Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/833 E. 2023/1171 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/833

KARAR NO : 2023/1171

DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 29/08/2023

KARAR TARİHİ : 16/11/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Müvekkili 21.07.2023 ve 28.07/2023 tarihlerinde internet bankacılığını kullanarak kendi hesabının bulunduğu ... Bankası A.Ş.'deki .... İBAN numaralı hesabından, ticari ilişki içerisinde bulunduğu ... TC kimlik numaralı ...’a 10.000-TL gönderilmesi gerekirken yanlışlıkla aynı isim ve soy ismine sahip Kasım 2022 itibariyle müvekkili şirketle ticari ilişkisi biten ... TC kimlik numaralı ....’a 10.000 TL gönderdiğini, yine 08.08.2023 tarihinde internet bankacılığını kullanarak kendi hesabının bulunduğu .... Bankası A.Ş.'deki ... IBAN numaralı hesabından, ticari ilişki içerisinde bulunduğu ... TC kimlik numaralı ...’a 16.452,50-TL gönderilmesi gerekirken yanlışlıkla aynı isim ve soy ismine sahip Kasım 2022 itibariyle müvekkili şirketle ticari ilişkisi biten ... TC kimlik numaralı ...’a 16.452,50-TL gönderdiğini, davalıya sehven yapılan toplam 36.452,50 TL tutarındaki ödemenin, öncelikle “tüm haciz ve takyidatlardan ari şekilde tüm semereleriyle birlikte müvekkilimize aynen iadesi” gerektiğini beyanla; davaya konu paranın davalıya, 3. kişilere, icra müdürlükleri ile adli ve idari kurum ve kuruşlara, yargılama sonuna kadar ödenmemesi ve yine hesap sahibi davalının borcundan dolayı haciz uygulanmaması ve bu paranın dava sonuna kadar vadeli hesaba alınması için, dava konusu paranın sehven yatırıldığı davalıya ait ....Bankası A.Ş. ... Şubesi’nde bulunan ... IBAN numaralı banka hesabı üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama sonunda davanın kabulüyle, müvekkili tarafça dava konusu 36.452,50-TL’nin sehven yatırıldığı davalıya ait ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’nde bulunan ... IBAN numaralı hesabına sehven yapılan 36.452,50 TL’nin tüm haciz ve takyidatlardan ari şekilde ve tüm semereleri ile birlikte davalının ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’nde bulunan ... IBAN numaralı hesabından aynen müvekkili şirkete iadesine, tüm yargılama masrafları ile birlikte dava vekâlet ücretinin de davalı şirket üzerine yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

DAVA ; İstirdat davasına ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nun 114/c maddesi gereğince mahkemelerin görevi dava şartı olup, yasanın 115. maddesi gereğince mahkeme dava şartının bulunup bulunmadığını res'en araştırmakla yükümlüdür.

6102 Sayılı T.T.K.'nun 4. maddesinin 1. fıkrası 6335 Sayılı Yasanın 1. maddesi ile değiştirilerek ticari davalar her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları, T.T.K.'nun 4. Maddesinin a bendi gereğince T.T.K.'nun dan kaynaklanan davalar, T.T.K.'nun 4. maddesinin b, c, d, e, f bentlerinde sayılan davalar ve diğer özel kanunlarda Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu kararlaştırılan davalar ticari dava olarak Ticaret Mahkemelerinde görülecektir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Mahkememizce davalı ile ilgili tacir araştırması yapılmış olup gelen yazı cevaplarına göre davalının işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, aynı zamanda yazı cevabı ekinde gönderilen gelir vergisi beyannamesi ve vergi bildirimlerindeki miktarlar dikkate alındığında davalının kazancının esnaf faaliyeti sınırlarını aşmadığı anlaşılmakla davalının tacir sıfatının bulunmadığı, ayrıca davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının da bulunmadığı, bunun yanında davanın mutlak ticari davalardan olmadığı gibi davanın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hukuk davası (nispi ticari dava) niteliğinde de olmadığı, uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir

Ticari olmayan davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup Asliye Hukuk Mahkemesi ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartları kamu düzeninden olup kamu düzenine ilişkin hususlarda resen dikkate alınacak hususlardan olup dava şartı yokluğu halinde HMK'nun115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1. Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle, HMK'nun 114/.1.(c).b,115. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2. 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğine, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,

3. 6100 sayılı HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceğine; şayet görevsizlik kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine mahkememizin dosya üzerinden bu durumu tespiti ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceğine,

4. Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/11/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ....

¸e-imzalıdır