Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/733 E. 2023/1049 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/733 Esas

KARAR NO : 2023/1049

DAVA : Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/08/2022

KARAR TARİHİ : 20/10/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 13/11/2023

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM:

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının davalı tarafın kat karşılığı inşaat

sözleşmesi ile veya bizzat sahibi olduğu arsalar üzerinde inşa ettiği konut inşaatlarından konut

edinmek için davalı tarafa başvurduğu, davalı kooperatifin mevcut veya yapılması planlanan

... ve başkaca projelerini gösterdiği, davacının davalı tarafın ruhsatını aldığını

ve 2022 Ocak ayı gibi inşaata başlayacağını ifade ettiği .... inşaat projesinden 1 paya

gelecek şekilde 3+1 daire sahibi olmak için davalı tarafa ortaklık başvuru formunu doldurarak

verdiğini, davalının üyelik başvurusunu 06.11.2020 tarihinde kabul ettiği ve genel kurulun 9

nolu kararı ile ortaklık giriş peşinatının yatırılmasını istediğini, bu bağlamda davacının daha

öncesinden ... nolu kooperatif üyesi olan ..... ’ün 1+1 daire payı olan 1 paya ait

hisse senedini 06.11.2020 tarihinde devir aldığını, 11.11.2020 tarihinde davalı hesabına

90.000.TL ödemeyi yaptığını, davacının ortaklığa kabulü ile ve 3. Şahıstan almış olduğu payın

akabinde 11.11.2020 tarihinde ortaklığı devir almış olduğu 1+1 daire payının 3. Şahıstan aldığı

daire payı ile değiştirilmesini talep ettiğini, davalı kooperatifte 20.11.2020 tarih 170 sayılı kararla

davacıyı ortaklığa kabul ettiği ve 1 paya karşılık gelen ortaklık pay senedini düzenlediği, davacı

dahil olduğu inşaat projesinin başlamasını beklerken 20.11.2020- 01.08.2021 tarihleri arasında

2.000.TL 01.09.2020 – 01.12.2021 tarihkeri arasında 2.500.TL yi her ay düzenli olarak toplamda

aidat başlığı altında 28.000.TL yi ödediği, Davalı kooperatif 2021 Aralık ayı içinde TUİK resmi

rakamlarına göre inşaat maliyetlerinin %42 oranında artmış olması sebebiyle davacının da dahil

olduğu Taşoluk 2 projesine yeni yılda kayıt yaptıracak kişilerin mevcut ödemelerinin 200.000.TL ye tamamlamaları gerektiğini tercihini söz konusu projeden yana kulanan ortakların 31.12.2021

tarihi itibariyle ödemelerini 200.000.TL ye tamamlamaları gerektiği yönünde davacıya ihbar

gönderdiğini, ayrıca söz konusu bu koşulların sağlanmadığı takdirde ortaklar hakkında yasal

sürecin başlatılacağı , ortaklıktan çıkarılacağını, ortaklığını devir etmek isteyen ortakların da

kendileri aracılığıyla devir etmesine yardımcı olunacağını beyan ettiğini, iş bu ihbarın davacıya

geldiği tarihte ekonomik açıdan zor durumda olması sebebiyle 24.12.2022 tarihinde yönetim kurulu nezdinde yeni veya mevcut ortaklara payını devir etmek istediğini beyan ettiğini, bu

husus üzerine ayrıca davalı nezdindeki .... adlı inşaat projesindeki payının devir için

.... ilan numarası ile ....com adlı internet sitesinde ilan verdiğini, bu durumun

ayrıca davalı kooperatife bildirildiği ve davacı yanın payını devir etmesine onay verildiğini, bu

payın devir için .... adlı 3. Bir kişi ile 268.000.TL bedel ile anlaştığını , payı devir almak isteyen

kişinin davalı kooperatifteki ..... ile görüşmenin yapılabileceğinin belirtildiğini,

davacının pay devir etmeyi anlaştığı kişinin davalı tarafa başvurması üzerine davalı kooperatif

tarafından pay senedinin devrinin mümkün olmadığını ifade ettiği ve sonuçta davacıyı tek

taraflı olarak ortaklıktan çıkardıklarını ayrıca davalı kooperatifin davacının 2021 Aralık tarihine

kadar yaptığı 118.000.TL ödemenin %18 ini keserek 96.760.TL yi geri iade ettiğini , davalı

kooperatifin davacının devir etmek istediği hakka mani olarak zarara uğramasına sebebiyet

verdiği gibi ayrıca haksız yere ödediği bedellerden kesinti yaptığını, gerçekte davacının davalı

taraftaki payının bir ortaklık pay hakkı gibi gözüksede gerçekteki hukuki ilişkinin muhtevasının

ise farklı nitelikte bulunduğunu, yapılan işlemin avans tapu satışı niteliğinde olduğunu kısacası

söz konusu projeden gayrimenkul sahibi olmak için başvurduğıu ve avans niteliğinde ödemeleri

yaptığını, nitekim TBK 112 mad hükmü gereği borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu

kendisine hiçbir kusurun atfedilemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının bundan doğan zararını

gidermekle mükellef olduğunu, davalı tarafın haksız şekilde ortaklıktan çıkararak davacıya ait

payın devir edilmesine de mani olduğunu, vermiş olduğu 118.000.TL nin tamamını vermesi

gerekirken bu tutardan 21.240.TL sini geri vermediğini, gerçekte kooperatif üyeliğinden söz

etme imkanı bulunmasa da davalı şirket tarafından hukuka aykırı olarak projeden çıkarıldığını

ortaklıktan çıkarıldığı hususundan da Mayıs ayında haberdar olduğunu, davacının davalı

kooperatifin ortağı olmadığı genel kurulda ve yönetim kurulda görev almadığının bilirkişi eliyle

tespit edileceğini, hiçbir haberi olmadan ihtar yapılmadan ortaklıktan çıkarıldığını bu nedenle

davacı tarafın payını devir etmesine müsaade edilmeyerek ortaklıktan çıkarılma işleminin kötü

niyet teşkil ettiğini, davalı tarafın kendi payını devir etmesini engellediği gibi davacıya verilen

bu hisse payını 3. Bir kişiye yüksek kar oranı ile devir edildiğini, davalı kooperatifin esasen

kendisinin yüksek kar elde amacıyla davacıyı ortaklıktan çıkardığını beyanla davanın kabulü ile

davalı kooperatifin 15.05.2022 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte 171.240.TL ödemesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

YANIT:

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatife devir yoluyla ortak

olduğu ve 20.11.2020 tarih 170 sayılı yönetim kurulu kararı ile üyeliğe kabul edildiğini ve

kendisine ortaklık pay senedinin verildiğini, davaya konu olayda davacı yan genel kurulca

belirlenen ve yönetim kuruluncaya uygulamaya konulan yapılacak inşaata ilişkin ödeme

yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğinden bahisle 24.12.2021 tarihli (kendi el yazısıyla) istifa

dilekçesi ile fiyat artışı sebebiyle ortaklıktan ayrılmak istediğini kooperatife bildirdiğini bu istifa

talebi üzerine yönetim kurulunca ortaklıktan çıkma talebinin kabul edildiğini, henüz muaccel

olmadığı halde ayrılan ortağın mağdur olmaması için enflasyon sebebiyle kooperatif nezdinde

tutulan bedel değer kaybetmesin diye davacıya parasının geri iade edildiğini, ortaklıktan çıkış

talebinin karar defterine yazıldığını buna dair alınan yönetim kurulu kararının ekte olduğunu,

davacı yanın eski kooperatif ortağı olan ...’un ortaklık payının devrinin engellendiğini ve

davacıya ortaklıktan çıkışta ödenen bedelin eksik ödendiği iddiası ile uğradığı zararının

tazminini talep ettiğini, davaya konu edilen bu iddiaların doğru olmadığını, zira davacının

çıkarılmadığını, kendi istemiyle ortaklıktan ayrıldığını, payını devir edecek kimseyi bulmadığını, internet ilanından görüp arayan kişiyle görüştüğünü ancak bu 3. Kişi ile anlaşamadığını nitekim

bunun üzerine 24.12.2021 tarihli dilekçe ile ortaklıktan ayrılmak istediğini bildirdiğini ana

sözleşme ve genel kurul kararı doğrultusunda %18 kesinti sonrası ödediği tutarın belirttiği

banka hesabına yatırılmasını istediğini yine aynı dilekçede ödemenin kendisine yapılıncaya

kadar ortaklık haklarının diğer ortaklara sunularak devir işleminin yapılması konusunda destek

olunmasını kooperatiften rica ettiğini, davacının alacaklarının banka yatırılmasını istemesi bile

tek başına örtülü olarak çıkma iradesi gösterdiğinin kanıtı olduğu, davacının açık talebinin istifa

olmasına rağmen asıl niyetinin istifa etmek olmadığı yönündeki açıklamasının kabul

edilemeyeceğini, nitekim 24.12.2021 tarihli dilekçe alındıktan sonra 3 ay sonra 30.03.2022

tarihinde davacıya iyi niyetle zamanından önce ödemenin yapıldığını yine alacaklarını geri

aldığı dönemde asıl niyetinin istifa olmadığı üyeliği devir etmek olduğu yönünde bir itiraz ve

beyanın sunulmadığını 30.03.2022 sonrası da aidat ödemelerini yapmadığını, pay devrinin

yapılması için kooperatifin pay devrinin yapılıp yapılmamasından bir sorumluluğunun da

bulunmadığını, üyeliği devir etmeye çalıştığı ....... isimli kişinin devire ilişkin bir anlaşma içinde

olmadığı aksine sistemi anlamak için bilgi edinmeye çalıştığını, davacı yanca .... isimli kişiye

sabit fiyat garantisi ile satın alacağı yönünde yapılan bildirimin kooperatif yetkilisi tarafından

sabit fiyat garantisi bulunmadığı yönünde bilginin verilmesi üzerine bu kişinin sabit fiyat

garantisi yoksa ortaklığı devir almak istemediğini bildirdiğini, geri iade edilecek tutarda haksız

yere kesinti yapıldığı iddiasının yerinde olmadığını zira alacağın henüz muaccel olmadığı halde mağdur durumda olmaması için hemen ödemenin kendisine yapıldığı ve çıkarken tüm bu

koşulları da kabul ettiğini, istifa eden ortakların 1163 sayılı kanunun 17 mad hükmüne göre

hesaplaşmanın yapılacağını ancal henüz alacak muaccel olmadan geri ödemenin hemen

kendisine yapıldığını beyanla haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE:

-Dava, davacı tarafın davalı kooperatif üyeliğinin bulunup bulunmadığının tespiti, varsa bu doğrultuda davacı tarafın kooperatif üyeliğinden ve ortaklığından çıkma ve/veya çıkartılmasının haklı sebeplere dayanıp dayanmadığının belirlenmesi ve çıkma-çıkarılma işlemi ve öncesindeki devir işlemlerinin yapılamaması nedeniyle davacı tarafın kooperatiften talep edebileceği alacak miktarının belirlenmesine ilişkindir.

-Mahkememiz dosyası davalı kooperatif kayıtlarının incelenmesi amacıyla bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından 10/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ...’un yönetim kurulunun 20.11.2020 tarih .... sayılı kararı ile davalı

kooperatif ortaklığına .... nolu ortak numarası ile kabul edildiği,

davacı ...’nun 1163 sayılı kanun çervesinde davalı kooperatifteki üyeliği gereği

11.11.2020 tarihinde 90.000.TL, 03.12.2020 tarihinde 2.000.TL, 04.01.2021 tarihinde 2.000.TL,

05.02.2021 tarihinde 2.000.TL, 01.03.2021 tarihinde 2.000.TL, 14.04.2021 tarihinde 2.000.TL,

29.06.2021 tarihinde 2.000.TL, 02.08.2021 tarihinde 2.000.TL 04.08.2021 tarihinde 2.000.TL,

02.09.2021 tarihinde 2.500.TL, 08.10.2021 tarihinde 2.500.TL, 15.11.2021 tarihinde 2.500.Tl

08.12.2021 tarihinde 2.500.TL olmak üzere toplam 118.000.TL yi davalı kooperatife ödediği,

davacı ...’un ..... nolu davalı kooperatif ortağı iken 24.12.2021 tarihli yazılı

talebi gereği kendi istemiyle üyelikten ayrıldığı / istifa ettiği , kooperatif yönetim kurulunun da

25.03.2022 tarihli kararla istifanın kabulüne karar vermiş olması karşısında davacının kendi

istemiyle istifa etmesi ve bu istifasının kabulü sonucunda davalı kooperatif ortağı bulunmadığı

ve bu hususun tartışmasız olduğu dikkate alındığında davacının kooperatif üyeliğinin istifa

nedeniyle sona ermiş olduğu,

davacının davalı kooperatif yönetimine hitaben 24.12.2021 tarihli yazısında“ ortağı

bulunduğu kooperatiften (....) fiyatlandırma farkı sebeplerle ayrılmak istediğini, ana

sözleşme ve genel kurul kararı gereği %18 kesinti sonrası ödediği tutarın bildirdiği banka

hesabına yatırılmasını talep ettiği, bu hususun davacının kabulünde bulunduğu,

davalı kooperatifin, üyelikten ayrılma talebinde bulunan davacı ...’a 30.03.2022

tarihinde o güne kadar ödediği toplam 118.000.TL ödeme tutarından genel kurul kararı ile

kararlaştırılan %18 genel gider masraf kesinti payı olan 21.322.TL yi mahsup ederek kalan

96.678.TL lik tutarı ..... Bankası aracılığıyla davacının bildirdiği banka hesabına

(banka dekontu ile) ödediği,

davalı kooperatifin 27.06.2019 tarihinde yapılan 2018 hesap yılı genel kurulunun 7 nolu

kararı ile ..çıkan ortağın yapmış olduğu toplam ödemelerden %18 kesinti yapılarak ve faizsiz

bir şekilde kendilerine ödenmesi hususunun oy çokluğu ile kabulüne karar verilmesi ve anılan

genel kurul kararının iptal edildiği yönünde bir iddianında ileri sürülmemesi karşısında bu

genel kurul kararının tüm tarafları bağlayıcı olduğu,

kooperatif üyeliğinden ayrılan ortak, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. maddesi

ve anasözleşmenin 15. maddesi gereğince, ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, ayrıldığı yıl

sonu bilançosuna göre hesap edilecek olan hissesine isabet edecek masraf hissesi payı

düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkına haiz olacağı, ancak bu alacağını ayrıldığı

yıl sonu bilançosunun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten

sonra da bu hakkını kooperatiften talep edebileceği,

davalı kooperatif ana sözleşmesinin 13 maddesinde belirtildiği üzere “Her ortak, hesap

senesi sonundan en az 1 (Bir) ay önce yönetim kuruluna yazı ile başvurmak suretiyle”

ortaklıktan çıkabileceğinden davacının çıkma talebini 24.12.2021 tarihinde bildirdiği ve

davalı kooperatif tarafından 25.03.2022 tarihinde istifanın kabul edildiği dikkate alındığında

ayrılma bildiriminin buna göre 25.03.2022 tarihinde yapıldığı kabul edildiğinde, davacının

ayrıldığı yılın 2022 yılı olduğu böylelikle 2022 hesap yılı bilançosunun ise 2023 yılında yapılacak

genel kurul tarihinde kesinleşeceği ve 2023 yılında yapılacak 2022 hesap yılı genel kurul

tarihinden 1 ay sonra ayrılma payı alacağı muaccel hale geleceğinden ayrılma alacağının

tahsilinin de bu tarihten sonra talep edilebileceği (Muaccelliyet),

davalı kooperatif ortaklığından kendi istemi ile ayrılan davacının, genel kurul kararıyla

kararlaştırıldığı üzere üyelik gereği ödediği toplam 118.000.TL tutardan 1163 sayılı kanun ve

ana sözleşme hükmüne göre ve kendisinin de istifa bildiriminde kabulünde olan hissesine

isabet eden gider payı olan 21.322.TL ( %18 olarak belirlenen ve davacının da istifa talebinde

kabulünde bulunan) tutarın düşüldükten sonra muacceliyet tarihi beklenmeksizin 96.678.TL yi

tahsil etmiş olması karşısında davacının ayrılma payı alacağına dayalı olarak davalı

kooperatiften tahsil edebilebilecek bir tutarın bulunmadığı yönündeki görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

1163 Sayılı Kanunun Ortaklıktan Çıkma Ve Çıkan Ortaklarla Hesaplaşma başlıklı 10,11,12, ve 13. Maddesinde; "Her ortağın kooperatiften çıkma hakkı vardır. Çıkma keyfiyetinin kooperatifin

mevcudiyetinin tehlikeye düşürmesi halinde ayrılmak istiyen ortağın, muhik bir tazminat

ödemesine dahi hüküm anasözleşmeye konulabilir. ...Kooperatiften çıkma hakkının kullanılması, anasözleşme ile ençok 5 yıl için

sınırlandırılabilir.

Haklı ve önemli sebeplerle bu süreden evvel çıkabileceği Bir ortağın hiçbir suretle

kooperatiften çıkamıyacağına dair bağlamalar hükümsüzdür.....Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek

yapılır. Anasözleşmede daha kısa bir süre belirtilip hesap senesi içinde çıkışa müsaade

edilebilir.....Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın

kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile

kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.

" düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yine aynı Kanunun Kooperatiften Çıkan Veya Çıkarılan Ortaklarla Hesaplaşma Süresi Ve Yükümlülük

başlıklı 17. Maddesinde ise; "Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının

kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu

anasözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl

bilânçosuna göre hesaplanır.

Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, anasözleşmede

daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu

durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile

mirasçılarının alacak ve hakları bunları istiyebilecekleri günden başlıyarak beş yıl geçmekle

zamanaşımına uğrar.

Çıkan veya çıkarılan ortağın sermaye veya mevduatından kısmen veya tamamen yoksun

kalacağı hakkındaki şartlar hükümsüzdür." düzenlemelerine yer verilmiştir.

-Somut olayda davacı taraf davalı kooperatif üyesi iken 24.12.2021 tarihli dilekçesi ile kooperatiften ayrılmak istediğini bildirmiş, dilekçesinde "ana sözleşme ve genel kurul kararı gereği %18 kesinti sonrası ödediğim tutarın

aşağıda belirtiğim banka hesabına yatırılması hususunda gereğinin yapılmasını istediği ve

adres, telefon, banka bilgisi ve banka iban no ve hesap numarası bildirerek ayrılma alacağının

kendisine ödenmesini" talep etmiştir.

-Davalı kooperatifin ise 25.03.2022 tarih 249 sayılı yönetim kurulu kararının 3 nolu bendi ile

davacı ...’un 24.12.2021 tarihli ortaklıktan ayrılma dilekçesine konu talebinin kabulü

ile ortaklıktan çıkmak isteyen ...’a 27.06.2019 tarihli genel kurulun 7 nolu kararı

gereği genel gider ödemeleri için %18 kesinti yapılmak suretiyle üyelik gereği ödediği peşinat

ve aylık taksitlerin geri ödemesinin yapılmasına karar verdiği ve davacının o güne kadar yapmış

olduğu toplam 118.000.TL lik ödemesinden %18 den hesaplanan 21.322.TL lik hissesine isabet

eden (masraf gider payını) kesinti payı düşüldükten sonra kalan 96.678,00TL nin ...’un

bildirdiği banka hesabına ödendiği anlaşılmaktadır.

-Her ne kadar davacı tarafça söz konusu 24.12.2021 tarihli dilekçe ile davacının asıl iradesinin ortaklıktan ayrılma değil ortaklık payını devretme amacını taşıdığı iddia edilmiş ise de davacının dilekçesinde böyle bir irade açıklamasında bulunmadığı, dilekçenin içeriğinin açık ve net şekilde ortaklıktan ayrılma amacını ifade ettiği, davacının ortaklık payını ilana koyması, whatsapp kayıtları vb. Hususların yazılı belgedeki iradenin aksini ispata yeterli ve elverişli olmadığı anlaşılmakla, davacının bu yöndeki iddialarına Mahkememizce itibar edilmemiştir.

-Bu kapsamda davalı kooperatif tarafından davacının üyeliği kapsamında ödenen bedelden gider payının düşülerek davacı yana ödendiği, davacının bu kapsamda kendi iradesi ile ayrıldığı kooperatiften talep edebileceği bir bedelin bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin harç ve tamamlama harcı olarak yatırılan olarak yatırılan 3.053,70. TL harcın mahsubu ile bakiye 2.783,85. TL harcın davacıya iadesine,

3. Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafça sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 27.398,40. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 11. 13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun ....... numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7. Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,

Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenecek olan istinaf yolu açık olmak üzere davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/10/2023

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır