin yetkili organlarınca kısmen veya tamamen haksız olarak reddedilmiş olması veya yetersiz olarak karşılanması, pay sahibinin dava hakkını kullanabilmesinin olumsuz koşulunu teşkil eder. Pay sahibinin bilgi alma veya inceleme talebi, yeterli ve doyurucu bir biçimde karşılanmışsa mahkemeye başvuru söz konusu olmaz.

Yasada pay sahiplerinin inceleme hakkının yanı sıra ve ona paralel olarak inceleme hakkı da tanınmıştır. (TTK m.437/4) Belirtmek gerekir ki, anonim ortaklığın korporatif yapısı içinde denetim ve kontrol işlemleri, yetkili kişiler (TTK 39701 bağımsız denetçileri; m.438 özel denetçiler) veya bağımsız denetim kuruluşları (6362 Sayılı SPKn m.62; 5411 Sayılı Yasa m.33) tarafından yapılır. Korporatif yapı gereği, pay sahiplerinin anonim şirketlerde doğrudan denetim hakları yoktur. Ancak TTK m.43704 hükmünde pay sahiplerine tanınmış olan inceleme hakkı, geniş anlamda bilgi alma hakkının bir ayağını oluşturur. İnceleme hakkı genel kurul veya yönetim kurulu kararlarına bağlı olması ve ayrıca ortaklık menfaati sebebiyle ve ayrıca ortaklık menfaati sebebiyle sınırlandırılabilmesi nedeniyle nispi müktesep hak niteliğindedir. Davacı tarafın bilgi alma ve inceleme talebinin davalı tarafça kullandırılmış olduğu, doğrudan denetim hakkına sahip olmayan davacı pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında talep edebileceği hususların karşılanmış olduğu anlaşılmakla şartları oluşmayan davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

AÇILAN DAVANIN REDDİNE,

1. Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 269,85 TL'den tenzili ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

2. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

3. Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kesin olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.24/01/2024

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır