Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/948 E. 2023/1071 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/948 Esas

KARAR NO : 2023/1071

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 12/11/2021

KARAR TARİHİ : 24/10/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH :03/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin sigortacılık işi ile iştigal ettiğini, dava dışı .... Ltd. Şti.'ye ait nem alma kabini emtiasının taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı davacı tarafından teminat altına alındığını, dava dışı sigortalının Amerika'da mukim ... firmasına nem alma kabini emtiası ihraç ettiğini, emtianın hasarsız şekilde uçağa yüklendiğini, ancak emtianın taşıma sırasında kaybolduğunu, davacının sigortalının uğradığı zararı tazmin ettiğini, böylece hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu, davalının taşıyıcı sıfatı ile meydana gelen zarardan Montreal Konvansiyonu ve TTK uyarınca sorumlu olduğunu, bu nedenle davalıya karşı Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .. sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, takibe borçlu tarafından haksız olarak itiraz edildiği ileri sürülerek itirazın iptali ile takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep etmektedir.

CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı sigortacının TTK md.1472 kapsamında halefiyetinden bahsedebilmesi için; sigortalının zarara uğradığını, sigortalıya yapılan tazminat ödemesini, geçerli bir sigorta poliçesinin varlığınının davacı tarafça ispatlanması gerektiğini, bunlardan birinin bile yokluğunun davacının halefiyetinin varlığını geçersiz kılacağını, ancak davacı tarafın geçerli bir sigorta sözleşmesini dosyaya sunmadığı gibi sigortalısının zarara uğradığını ve sigortalısına ödediğini iddia ettiği tazminat ödemesini ispat edemediğin, konu taşımaya ilişkin olarak davacının sigortalısı tarafından dava dışı alıcı muhatap kılınmak suretiyle düzenlenen faturada taşıma konusu emtianın teslim şekli CIP (Carriage and Insurance Paid To) teslim şekli yani “taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş satış” türü olarak kararlaştırıldığını, CIP teslim şeklinde satıcının, malları kendi belirleyeceği taşıyıcıya teslimi ile beraber teslim sorumluluğunu yerine getirdiğini, satıcının, emtiayı ilk taşıyıcıya tevdi etmiş̧ olmakla sorumluluğunun sona ereceğini, CIP teslim şeklinde taşıma sözleşmesinin satıcı/gönderici tarafından yapılıp, alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesi de alıcı nam ve hesabına satıcı tarafından yaptırılacağını, emtianın taşıyıcıya teslimi ile birlikte hasara katlanma yükümlülüğü alıcıya geçeceğini, hasara katlanma yükümlülüğünün alıcıya geçtiği için taşıma sırasında herhangi bir hasar, zarar veya ziya meydana gelmesi halinde sigortacının sigortalı konumunda bulunan alıcıya ödeme yapması gerektiğini, ancak huzurdaki davaya konu taşımada davacı sigorta şirketinin, sigorta ettiren satıcısı konumunda olup mal bedelini tahsil eden satıcının söz konusu taşımada herhangi bir hasar meydana geldiyse bile bundan zarar görmesi mümkün olmadığından davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemenin lütuf ödemesi (ex gratia) niteliğinde olduğunun kabulü gerektiğini, müvekkili şirketin taşıma ilişkisinin tarafı olmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan 10.12.2019 tarih ve ... numaralı hava taşıma senedinde müvekkili şirketin taşıyıcı sıfatıyla yer almadığının görüleceğini, taşıma senedi kapsamında emtianın fiilen taşınması “...” tarafından gerçekleştirildiğini, davacının iddia ettiği şekilde huzurdaki dava konusu taşımada herhangi bir hasar meydana geldiyse bile bundan fiili taşıyıcı sıfatını havi ...’ya izafeten ve asaleten ... TİC. A.Ş. firmasının sorumlu olduğunu, bu nedenle işbu davanın fiili taşıyıcı ...’ya izafeten ve asaleten ... TİC. A.Ş’nin “... Mah. ... Cad. ... Apt. No: 54/31 Bağcılar/İstanbul” adresine ihbarını talep ettiklerini, davacı tarafından dosyaya sunulan taşıma evrakları incelendiğinde taşımanın hiçbir bölümünün müvekkili Şirket ... Taşımacılık A.Ş. tarafından üstlenilmediğinin kolaylıkla tespit edilebileceğini, davacı tarafın bu konudaki tüm iddialarının asılsız olduğunu ve bu konuda sunmuş olduğu herhangi bir delil bulunmadığını, davaya konu olayda emtiaların hava yolu taşıması sarasında hasarlandığı iddia edildiğinden uyuşmazlığa Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağını, Konvansiyonun “Şikayetlerin Zamanına Uygun Olarak Yapılması” başlığını taşıyan 31. maddesi “Hasar durumunda, teslim almaya yetkili şahıs hasarın fark edilmesinden sonra derhal ve en geç, kontrol edilmiş bagajlar durumunda alınan tarihten itibaren yedi gün içerisinde ve kargo halinde de alınan tarihten itibaren en geç on dört gün içerisinde taşıyıcıya şikayette bulunmalıdır. Gecikme durumunda şikayet en geç bagaj ya da kargonun kendi kullanımına verilmiş olması gereken tarihten itibaren yirmi bir gün içerisinde yapılmalıdır.” şeklinde olduğunu, bu hüküm uyarınca teslim süresinin aşılması durumunda taşıyıcıya yazılı olarak eşyanın teslim edilmesi gereken tarihten itibaren 21 gün içinde bildirimde bulunulması gerektiğini, bu bildirimde bulunulmaması halinde taşıyıcı aleyhine dava açılamayacağının açık olarak düzenlendiğini, işbu taşıma kapsamında davacı taraf taşıyıcıya süresi içerisinde bildirimde bulunulmadığını, Montreal Konvansiyonu şartlarına uygun yazılı bir bildirimde bulunmayan davacının taşıyıcıya karşı dava açamayacağını, müvekkili şirket yalnızca taşıyıcının sınırlı sorumluluk hükümleri kapsamında sorumlu olacağını, buna göre Monteral Konvansiyonu’nun “Gecikme, Bagaj ve Kargoyla Bağlantılı Sorumluluk Sınırları” başlıklı md. 22/f.3 uyarınca Müvekkil Şirket’in sorumluluğunun sınırlandırıldığını, söz konusu madde taşıyıcının sorumluluğunu her bir kilogram için 19 SDR ile sınırlandırıldığını, icra inkar tazminatı talebini kabul etmediklerini, bu nedenlerle davanın öncelikle aktif ve pasif husumet itirazımız yönünden reddine, bu talepleri kabul görmezse haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan ve delil yokluğundan reddine, davanın fiili taşıyıcı ...’ya izafeten ve asaleten .... TİC. A.Ş’nin “... Mah. ... Cad. ... Apt. No: 54/31 Bağcılar/İstanbul” adresine ihbarını davanın reddi halinde takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesi talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, davacı sigorta şirketinin, taşıma sözleşmesine konu emtianın kaybolmasından bahisle dava dışı sigortalısına yapmış olduğu ödemenin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup uyuşmazlığın davacının, dava dışı sigortalısına ait sigortaladığı emtianın taşıma sırasında kaybolması sebebiyle davalının bir kusurunun ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, bu sebeple davacının, davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne kadar olduğu, davalı tarafın savunmaları kapsamında ise aktif ve pasif husumet ile süresi içerisinde kendilerine bildirim yapılmadığı itirazlarının yerinde olup olmadığı hususlarında olduğunun tespitine ilişkindir.

Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. Satılı celp edilmiş olup incelenmesinde davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 6.364,22 USD bedelli ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 10/12/2019 tarihli ve ... numaralı air waybill Türkiye'den uçak ile Amerika'ya taşınan nem alına kabini emtiasının taşıma sırasında kaybolması neticesinde meydana gelen zararın TTK'nun 1472. maddesi gereği rücuen tazmini talebi olarak belirtildiği, davalı borçlu tarafından süresinde itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulması kararı verildiği görülmüştür.

Mahkememiz ara kararı üzerine oluşturulan 16/03/2022 tarihli taşıma bilirkişi raporunda özetle davacı sigorta şirketinin zararı tazmin etmesi, dava dışı sigortalısından temlikname alması, emtianın teslim şeklinin CIP olmasına rağmen aynı kayıtta teslimat adresinin gösterilmesi ve bu adreste teslimatın gerçekleşmemesi nedeniyle sigortalının emtia bedelinin tahsil etmesinin mümkün olmaması; dava dışı sigortalının taşıma hukuku bakımından gönderilen konumunda olması sebepleriyle davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına halef olarak huzurdaki davayı açabileceği, davalı şirketin; taşıma işine karşılık tek ve kesin bir navlun ücretini, dava dışı sigortalıdan kendi adına ve hesabına hazırladığı fatura ile talep etmesinden dolayı TTK m.921 ve 926 gereğince taşıyıcı sayılacağı ve huzurdaki davanın kendisine karşı yöneltilebileceği, MonK m.31/2 incelendiğinde, ihbar sürelerinin başlaması için emtianın tam hasarlı (zıya) bile olsa fiilen teslim edilmesinin arandığı, zıya ve özellikle kaybolmak suretiyle zıya hali için bir ihbar süresinin öngörülmediği, sürenin ne zaman başlayacağının tespit edilmediği, dava dışı sigortalının makul süre içinde noter kanalıyla ihtar çekerek zıya durumunu davacıya bildirdiği ve davalı şirketin zıya durumundan haberdar olduğunun eksper raporunda ifade edildiği nazara alınarak, huzurdaki davanın ihbar koşulunun yerine getirilimemesi nedeniyle açılamayacağı savunmasının, yerinde olmadığının değerlendirildiği,montreal Konvansiyonu kapsamındaki yük taşımalarında taşıyıcının sorumluluğunun, Konvansiyonun 22/3-5 ve 30/3. maddeleri gereği daima eşyanın brüt ağırlığının kg başına 22 SDR olduğu, taşıma konusu emtianın brüt ağırlığının 160 kg olmasına göre yapılan hesaplamaya göre davalı taşıyıcının sorumluluk sınırının 160x22—3.520,00 SDR olduğu, bu sinırın aşılıp aşılmadığının karar tarihine en yakın tarihteki TCMB kurları dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği (MonK m.23/1); örnek nev'inden olmak üzere 1 SDR”'nin 1,38261 USD olduğu 09.03.2022 tarihindeki hesaplamaya göre (3.520 x1,38261)—4.866,79 USD”'nin taşıyıcının sorumluluk sınırı olduğu, talep edilen tutarın 6.364,22 USD olmasından dolayı 09.03.2022 tarihi itibari ile sorumluluk sınırın aşılmış olacağı ve bu tarihte karar verilmiş olsaydı davacı şirket lehine 4.866,79 USD tazminat ödemesinin yerinde olacağı, eksper raporu ve ticari fatura (mal bedeli, sigorta ve navlun dahil) değeri dikkate alınarak, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin gerçek zarara uygun olduğunun değerlendirildiği, ancak ödediği miktarı, 3.520,00 SDR olan sorumluluk sınırı içinde kaldığı ölçüde davalı şirketten tahsil edebileceği, icra takibine konu alacağın rücuen tazminat alacağı olduğu değerlendirmesi ile sair taleplerin yüce mahkemenin değerlendirmesini gerektirdiği kanaat ve sonucuna varıldığını bildirmişlerdir.

Davalı vekilinin taşımanın CIP taşıma şeklinde gerçekleştirildiği ve davacı şirket ödemesinin ex gratia olduğu savunması bakımından dava dışı sigortalı şirketin defter ve belgeleri üzerinde taşımaya konu mal bedellerinin ödenip ödenmediğinin tespiti bakımından dava dışı sigortalı şirketin ticari defter ve belgeleri talimat Mahkememiz aracılığı ile incelenmiş olup sunulan bilirkişi raporunda 06/12/2019 tarihli 6.435,00 USD karşılığı 37.059,81-TL tutarlı e-fatura için alıcı ...'den herhangi bir tahsilat yapılmadığının belirtildiği görülmüştür.

Mahkememiz 06/06/2023 tarihli ara kararı ile dosyanın SMMM bilirkişisi tarafından yapılan tespitler ve tarafların beyan ve itirazları uyarınca ek rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş olup sunulan ek bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yine dava dışı ... adına 06/12/2019 tarihli, ... sayılı e-fatura düzenlendiği, mahkemece söz konusu fatura bedelinin tahsil edilip edilmediğinin incelenmesinin istenildiği, bu maksatla dava dışı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defter ve belgeleri incelenmiş olup, 06/12/2019 tarihli 6.435,00 USD karşılığı 37.059,81-TL tutarlı e-fatura için alıcı ...'den herhangi bir tahsilat yapılmadığı, söz konusu faturaya istinaden sigortadan 6.364,22 USD karşılığı 38.555,08-TL tahsilat yapıldığı sonucuna ulaşılmış olduğu bildirilmiştir.

Alınan bilirkişi raporu ve dosyada mevcut bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, dava ve zarara konu emtianın davalı uhdesinde iken kaybolduğu sabittir. Taşıyan kendisine taşınmak üzere teslim edilen emtiayı varma yerinde alıcısına teslim edildiğini usulüne uygun delillerle kanıtlamalıdır. Hasara konu emtia, dava dışı ... adlı firmanın Amerika'daki adresine teslim edilmek üzere davalı tarafından teslim alınmış ve fakat taşıma sırasında kaybolmuştur. Bu husus davalı tarafın da kabulündedir. Belirtilen emtianın alıcıya tesliminin usulüne uygun şekilde kanıtlanmaması nedeniyle zararın varlığının davacı tarafça ispatlandığı Mahkememizce kabul edilmiştir.

Davacı sigorta şirketi Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalısı dava dışı şirkete ödediği miktarın tahsilini fiili taşıyıcı ile akdi taşıyıcıdan talep etmektedir. Davalı şirket bu emtiayı hava yolu taşımasını fiilen yaparak varış yeri hava limanına ulaştırmayı vaat ettiğinden Montreal Konvansiyonu hükümleri uyarınca davalı taraf meydana gelen zarardan sorumlu olacaktır. Her ne kadar davacı vekilince sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanmaması gerektiği belirtilmiş ise de 22/3 Maddesi uyarınca taşıyıcının sınırlı sorumluluğu bulunmaktadır. Buna göre sınır kilogram başına 22 SDR olarak belirlenmiştir. Dosyada mevcut taşıma evraklarında emtianın brüt ağırlığının 160 olarak belirlendiği sabittir. Buna göre taşıyıcının sorumluğu (160X22=3.520 SDR) olacaktır. İş bu miktar üzerinden karar tarihindeki ( 23/10/2023 tarihi 1 SDR=1.31254 USD ) SDR kur hesabına göre yapılan hesaba göre davalının sorumlu olduğu miktar 4.620,1048-USD ile sınırlı olduğundan, belirlenen bu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

AÇILAN DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;

1. Davalı tarafın Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 4.620,1408. USD üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 

2. İcra inkar tazminatı talebinin alacağın varlığı ve miktarı yapılan yargılama ile tespit edildiğinden reddine, 	

3. Alınması gereken 3.138,09 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 831,38 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 2.306,71 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4. Dava ilk açılış harç gideri olan 890,68 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Yapılan yargılama gideri olarak 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 156,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.156,00 TL'den kabul. red oranına göre (% 72,59 kabul, %27,41 red) hesaplanan 1.565,04 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 17.341,75 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8. Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

9. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 11. 13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00. TL arabuluculuk ücretinden kabul. red oranına göre (% 72,59 kabul, %27,41 red) hesaplanan 987,224 TL'sinin davalıdan, 372,776 TL'sinin ise davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (davacı vekiline e-duruşma ortamında) kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/10/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır