Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1095 E. 2023/1181 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/1095 Esas

KARAR NO : 2023/1181

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/08/2018

KARAR TARİHİ : 21/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan dosya incelemesi neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .... sayılı kasko poliçesi ile sigortalısı olan ...'ın ... plakalı aracı ile 11/02/2017 tarihinde ... Mah. .. Cad. .... fabrikası önüne geldiğinde yapım ve onarımı devam eden ve herhangi bir uyarıcı işaret bulunmadığından yol üzerinde bulunan logar kapağına çarpması sonucu araçta 7.668,00 TL lik hasar meydana gelmiş olduğunu, müvekkilinin sigortalısına kaza sonucu meydana gelen hasar tazminatını ödemiş olduğunu, sigortalısının hasar tazminatını ödeyen müvekkili şirketin sigortalısının uğramış olduğu zarara karşı olan alacağına halef olduğunu, iş bu sebeple hasar bedelini talep etme hakkının müvekkili şirkete geçmiş olduğunu, ... kurumunun kamu hizmetini yaparken yol çalışması yapıldığına dair uyarı levhası koymamasının kazaya neden olduğunu, bu sebeple meydana gelen kazaya sebebiyet veren ... Kurumunun kaza sonucu ortaya çıkacak zarardan da %100 sorumlu olması sebebiyle bu zararı gidermesi gerektiğini ve hasar bedeli oranında borçlu olduğunu, müvekkili şirketin ... kurumuna zarar miktarını belirten bir yazı göndermiş ancak bu mağduriyetinin gidermek yerine ... kurumunun kazadan sorumlu olmadığını ve hasar bedelini ödemeyeceğini belirtmiş olduğunu, borçlu ... aleyhine İstanbul .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişilmiş ve borçlu asile ödeme emri gönderilmiş olduğunu, borçlunun yetki itirazında bulunmuş icra dosyasının yetkili icra dairesi olan Büyükçekmece .... İcra Dairesi'ne ... Esas numarası ile tevzi edilmiş olduğunu, borçlu kuruma bu sefer yetkili Büyükçekmece .... İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasından ödeme emri gönderilmiş, ancak kurumun, oluşan borcun sorumlusu olmadığının beyan ederek hakkında açılmış olan icra takibi ve ödeme emrine karşı borca ve tüm ferilerine haksız bir şekilde itiraz etmiş olduğunu, davalının kazaya direkt olarak kusurundan dolayı sebebiyet vermesinin haksız fiil hükümlerini doğurduğunu, davalının yapmış olduğu haksız fiili sonucu oluşan kazadan sorumlu olduğunu beyanla; itirazın iptali ile takibin devamına, 8.600,13 TL nin kazanın meydana geldiği 11/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine, borçlunun takip konusu alacağın %20 sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücretinin vekaletin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin davanın tarafı olmadığını, hizmet kusuruna dayalı olarak açılan davada, müvekkilinin dava konusu zararı ödemekle yükümlü tutulabilmesi için zararın varlığı yeterli olmayıp, bu zararın müvekkiline atfının kabil ve isnadının mümkün olmasına, zararla idari eylem veya işlem arasında illiyet bağının bulunması şartlarının bir arada gerçekleşmesinin zorunlu olduğunu, talep edilen bedelin, piyasa raicine uygun olmayıp fahiş olarak belirlendiğini, araçta meydana geldiği iddia edilen hasarın oluş şekli ile hasar bedeli arasında bariz bir fark olduğunu beyanla, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, ilamsız icra takibine itirazın iptaline ilişkindir.

Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının celbi talep edilmiş, dosya Mahkememize uyap sistemi üzerinden gönderilmiş olup; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 7.668,00 TL rücu alacağı 932,13 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.600,13 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı davalı takip borçlusu vekili tarafından takibe itiraz edildiği ve takibin durdurulduğu görülmüştür.

Dosya üzerinden GÜNSÜZ bilirkişi incelemesi yapılalarak dosya kapsamı, toplanan deliller hep birlikte değerlendirilmek suretiyle dava konusu trafik kazasının oluşumunda tarafların kusur durumları, davacının aracında meydana gelen hasarın niteliği ve miktarının ne kadar olduğu, davacının hasar bedelini davalıların sıfatlarına göre talep edip edemeyeceği hususunun tespiti için rapor tanziminin istenmesine karar verilmiş olup; Sigortacılık Uzmanı Bilirkişi ... ve Trafik Bilirkişisi ... 02/04/2019 tarihli raporlarında özetle; ... plakalı vasıtanın değişen parçalar toplamının iskonta yapılmış haliyle 4.671,83 TL, işçilik toplamının 2.300,00 TL olmak üzere KDV dahil toplam 8.226,76 TL olduğunu, meydana gelen kazada rögar kapağının bakım ve onarımından sorumlu olan kurumun (...) %100 oranında asli derecede kusurlu olduğunu, ... plakalı vasıtanın 12.02.2017 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle oluşan KDV dahil 8.226,76 TL hasarın olayın meydana gelmesi ile uyumlu olduğunu, yapılan piyasa araştırması sonucu tespit hasar tutarının KADRİ MARUF olduğunu, araçtaki hasar durumundan dolayı bu mahalde çalışma yapan ve yol üzerinde önlemsiz şekilde loğar kapağını bırakan yol yapım ve onarımdan sorumlu ...'nin sorumlu olduğunu, yapılan teknik irdeleme ve tespitler neticesinde sigortacılık tekniği bakımından davacının rücu hakkının gerçekleştiğinden bahsedilebileceğini, davacının sigortalısına yaptığı tazminat ödemesi tarihinden kanaatini bildirmişlerdir.

Mahkememizce toplanan deliller ve gerekçe, iddia ve savunmanın değerlendirilmesi bakımından, dosyaya toplanan kayıt ve belgeler, tarafların iddia ve savunmaları, gelen cevabi yazılar ve tüm dosya kapsamı nazara alınarak, davanın TTK.1301(1472) kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkin olduğu, davacı tarafından sigortalanan aracın yerinden çıkan rögar kapağına çarpması neticesinde hasara uğradığı, uyuşmazlığın, hasara neden olan rögar kapağının kimin sorumluluğunda olduğu konusundan kaynaklandığı, ...'nin kuruluşu hakkındaki 2560 Sayılı Kanun'un 2.maddesinde kurumun görev ve yetkileri düzenlenmiş olup, bu maddenin (d) bendinde de "Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak" hükmüne yer verildiği, buna göre, hasara neden olan rögar kapağı; bu kuruluşa ait ve onun bakım ve sorumluluğunda olup meydana gelen zarardan sorumlu olması gerektiği, İskinin kazı çalışması yaptığına dair 17/04/2017 tarihli belediye yazısının dosya içerisinde olduğu, bu yazı gereği sorumluluğun iskiye ait olduğunun kanıtlandığı, faizin doğru hesaplandığı, tespit edilen hasar tutarının kadri marufunda olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatının kabulüne karar verilmiştir.

Mahkememizin 27/05/2019 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı İstinaf edilmiş olmakla; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 12/10/2023 tarih ve ... Esas .... Karar sayılı ilamı ile; "Davanın, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkin itirazın iptali davası olduğu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 22.03.1944 Tarih E. 37, K. 9, RG. 3.7.1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticarî dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmakta olduğu, somut olayda davacı sigorta şirketinin, gerçek kişi olan dava dışı sigortalısının halefi olarak açtığı eldeki davada, uyuşmazlığın haksız fiilden (davalının sorumluluğundaki rögar kapağının sebep olduğu trafik kazasına bağlı araç hasarından) kaynaklandığının anlaşıldığı, bu durumda uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerektiği (Yargıtay 17. HD'nin 2016/8933 Esas,2017/3060 Karar sayılı ilamı) görevin, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınması gerektiği, o halde, mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasının incelenip yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği, bu itibarla, mahkememiz kararının HMK 353/1-a/3. ve 355. maddeleri gereğince re'sen KALDIRILMASINA, dosyanın yukarıda belirtilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkememize GÖNDERİLMESİNE, kaldırma neden ve şekline göre davalı vekilinin istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.

Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nun 114/c maddesi gereğince mahkemelerin görevi dava şartı olup, yasanın 115. maddesi gereğince mahkeme dava şartının bulunup bulunmadığını res'en araştırmakla yükümlüdür.

TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda; 22.03.1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle halefiyet davası ticari dava sayılamaz. Bu dava aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir.

Somut olayda davacı sigorta şirketi kasko poliçesi sigortasına dayalı olarak dava dışı sigortalısına yapmış olduğu ödemeyi davalıdan talep etmektedir. Dava dışı sigortalı ile davalı kurum arasındaki ilişki haksız fiile dayanmaktadır. Görevli Mahkemenin tayininde dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin nazara alınması gerekmektedir. Davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu ödeme, dava dilekçesinde açıkça belirtildiği üzere kasko sigortasına dayandığından dava konusu olayda ZMMS hükümlerinin uygulanmasını gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Açıklanan bu nedenler ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 12/10/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamının bir arada değerlendirilmesinde uyuşmazlığın çözümünde Mahkememizin görevli olmadığı, uyuşmazlığın haksız fiile dayanılması sebebi ile genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, Asliye Hukuk Mahkemesi ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisi olduğu, göreve ilişkin usul kurallarının HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartı olduğu, dava şartlarının ise kamu düzeninden olup kamu düzenine ilişkin hususlarda resen dikkate alınacak hususlardan olması sebebiyle dava şartı yokluğundan HMK'nun115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1. Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle, HMK'nın 114/.1.(c).b,115. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan reddine,

2. 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğine, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,

3. 6100 sayılı HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceğine; şayet görevsizlik kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine mahkememizin dosya üzerinden bu durumu tespiti ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/11/2023

Katip ...

¸

Hakim ...

¸