Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/935 E. 2023/1255 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/935 Esas

KARAR NO : 2023/1255

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/09/2014

KARAR TARİHİ : 08/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 21/12/2023

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM:

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ile 25/09/2012 tarihinde yapmış olduğu mutabakat doğrultusunda ticari faaliyete giriştiğini, karşı tarafa duymuş olduğu güven neticesinde konteynır satın almak üzere çeşitli tarihlerde ... ve ...Bankası ... Şubesi hesabına ödemeler gerçekleştirdiğini, yapılan ödemelere karşılık davalıların edimlerini yerine getirmediğini, konteynırların teslim edilmediğini, ödenen paranın iadesi taleplerinin yerine getirilmediğini, buna ilişkin Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibinde bulunduklarını, haksız itiraz üzerine takibin durduğunu, dilekçe ekinde ibraz edilen 4 adet banka dekontundan anlaşıldığı üzere müvekkilinin davalılardan ferileri hariç olmak üzere 51.989-USD alacağı bulunduğunu, ödemelerin ...'ın talimatıyla ...'a yapıldığını, ... 'in yetkilisinin de ...'ın kardeşi ... olduğunu, aralarında hukuki bağ bulunduğunu belirterek, itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

YANIT:

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; takibin yetkisiz icra müdürlüğünde başlatıldığını, B.Çekmece İcra Müdürlüğü ve mahkemelerinin yetkili olduğunu, ... İmalat Sanayi'nin tüzel kişiliği bulunmadığını, ...'ın şahıs firması olduğunu, ...'ın bu davayla ilgisi bulunmadığından husumet nedeniyle reddi gerektiğini, iddialarının yerinde olmadığını, davacı ile dava dışı ... Nakliyat İthalat ihracat Ltd Şirketinin ortak bir iş yaptığını, müvekkili ...dan Gürcistan'a mal aldıklarını, mal bedelinin bir kısmının davacı tarafından, bir kısmının ise ... tarafından ödendiğini, ...'in vergi indirimi teşvikinden yararlanmak için faturaları kendi adına kestirdiğini, davacının da bu durumu bildiğini, davacının yapmış olduğu ödemelerin değişik tarihlerde düzenlenen faturalardaki malların bedeli olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE:

-Yargılama sırasında sunulan 24/03/2015 havale tarihli ıslah dilekçesiyle davacı tarafça itirazın iptali istemiyle ikame edilen dava dava alacak davasına dönüştürülmüş ve bu doğrultuda yargılamaya devam olunmuştur.

-Dava davacı ile davalılar arasında ticari ilişki bulunduğu iddiasıyla alacak istemine ilişkindir.

-Taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; taraflar arasında konteynır alım satımına ilişkin bir ticari ilişkinin bulunup bulunmadığı, bulunmakta ise yapılan ödemeye karşılık mal tesliminin yapılıp yapılmadığı, davacı tarafça davalıya yapılan ödemelerin bu sözleşmeye ilişkin olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

-Mahkememizin 09/02/2018 tarih ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile; davacı tarafından gönderilen 4 ayrı havale içerikleri dikkate alındığında, hangi ilişki karşılığında ne için gönderildiğine dair bir açıklama bulunmadığı, havalenin bir borcun ödenmesi için yapılmış sayılacağı, davacının bu karinenin aksini, bu havalelerin bir borç ödemesi dışında mal alım satımı nedeniyle gönderildiğini ve ödeme yapılmasına karşın malın teslim edilmediğini ispat edemediğini, bu nedenle yapılan havalenin bir borç ödemesi olarak kabul edilmesi gerektiği, ayrıca kural olarak ödeme yapıldığında malın da teslim edildiğinin kabul edilmesi gerektiği, bu karinenin de aksinin iddia sahibi tarafından ispat edilmesi gerektiği, ancak malın teslim edilmediğine dair iddiasını ispat edemediği, ticari defter ve belgeleri ibraz edilmediğinden bu hususta inceleme yapılamadığı, tüm bu hususlar dikkate alındığında davacının davasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

-Kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile; dava alacak davasına dönüştürüldükten sonra başlangıçta düşülen bu 552,60-TL'lik peşin nispi harcın da davacı tarafa tamamlattırılması, davacı tarafça yapılan ödemeler karşılığında davalı şirkete mal tesliminde bulunmadığı, davacı ve dava dışı ... Şirketinin ortak oldukları, teslim edilmesi gereken malların dava dışı ... şirketine teslim edildiği savunmaları doğrultusunda davalı yüklenici şirketin, davacı şirketle olan eser sözleşmesi ilişkisi kapsamında teslim etmesi gereken konteynırları, davacı şirketin talimatı üzerine dava dışı ... şirkete teslim ettiği iddiasını ispat etmesi gerektiği, davacı tarafça dosyaya sunulan 25/09/2012 ve 03/10/2012 tarihli sözleşmelerde davalı ...'ın adının bulunmaması, bu davalı bakımından davacının iddia ettiği sözleşme ilişkisinin kabul edilmemiş olması karşısında, davalı ... bakımından davanın husumet yönünden reddi gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi" gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

-Kaldırma kararı sonrasında davacı tarafça eksik olduğu belirtilen harç ikmal edilmiş, davalı şirketin ticaret sicilde terkin olarak görünmesi nedeniyle ihya işlemleri hususunda davacı tarafa süre verilmiş, davalı şirketin ihya kararı ile taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam olunmuştur.

-Taraf teşkilinin sağlanması akabinde kaldırma kararı doğrultusunda davalı şirkete; davacı şirketin talimatı üzerine dava dışı ... şirketine teslim edildiğini belirttiği ürünlerin teslimine ilişkin bilgi, belge ve faturaları ibraz etmek kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde bildirimde bulunulmaması halinde halinde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş ve bu hususta tekrar delil bildirme hakkından vazgeçmiş sayılacağı ihtar edilmiş, davalı tarafça bu hususta bir bildirimde bulunulmadığı görülmüştür.

-Bu kapsamda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davalı yüklenici şirketin, davacı şirketle olan eser sözleşmesi ilişkisi kapsamında teslim etmesi gereken konteynırları, davacı şirketin talimatı üzerine dava dışı ... şirkete teslim ettiği iddiasını ispat etmesi gerektiği ve fakat davalı şirketçe bu hususun ispatı yönünden herhangi bir bilgi ya da belge ibraz edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davalı şirketin ispat külfetini üzerine aldığı ve fakat bu yöndeki iddialarının ispatı yönünden herhangi bir bilgi ya da belge ibraz edilmediği anlaşılmakla, davalı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

-Davacı yanın ıslah dilekçesinde faiz yönünden bir talebi olmadığı anlaşıldığından bu hususta ayrıca inceleme yapılmamıştır.

-Davalı ... yönünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere husumet yönünden inceleme yapılması gerekmektedir.

-Türk Hukuk Lûgatında kelime anlamı “bir şahıs veya bir şeyin hâli” olarak tanımlanan sıfat (Türk Hukuk Lûgatı, Türk Hukuk Kurumu, Ankara 2021, Cilt I, s. 977), dava konusu subjektif hak olan dava hakkı ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti, davayı takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu hâlde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka yöneliktir. Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi kural olarak o hakkın sahibine ait olduğundan davacı sıfatı (aktif husumet), yani davacı olma yetkisi de o hakkın sahibine ait olacaktır. Bir subjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek kişi ise o hakka uymakla borçlu olan kişiye (davalı sıfatı, pasif husumet) ait olacaktır (Kuru, Baki: Medenî Usul Hukuku El Kitabı, Ankara 2020, Cilt I, s. 332).

-Dava konusu hakkın esasına yönelik karar verilebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında bir karar verilemeyeceğinden, dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir. Taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu subjektif hakkın özüne ilişkin bir maddî hukuk sorunu olduğundan taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def’i değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir olgudur. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 24.02.2022 tarihli, 2019/(17)4-854 E., 2022/200 K. sayılı kararında da benimsenmiştir.

-Bilindiği üzere borç ilişkisi alacaklı ile borçlu arasındaki ilişki olup, hukukî işlemden doğabileceği gibi doğrudan doğruya kanundan da doğabilir. Hukukî işlemden doğan borç ilişkilerinin başlıca kaynağı sözleşmedir. Her sözleşme, taraflar arasında bir hukukî ilişki meydana getirir, bu ilişkiye “sözleşmeye dayalı=akdî ilişki” denir. Sözleşme; hukukî bir sonuç doğurmak üzere, iki veya daha ziyade kişinin karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarının uyuşmasını ifade eder.

-Davacı tarafından davaya konu edilen sözleşmede davalı ... taraf olmayıp, davalı tarafın yargılama sırasındaki savunmalarında iş bu sözleşmeyi kabul etmediği görülmektedir. Bu kapsamda davacı tarafın öncelikli olarak iş bu davalı yönünden sözleşmenin varlığını ve/veya sözleşme ilişkisini ispat etmesi gerekmektedir.

-Buna göre Mahkememizce yapılan değerlendirmede dava konusu alacağa dayanak olan sözleşmede davalı ... taraf olmadığı gibi, sözleşme içeriğinde de ...'a yapılan bir atıf bulunmamaktadır. Dava konusu alacak yönünden davalı ...'dan sözleşme ilişkisi kapsamında istemde bulunulması mümkün olmadığından iş bu davalı yönünden açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,

2. Davalı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan davanın KABULÜ ile;

-Sabit olan 52.005,00 USD alacağın Davalı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 7.549,80. TL karar ve ilam harcından peşin harç ve tamamlama harcı olarak alınan 1.887,44. TL harcın mahsubu ile bakiye 5.662,36. TL harcın davalı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından peşin harç ve tamamlama harcı olarak yatırılan 1.887,44. TL harcın davalı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yargılama sırasında yatırılan 25,20. TL başvurma harcı, 1.400,00. TL bilirkişi ücreti ve 614,25 tebligat ve posta masrafı olmak üzere 2.039,45. TL yargılama giderinin davalı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı ... tarafından yargılama sırasında sarf edilen 60,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,

6. Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalı ... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

7. Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 17.900,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,

8. Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,

9. Karar kesinleştiğinde Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas dosyasının ilgili icra dairesine iadesine,

Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğerlerinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/12/2023

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır