Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/427 E. 2024/489 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/427

KARAR NO : 2024/489

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 10/05/2024

KARAR TARİHİ : 16/05/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından .... no.lu Genişletilmiş ... Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ....e ait ..... plakalı aracın, 30.07.2022 tarihinde, borçlu/davalı ....Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin malik/işleten sıfatıyla sorumlu olduğu ve sürücüsü davaya konu kaza sonrasında olay yerini terk eden .... plakalı aracın çarpması sonucu hasara uğradığını, dava dışı sigortalı araç sürücüsü ....in "Motor sürücüsü (sonradan adını ve ... Döner .... Şubesi kuryesi olduğu öğrenilen) 20 yaşındaki.... olduğunu, şahsın ehliyeti bulunmadığını, olayın .... Evlerinin girişinde gerçekleştiğini ve söz konusu sitede ülkemiz bakanlarından birinin oturması sebebiyle de site girişinde sivil polis memuru beklediğini, kaza nedeniyle yaşanan şok ve üzüntü durumundayken ....'ın babası ....'ın kaza tutanağına sürücü olarak ismini yazdırmak istediğini, polis çağırılması gerektiği söyleminden sonra olay yerini terkedecek olmaları nedeniyle ve bununla beraber, olay yerinde bulunan sivil polis memurunun aramızda anlaşmamız yönünde söylemleri, çevreden geçen kurye ve esnafların karşı taraf ile tanış olmaları sebebiyle orada başkaca olay, tartışma, kavga çıkmaması adına bilgilerini alabilmek maksadıyla göstermelik tutanak düzenlendiğini ve karşı tarafa imzalatılamadığını, motor sürücüsü genç ...'ın kolunda sıyrılma olduğu ve genel önlem alınması için görenler tarafından ambulans çağrıldığı, gelen ambulansa kısa süreli alınan ...'ın, durumunun iyi olduğu için hastaneye sevk edilemediğini, ... plakalı dava dışı ...'ın sürücüsü olduğu aracın, müvekkili şirkete sigortalı bulunan araçta meydana gelen zarara %100 kusuru ile sebebiyet verdiğini, davaya konu hasarın oluşumunda, kaza sonrası olay yerini terk eden ... plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla malik/işleten olan davalı/borçlu .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "İşleten ve Araç İşleticisinin Bağlı Olduğu Teşebbüs Sahibinin Hukuki Sorumluluğu" başlıklı 85. maddesinde; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklinde öngörülen kural uyarınca, davalı/borçlu şirket dava konusu olayda kusursuz sorumlu olduğunu, müvekkili .... Sigorta A.Ş.'nin dava konusu olay nedeniyle 22.08.2022 tarihinde .... Ltd. Şti.' ye 11.907,87.-TL ve 05.09.2022 tarihinde .... Şirketi'ne 5.466,35.-TL olmak üzere toplamda 17.374,22.-TL sigorta tazminatı ödediğini, yapılan ödeme nedeniyle müvekkili ... Sigorta A.Ş. TTK’nın 1472. maddesi ve TBK 183 vd. uyarınca sigortalının haklarına halef olduğundan ve alacağını temlik aldığından borçlu/davalıya karşı rücu hakkı doğduğunu, müvekkili şirket tarafından ödenen 17.374,22.-TL sigorta tazminatının davalıdan tahsili için Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile davalı/borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, işbu icra takibine karşı davalının haksız itirazı, dava dışı takip borçlusu .... yönünden takibin kesinleşmesi, dava dışı takip borçlusu ... yönünden ise ödeme emrinin tebliğ edilmesi ancak T.C. Kimlik bilgisi dosyada kayıtlı olmadığından icra işlemlerine devam edilememesi ve davalı/borçlu ....Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kalması üzerine, itiraza konu icra dosyasında icrai işlemler itiraz eden davalı dışındaki diğer borçlular bakımından devam ettiğinden müvekkili şirket alacağının tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalıdan tahsili için işbu İtirazın İptali Davasının açılması zarureti doğduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalı borçlunun Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına karşı yaptığı haksız itirazlarının iptali ile takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, %20 'den az olmamak kaydı ile davalı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, İtirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nun 114/c maddesi gereğince mahkemelerin görevi dava şartı olup, yasanın 115. maddesi gereğince mahkeme dava şartının bulunup bulunmadığını res'en araştırmakla yükümlüdür.

TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda; 22.03.1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle halefiyet davası ticari dava sayılamaz. Bu dava aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir.

Somut olayda 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından "Genişletilmiş Artı Kasko Poliçesi" kapsamında sigortalısına ödenen tazminatın, trafik kazasının meydana gelmesinde kusurlu bulunan araç malikinden rücuan tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.Dava dışı sigortalı gerçek kişi olup sigortalıya ait aracın hususi davalıya ait aracın motosiklet olduğu ve uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı anlaşıldığından görevli Mahkemenin tayininde dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin nazara alınması gerekmektedir. Davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu ödeme, dava dilekçesinde açıkça belirtildiği üzere kasko sigortasına dayandığından dava konusu olayda ZMMS hükümlerinin uygulanmasını gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Açıklanan bu nedenlerle uyuşmazlığın çözümünde Mahkememizin görevli olmadığı, uyuşmazlığın haksız fiile dayanılması sebebi ile genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, Asliye Hukuk Mahkemesi ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisi olduğu, göreve ilişkin usul kurallarının HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartı olduğu, dava şartlarının ise kamu düzeninden olup kamu düzenine ilişkin hususlarda resen dikkate alınacak hususlardan olması sebebiyle dava şartı yokluğundan HMK'nun115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1. Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle, HMK'nun 114/.1.(c).b,115. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2. 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğine, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,

3. 6100 sayılı HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceğine; şayet görevsizlik kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine mahkememizin dosya üzerinden bu durumu tespiti ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceğine,

Dair, tarafların yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olamak üzere karar verildi. 16/05/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır