Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/968 E. 2024/586 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/968 Esas

KARAR NO : 2024/586

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/10/2019

KARAR TARİHİ : 04/06/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ....bank A.Ş. ... Şubesine ait keşide yeri Kocaeli olan 16.01.2019 tarihli 28.900 TL bedelli keşidecisi .... San. Ve Tic. A.Ş. olan BA ... çek numaralı ... hesap numaralı ve ....bank A.Ş. .... Şubesine ait keşide yeri Kocaeli olan 12.01.2019 tarihli 26.800 TL bedelli keşidecisi .... San. ve Tic. A.Ş. olan BA .... çek numaralı .... hesap numaralı 2 adet çeki ciro ve zilyetliğin devri yolu ile .... Nakliyat San. ve Tic. A.Ş.'den ticari amaçlarla alacağına karşılık devralmış olduğunu, çeklerin devrine ilişkin düzenlenen müvekkili şirkete ait 27.08.2019 tarihli çek tahsilat makbuzu incelendiğinde, çeklerin .... A.Ş. tarafından müvekkili şirkete borca karşılık verildiğini bu yolla müvekkilinin çeklerin son yetkili hamili olduğunun görülebileceğini, sözü edilen çeklerin müvekkilinin zilyetliğinde iken bilgisi dışında ve rızası hilafına kaybolduğunu, müvekkili tarafından çeklerin vadesi gelmeden durumun fark edilmiş olduğunu, ödeme yasağı talepli olarak Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, 14.01.2019 tarihinde mahkemece ödeme yasağı kararı verilerek kararın bankaya bildirilmiş olduğunu, banka cevabında çeklerin görüntüsü ile çekleri bankaya ibraz eden şirket bilgilerinin verildiğinin görüldüğünü, verilen bilgiler doğrultusunda çekleri bankaya ibraz eden şirketin ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu öğrenmiş bulunduklarını beyanla; davanın kabulü ile dava konusu edilen çeklerin davalıdan istirdadına, müvekkilinin haklı hamil olduğunun tespitine ve çeklerin müvekkiline iadesine, davalı tarafından girişilecek icra takibi yoluyla çek bedelinin tahsili durumunda müvekkilinin telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu olacağından, zarara sebebiyet vermemek açısından davanın devamı süresince, ödeme yasağı kararının devamına ve her türlü icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Açılan davanın çekin istirdatı istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ....bank A.Ş. .... Şubesi 28.900-TL bedelli .... çek seri nolu ve 26.800-TL bedelli ... çek seri nolu çeklerin meşru hamilinin davacı olup olmadığı, davalı şirketin çeki iktisabı sırasında kötüniyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı, çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesi gerekip gerekmediği hususlarında olduğunun tespitine ilişkindir.

Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş olup incelenmesinde davacı tarafından ...bank A.Ş. ... Şubesi 28.900-TL bedelli ... çek seri nolu ve 26.800-TL bedelli ... çek seri nolu çeklerin zayi nedeni ile iptali için dava açılmış olduğu, yargılama sırasında çekler ibraz edildiğinden ve süresinde istirdat davası açıldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekiline istirdat istemine konu çeke ilişkin devam eden soruşturma bulunup bulunmadığına ilişkin beyanda bulunmak, bulunması halinde ilgili savcılık ve soruşturma numarasını bildirmek üzere süre verildiği, davacı vekilinin talebi üzerine Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığından müzekkere yazılarak ...bank A.Ş. .... Şubesi 28.900 TL bedelli ... çek seri nolu ve 26.800 TL bedelli ... çek seri nolu çeklere ilişkin bir soruşturma yürütülüp yürütülmediği hususunun araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi, bu konuda tespit yapılamıyor ise soruşturmaya dayanak olan müştekilere ait şikayet dilekçelerinin birer suretinin eksiksiz olarak taranarak mahkememize gönderilmesinin istenildiği ancak ilgili başsavcılık tarafından verilen müzekkere cevabında belirtilen şirket hakkında herhangi bir soruşturma dosyasına rastlanılmadığının belirtildiği görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.

Davacı vekili açmış olduğu işbu dava ile dava konusu çekin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığından bahisle davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiş olup dava konusu çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu ettiği çekin yetkili hamili olduğunu ve ayrıca çeki elinde bulunduran davalı hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.

Dava, çekin istirdadı istemine ilişkindir. Davalı taraf yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermediğinden davayı inkar ettiği kabul edilmiştir. Dava dilekçesi ekinde çekilerin ön ve arka yüzü görüntülerinin bulunduğu ve çeklerin ön ve arka yüzünde davacının unvanının geçmediği görülmüş ise de, yine dava dilekçesi ekinde yer alan tahsilat makbuzu uyarınca dava dışı ... A.Ş. tarafından dava konusu çeklerin davacıya teslim edilmiş olması ve dava dışı ... A.Ş.'nin de çeklerde ciranta olarak yer alması hususları nazara alındığında davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu kanaati hasıl olmuştur. İlgili bankadan çeklerin ibraz bilgileri celp edilmiş olup incelenmesinde çeklerin ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk olmadığı anlaşılmıştır. Ne var ki TTK m.792 uyarınca davalının çekleri iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu hususu davacı tarafça usulüne uygun delillerle ispatlanabilmiş değildir. Dava konusu edilen çeke ilişkin açılmış bir soruşturma dosyası veya açıkça kötüniyetli davranıldığına dair başkaca delil ibraz edilmediğinden, çeki elinde bulunduran davalı hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat edilemediğinden açılan davanın reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

AÇILAN DAVANIN REDDİNE;

1. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 951,22 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 523,62 . TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

2. Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

3. Taraflarca dosyaya yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, (e-duruşma ortamında) davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 04/06/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır