Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1145 E. 2023/1009 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/1145

KARAR NO : 2023/1009

DAVA : Ticari Şirket (Tasfiyeye İlişkin)

DAVA TARİHİ : 14/12/2022

KARAR TARİHİ : 11/10/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/10/2023

DAVA; Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar arasında imzalanmış olan Bakırköy ...Noterliği’nin 29/03/2016 tarihli sözleşmesi ile bir adi ortaklık kurulduğunu, ek protokollerin imzalandığını, kurulan iş ortaklığı ile ... Ortaklığı AŞ arasında arsa satışı karşılığı gelir paylaşım işi sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşme uyarınca ... Ada ... parselde bulunan taşınmaz üzerinde iş ortaklığı tarafından inşaat yapıldığını, inşa edilen binan imalatının 2020 yılında bitirildiğini, sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiklerini, inşa edilen binada bulunan bağımsız bölümlerin satış ve pazarlamalarının tümüyle bitirilemediğini, bu nedenle sözleşme ile taahhüt edilen asgari hasılat bedelinin sağlanamadığını, bunun üzerine asgari hasılat bedeli alacağına yönelik olarak... Ortaklığı AŞ tarafından bağımsız bölümlere değerleme yapıldığını, bu değerleme üzerinden bağımsız bölüm seçimi yapılarak alacağın tahsil edildiğini, kalan bağımsız bölümlerin ise ortaklar arasında imzalanan 14/04/2022 tarihli paylaşım protokolü ile paylaşıldığını, bundan sonra ortaklığın tüm çalışanlarının işten çıkarıldığını, işyeri ve vergi kaydının kapatıldığını, gelinen noktada iş ortaklığının amacının gerçekleştiğini ve ortaklığın yapacağı başka iş kalmadığını, ortaklığın tasfiyesini gerektiğini, davalıların ihtarname ile tasfiyeye davet edildiklerini, bu hususta ortaklar arasında mutabakat sağlanamadığını belirterek davanın kabulü ile müvekkili ile davalılar arasında kurulan ortaklığın sona ermiş olduğunun tespiti ile ortaklığın tasfiyesine, ortaklıktaki paylarına göre ve ortaklık sözleşmesi ile ek protokoller hükümleri doğrultusunda birbirlerine olan alacak ve borçlarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde usuli eksikliklerin bulunduğunu, tasfiyenin ortaklık sözleşmesi tahtında yapılmasının gerektiğini, tarafların 14/04/2022 tarihinde biraraya geldiklerini, mal paylaşım protokolü imzalayarak tasfiye gerçekleştirdiklerini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından ihtarnamede sözkonusu hesap ve tasfiye tablosunun ortaklık muhasebe hesaplarına ve ana sözleşme eki protokollerine aykırı olduğunu, hesap ve tasfiye tablosunu kabul etmediklerini, tarafların aldıkları malların yeniden değerlemesi yapılarak tarafların tasfiye paylarının belirlenmesi halinde davacı tarafın alması gerekenden fazla tasfiye payı aldığının ortaya çıkacağını, bu konuda isticvap ve yemin taleplerinin olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... İnşaat adına yapılan usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Mali Müşavir ... , Hukukçu Prof. Dr.... ve İnşaat Mühendisi ... tarafından düzenlenen raporda, davacı ... İnşaat, davalı ... ve davalı ... arasında Bakırköy ....Noterliği 29.03.2016 tarih ... yevmiye numaralı sözleşmesi ile “... İş Ortaklığı”nın kurulduğunu, adi ortaklığın 14.04.2022 tarihinde kanunen sonlandırıldığı hususunda bir ihtilaf olmadığını, adi ortaklığın ticari defterlerine göre, 14.04.2022 tarihli kaydi bilançosunda aktifi olarak sadece ortakların adi ortaklığa olan 16.166.180,80 TL borcu, buna mukabilde 16.166.180,80 TL özkaynağı olduğunu, yani tasfiye öncesinde adi ortaklığın ortaklarının adi ortaklığa borçlu olduklarını, adi ortaklığın kaydi özkaynaklarından hisseleri oranında olmak üzere; ... Gayrimenkul'e düşen bedelin 6.547.303,22 TL, ... düşen bedelin 6.385.641,42 TL, ... İnşaat'a düşen bedelin ise 3.233.236,16 TL olduğunu, ortakların özkaynaklardan hisselerine düşen bedelden, adi ortaklığa olan borçları düşüldüğünde; ... Gayrimenkul'ün 2.743.308,69 TL alacağı, ... İnşaat'ın 2.904.848,39 TL alacağı, ... 'un ise 5.648.157,08 TL borcu olduğunu, bir diğer ifade ile kaydi olarak Adi Ortaklığını hesaplarının kapatılması neticesinde ... 'un ... İnşaat'a 2.743.308,69 TL, ... İnşaat'a 2.904.848,39 TL borcu gözüktüğünü, adi ortaklık, ortakları arasında taraflarının iradesiyle imzalanan sözleşme neticesinde ortaklığın malvarlığını oluşturan bağımsız bölümlerin ortaklar arasında paylaşıldığını, gerek ortaklar gerekse üçüncü kişiler ile olan alacak borç ilişkilerinin fiilen tasfiye edildiğini, bu ortaklıkta davacının tüm bu sürece katıldığı ve bağımsız bölümlerin dağılımına ilişkin Protokolü imzaladığı da dikkate alındığında yeniden şirketin tasfiyesini talep etmesinin mümkün olmadığını belirtmişlerdir.

Davanın adi ortaklığın tasfiyesi istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında adi ortaklık ilişkisi bulunduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın TBK’nun 623, 642, 643 vd maddeleri gereğince adi ortaklığın tasfiyesi suretiyle çözülmesi gerektiği, davalı ... tarafının adi ortaklığın dava tarihinden önce tasfiye edildiği iddiası karşısında öncelikle çözümlenmesi gerekli hususun uyuşmazlığın taraflar arasındaki adi ortaklık ilişkisinin dava tarihinden önce tasfiye edilip edilmediği, tarafların birbirinden alacaklı olup olmadığı, tasfiye gerçekleşmemiş ise öncelikle taraflardan anlaşarak tasfiye memuru belirlemelerini istemek; bu konuda anlaşamamaları halinde ise tasfiye işlemlerini gerçekleştirecek tasfiye memurunun resen mahkememizce atanması, ortaklığın sona erdiği tarih itibariyle ortaklığın tüm malvarlığı (aktif ve pasifi ile birlikte)belirlenmesi, yönetici ve idareci ortaktan ortaklık hesabı ile malvarlığı bilançosunun çıkarılması, ortaklığın malvarlığına ilişkin satış ve nakte çevirme işlemi (TMK'nun 634. vd. maddelerinde düzenlenen resmi tasfiye işlemi kıyasen uygulanmak suretiyle) gerçekleştirilmesi, şayet bu mallar mevcut değilse, değerlerinin tespiti, ortaklığın borçlarının ödenmesi, ortaklardan herbirinin, ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve katılım payı, neticede zararların paylaştırılmasına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

TBK'nın 620. maddesinde "Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir. Bir ortaklık, kanunla düzenlenmiş ortaklıkların ayırt edici niteliklerini taşımıyorsa, bu bölüm hükümlerine tabi adi ortaklık sayılır." 621. maddesinde "Her ortak, para, alacak veya başka bir mal ya da emek olarak, ortaklığa bir katılım payı koymakla yükümlüdür. Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa katılım payları, ortaklığın amacının gerektirdiği önem ve nitelikte ve birbirine eşit olmak zorundadır. Bir ortağın katılım payı, bir şeyin kullandırılmasından oluşuyorsa kira sözleşmesindeki; bir şeyin mülkiyetinden oluşuyorsa satış sözleşmesindeki hasara, ayıptan ve zapttan sorumluluğa ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır." 622. maddesinde "Ortaklar, niteliği gereği ortaklığa ait olan bütün kazançları aralarında paylaşmakla yükümlüdürler." ve "Kazanç ve zarara katılma" başlıklı 623. maddesinde "Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, her ortağın kazanç ve zarardaki payı, katılım payının değerine ve niteliğine bakılmaksızın eşittir. Sözleşmede ortakların kazanç veya zarara katılım paylarından biri belirlenmişse bu belirleme, diğerindeki payı da ifade eder. Bir ortağın zarara katılmaksızın yalnız kazanca katılacağına ilişkin anlaşma, ancak katılma payı olarak yalnızca emeğini koymuş olan ortak için geçerlidir." şeklinde düzenlemeler mevcuttur.

Tasfiye usulünü düzenleyen 644.md'ne göre; "ortaklığın sona ermesi halinde tasfiye, yönetici olmayan ortaklarda dahil olmak üzere, bütün ortakların el birliğiyle yapılır. Ancak ortaklık sözleşmesinde, ortaklardan biri tarafından kendi adına ve ortaklık hesabına belirli bazı işlemlerin yapılması öngörülmüş ise, bu ortak ortaklığın sona ermesinden sonra da o işlemleri tek başına yapmak ve diğerlerine hesap vermekle yükümlüdür.

Ortaklar tasfiye işlerini yürütmek üzere tasfiye görevlisi atayabilirler. Bu konuda anlaşamamaları halinde, ortaklardan her biri tasfiye görevlisinin hakim tarafından atanması isteminde bulunabilir. Tasfiye görevlisine ödenecek ücret, sözleşmede buna ilişkin bir hüküm veya ortaklarca oy birliğiyle verilmiş bir karar yoksa tasfiyenin gerektirdiği emek ile ortaklık mal varlığının geliri göz önünde tutularak hakim tarafından belirlenir ve ortaklık mal varlığından buna imkan bulunamazsa ortaklardan müteselsilen karşılanır. Tasfiye usulüne veya tasfiye sonucunda her bir ortağa dağıtılacak paya ilişkin olarak doğabilecek uyuşmazlıklar, ilgililerin istemi üzerine hakim tarafından çözüme bağlanır.

Aynı kanunun kazanç ve zararın paylaşımı başlıklı 643. maddesine göre "ortaklığın borçları ödendikten ve ortaklığın her birinin ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve koymuş olduğu katılım payı geri verildikten sonra bir şey artarsa bu kazanç ortaklar arasında paylaşılır. Ortaklığın borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra kalan varlığı, ortakların koydukları katılım paylarının geri verilmesine yetmezse, zarar ortaklar arasında paylaşılır."

Davacı ile davalılar arasında "... Ortaklığı" kurulmuş olup, iş ortaklığı sözleşmesinin 16.maddesinde işin ortaklığı süresine ilişkin hüküm içerisinde ortaklığın tasfiyeye yönelik olarak işverene yönelik mali ve hukuki yükümlülüğün fiilen sona ermesini takiben ortaklık malvarlığının tamamen paraya çevrilmesi ve ortakların birbirlerine karşı olan tüm yükümlülüklerini yerine getirerek ortaklığın fiilen tasfiye edildiği tarihe kadar süreceği kararlaştırılmıştır.

Tasfiye ortaklığın bütün malvarlığının belirlenip, ortakların birbirleriyle alacak, verecek ve ortaklıktan doğan tüm ilişkilerin kesilmesi yoluyla ortaklığın sonlandırılması, malların paylaşılması yada satış yoluyla elden çıkarılmasıdır. Diğer bir anlatımla tasfiye memuru tarafından yapılacak bir arıtma işlemi olup; hesap ve işlemin incelenip, bir bilanço düzenlenerek ortaklığın aktifi ve pasifi arasındaki farkı ortaya koymaktır. Somut uyuşmazlıkta ortaklar arasındaki sözleşme ile tasfiyeyi ortaklık malvarlığının tamamen paraya çevrilmesi ve ortakların birbirine karşı olan tüm yükümlülüklerini yerine getirmesi şeklinde kararlaştırılmış olup 14/04/2022 tarihli paylaşım listesi başlıklı belge ile paylaşım listesinde her bir hissedara verilecek bağımsız bölümler listelenmiş ve kalan bağımsız bölümler üzerinde de taraflar arasında mutabakata varılmıştır. Bir diğer deyişle, ortaklığa ait malvarlığı ortaklar arasında paylaştırılmış, paraya çevrilecek bir malvarlığı da kalmamış, çalışanlar ve üçüncü kişiler arasındaki alacak borç ilişkileri de fiilen tasfiye edilmiştir. Mahkememizce atanan bilirkişiler tarafından yapılan incelemede ortaklığın tüm çalışanlarının işten çıkarıldığı, işyeri ve vergi kaydının kapatıldığı, ortaklık tarafından yapılacak başkaca bir işlem kalmadığı da tespit olunmuştur. Ortaklığın tarafların mutabakatı ve davacı tarafın da imzası ile tasfiye edildiği, tasfiyeyi gerektirir bir husus bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

AÇILAN DAVANIN REDDİNE,

1. Alınması  gereken 269,85 TL  karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 80,70 TL'den tenzili ile bakiye 189,15 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 

2. Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 17.900,00 TL'er vekalet ücretinin  davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

3. Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. Taraflarca dosyaya yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 11/10/2023

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ....

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır