Karar Detayı

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İncelenen Kararın

Mahkemesi: Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

Tarihi: 28/06/2022

Davanın Türü: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesi) (Antalya Genel İcra ... E.)

Karar Yazım T: 04/09/2024

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, davacının asıl yüklenici olduğu ve ... uyarınca yapılan inşaatın PVC doğramalarının, alüminyum korkuluk işlerinin ve çelik kapılarının yapımını yüklendiğini, yapılacak iş bedeli karşılığında, kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca müvekkiline devri kararlaştırılan ... ili, ... İlçesi, ... mahallesinde kain, ... ada, ... parselde kayıtlı ... blok ... nolu bağımsız bölüm taşınmazın tapusunun 330.000,00 TL bedel karşılığında davalıya ya da göstereceği kişiye devredileceğinin kararlaştırıldığını, davalı şirketin taşeronluk sözleşmesi uyarınca işlerin yapımına başladığını, bir kısım işleri yaptığını, ancak sözleşmeye uygun işleri tamamlayarak teslim etmediğini, bu sırada davalı taşeronun talebi ile iş bedeli karşılığında devri kararlaştırılan ... blok ... nolu bağımsız bölüm taşınmazın davalı taşeronun talebi ile dava dışı üçüncü kişi ... devredildiğini, davalı taşeron tarafından sözleşmeyle yüklenilen işlerin tamamlanmaması üzerine bu kez 19.12.2018 tarihli ikinci bir sözleşme daha tanzim edildiğini, bu sözleşme tarihi itibariyle yapılan işin bedelinin 113.000,00 TL olduğunun belirlendiğini, kalan işlerin tamamlanıp teslimi için 30 gün ek süre verilmesinin kararlaştırıldığını, ancak davalı taşeronun verilen ek sürede de işlerin yapımına başlayamadığını ve tamamlayamadığını, her ne kadar davalı taşeronun gösterdiği kişi adına, iş bedeli karşılığında, 330.000,00.-TL değerinde taşınmaz tapusu devredilmişse de, 19/12/2018 tarihli ikinci sözleşmede, yapılan işin bedelinin 113.000,00.-TL olduğu belirlendiğinden müvekkili davacının imalat bedelinden çok daha fazla ödeme yaptığını, bu nedenle davalı taşeron adına üçüncü kişiye devredilen taşınmazın değeri olan 330.000,00 TL'den, davalının yaptığı imalat toplam bedeli olan 113.000,00 TL'nin mahsubu neticesinde kalan 217.000,00 TL alacağın tahsili amacıyla Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe ve borca itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, bu sırada davalı şirket ile alacağın tahsili için yeniden ve haricen bir görüşme daha yapıldığını, varılan mutabakat uyarınca taraflar arasında 14/12/2020 tarihli sözleşmenin imzalandığını, sözleşmeye göre sözleşmede belirlenen ödeme tutarına, ödeme şekline ve vadesine uyulması koşuluyla Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasındaki borcun tahsil harcı hariç 160.000,00.-TL olarak ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalı tarafın söz konusu taşınmaz üzerine yapılan inşaatın eksik kalan yaklaşık 130.000,00.-TL tutarındaki PVC doğrama işlerini tamamlayacağını, bu imalatın eksiksiz tamamlanıp teslim edilmesi koşuluyla 80.000,00.-TL icra dosyası borcundan mahsup edileceğini, kalan imalat bedeli tutarı karşılığında ise davacı şirket tarafından 50.000,00.-TL ödeneceğini, davalının bu taahhüdüne karşılık kısmi bir imalat yapıldığını, ancak sözleşme tarihinden itibaren 1 ay süre içinde tamamlayıp teslim edeceği taahhüdünü yerine getirmediğini ve işi eksik bıraktığını, müvekkili davacının ödeme yükümlülüğü başlamadığı halde davalının talebi ile 50.000,00.-TL ödeme taahhüdüne mahsuben davalıya 15.000,00.-TL ödeme yaptığını, sözleşmeye göre davalının edimini yerine getirmesi taahhüdü yanında kalan 80.000,00.-TL borcuna karşılık sözleşmenin tanziminden itibaren en geç 7 ay içinde inşaatın Alüminyum doğrama işlerini yapması ya da nakit olarak ödemede bulunması gerektiğini, davalının bu edimini de hiçbir şekilde yerine getirmediğini, sözleşmenin 6. maddesinde bu ödeme şartlarına ve vadelerine uyulmaması halinde icra dosyası borcunun kaldığı yerden ve tamamı üzerinden tahsil olunacağının kararlaştırıldığını belirterek, davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takibine haksız itirazının iptaline, takibin devamına, kötüniyetli davalı hakkında alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, davanın yasal sürede açılmadığı, davacı şirket ile davalı şirket arasında davacı tarafın dava dilekçesinde bahsettiği sözleşmelerin yapıldığını kabul ettiklerini, bu sözleşmelerden 14/12/2020 tarihli sözleşme ile tarafların tekrar bir araya gelerek aralarındaki bu ihtilafı gidermek için ayrıntılı olarak sözleşme yaptıklarını, bu sözleşmede kararlaştırılan şartlara göre davacının eldeki bu davayı açması için şartların oluşmadığını, ilk olarak sözleşmenin ikinci maddesinde tarafların eksik işlerin nelerden ibaret olduğunu belirleyip tutanak altına almalarının kararlaştırıldığını, ancak böyle bir belirleme yapılmadığını ve herhangi bir tutanak düzenlenmediğini, bu maddenin ihtilafın çözümünde son derece önemli bir madde olduğunu, eksik işlerin nelerden ibaret olduğu belirlenmeden bu eksik işlerin giderilmesinin beklenemeyeceğini, davalı şirket yetkililerinin bu tespiti yapmak üzere davacı tarafa defalarca teklifte bulunduğunu, ancak davacı tarafın buna yanaşmadığını, kendilerinin de bu husustadavalı şirkete yaptığı bir ihtar veya bildirim olmadığını,davalı şirketin bu duruma rağmen kendilerinin tespit edebildiği eksik PVC iş ve imalatlarını tamamladığını, şu anda inşaatta PVC doğrama işlerinde eksiklik kalmadığını, 14/12/2020 tarihli sözleşmenin üçüncü maddesine göre icra dosya borcunun 80.000,00.TL'sinin ödendiğini ve davacı şirketin de davalı şirkete 50.000,00.TL ödeme yapması gerektiğini, ancak davacı şirketin bu ödemeyi de yapmadığını, sözleşme yapılırken bu 50.000,00.TL'nin ödenmesinin kararlaştırılmasının sebebinin davalı şirketin bu para ile malzeme temin ederek inşaatın alüminyum işlerini yapabilmesini sağlamak olduğunu, davacı tarafın da müvekkilinin bu parayı almadan işe devam edemeyeceğini bildiğini, buna rağmen kendisinin sözleşme ile yükümlendiği edimi yerine getirmediğini, davalı şirkete taahhüt ettiği ödemeyi yapmadığını ve işin devam edememesine kendi kusurunun sebep olduğunu davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, "...Taraflar arasında yapılan 16/11/2018 tarihli sözleşme ile davacının inşaat yapımını yüklendiği taşınmazın PVC doğrama pencereler, kapılar ve tüm alimünyum korkuluk işleriyle çelik kapıların takılması işinin davalı alt yüklenici tarafından üstlenildiği, işe karşılık davacıya düşecek olan bir dairenin 330.000,00.-TL bedelle davalıya verileceğinin kararlaştırıldığı, 19/12/2018 tarihli ek sözleşme ile PVC doğrama işlerinin bir kısmının yapıldığının ve kararlaştırılan dairenin dava dışı ... devredildiğinin, taşınmazın devir tarihi itibariyle davalı alt yüklenicinin yaptığı işler bedelinin 113.000,00.-TL olduğunun, işlerin kalan kısmının 30 gün içerisinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür. Davacı taraf davalının kalan işi yapmaması üzerine eldeki davaya konu takibi başlattığını, sonrasında tarafların bir araya gelerek 14/12/2020 tarihli borcun tasfiyesine ilişkin sözleşmeyi imzaladıklarını, davalının sözleşmeyi yerine getirmemesi üzerine takibe kaldıkları yerden devam ettiklerini belirtmektedir. 14/12/2020 tarihli sözleşmenin incelenmesinde icra dosya borcunun tahsil harcı hariç ferileriyle birlikte 160.000,00.-TL olarak kabul edileceği, borcun bir kısmının ya da tamamının PVC ve alimünyum imalatının yapılması şeklinde ödenebileceği, davalının eksik PVC işlerini yapacağı, bu işlerin toplam bedelinin 130.000,00.-TL olduğu, PVC imalatının eksiksiz ve ayıpsız tesliminden sonra bu tutarın 80.000,00.-TL'sinin takip dosya borcundan mahsup edileceği, kalan 50.000,00.-TL'sinin ise davalıya nakit olarak ödeneceği, takip dosya borcu için kararlaştırılan 160.000,00.-TL'nin kalan 80.000,00.-TL'si yönünden ise bunun 50.000,00.-TL'sinin alimünyum doğrama işlerinin yapımı suretiyle ödeneceği, 30.000,00.-TL'sinin ise nakit olarak davalı tarafından davacıya ödeneceği, alimünyum imalat süresinin 4 ay olduğu, alacaklının kabul etmemesi ve tarafların anlaşamaması halinde alimünyum imalatının piyasa rayiç tutarı belirlendikten sonra kalan borcun veya bu imalat hiç yapılmaz ise 80.000,00.-TL'nin nakit olarak davalı tarafından 7 ay içinde davacıya ödeneceği, tarafların sözleşme şartlarına uymaması halinde icra takibine kaldığı yerden devam edileceği, sözleşme şartlarına uyulması halinde tahsil harcı hariç tarafların birbirlerinden herhangi bir hak ve alacaklarının kalmayacağı konusunda tarafların anlaştıkları görülmüştür. Taraflar arasında tasfiyeye ilişkin 14/12/2020 tarihli sözleşme uyarınca PVC işine ilişkin bir kısım imalatların davalı tarafından yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık davalının PVC işini tamamlayıp tamamlamadığı, buna göre davacının 50.000,00.-TL'lik ödeme yükümlülüğünün doğup doğmadığı, son sözleşmenin yerine getirilmemesinde kusurun kime ait olduğu noktalarında toplanmaktadır. Davalı son sözleşme uyarınca PVC işlerinin bitirildiğini, eksiklik kalmadığını savunmakta, davacı ise davalının son sözleşmeden sonra PVC işinin bir kısmını daha yaptığını, eksik kalan kısmın 3. kişiye tamamlattırıldığını belirtmektedir. Mahkememizce eksik işlerin kaldığı ve işin 3. kişiye yaptırılacağı yönünde davalıya çekilmiş herhangi bir ihtarın bulunup bulunmadığı davacı vekilinden sorulmuş olup, davacı vekili 28/06/2022 tarihli duruşmada davalıya gönderdikleri herhangi bir ihtarnamenin bulunmadığını açıklamıştır. 14/12/2020 tarihli son sözleşme uyarınca ve bu sözleşmeden sonra davalının PVC işlerinin bir kısmını yaptığı hususu ihtilafsız olup, karine işi davalı yüklenicinin tamamlayıp bitirdiği yönündedir. Aksini iddia eden davacı taraf bu hususu ispatla yükümlüdür. Dava dilekçesinde tanık deliline dayanılsa da, herhangi bir tespit ve ihtarname olmadan her zaman elde edilebilecek delil niteliğinde olan tanık beyanı, tek başına dikkate alınamayacağından mahkememizce tanık deliline başvurulmamıştır. Bu noktada herhangi bir tespit yaptırmayan ve ihtar çekmeyen davacı taraf karinenin aksini ispat edememiş ve tamamlanan PVC işlerinin davalı tarafından yapıldığı kabul edilmiştir. Sözleşmeye göre PVC işinin yapılmasından sonra davacı taraf davalıya 50.000,00.-TL ödeme yapacak ve davalı diğer alimünyum imalatına başlayacaktır. Davacının 50.000,00.-TL'yi ödemediği ihtilafsızdır. Neticeten PVC işlerinin 3. kişiye tamamlattırıldığının davacı tarafından ispat edilemediği ve bu nedenle PVC işinin davalı tarafından tamamlandığı karine olarak kabul edilen somut olayda, davacının 50.000,00.-TL ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle davalının kalan alimünyum imalat işini davacının kusuru sebebiyle yapamadığı, sözleşmenin yerine getirilmemesinde davacının kusurlu olduğu, bu aşamada takibe kalınan yerden devam edilmesi için gereken şartların oluşmadığı ve eldeki davanın zamansız açıldığından davanın reddine..." karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, gerek sözleşme ve gerek ek sözleşme ve gerekse son sözleşme uyarınca, yapılacak işler, davalının yükümlülüğü, borcun miktarı, davalının neleri yapması gerektiği açık ve net olarak kararlaştırılmış iken ve alacakları sabit olmasına rağmen davanın reddinin hatalı olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Borca itiraz dilekçesi tebliğ edilmediğinden dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi , davalı ise yüklenicidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.Taraflar arasındaki ilk sözleşme olan 16/11/2018 tarihli sözleşmede davacının asıl yüklenici/ iş sahibi, davalının alt yüklenici olarak, ... ... ... ada ... parseldeki inşaatta anlaşılan marka ve modellerde pvc doğrama/ tüm pencere ve pen kapılar ile bina merdiven boşluğundaki alüminyumlar ve balkon alüminyumları ile çelik kapıların tamamını malzemeli olarak 45 gün içinde takıp teslim etme konusunda anlaştıkları, iş bedelinin 330.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı ve karşılığında yükleniciye ait bağımsız bölümün devrinin kararlaştırıldığı görülmektedir. 19/12/2018 tarihli ek- sözleşme içeriğinden davacının davalıya tapuyu bu tarihte gösterdiği üçüncü kişiye devrettiği, bu tarihe kadar yapılan toplam iş bedelinin 113.000,00 TL olduğunda mutabık kaldıkları anlaşılmaktadır.

3.2. Taraflar arasında ihtilaf çıkması üzerine davacının davalı hakkında icra takibi yapması üzerine, tekrar bir uzlaşma ortamının oluştuğu ve buna istinaden tarafların 14/12/2020 tarihli başka bir sözleşme daha imzaladıkları anlaşılmaktadır. Sözleşme içeriğine göre, Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasındaki borcun tahsil harcı hariç ferileri ile birlikte 160.000,00 TL olduğunun kararlaştırıldığı, bu borcun bir kısmının veya tamamanın PVC ve alüminyum imalatların yapımı şeklinde ödenebileceği, alt yüklenici şirketin yapacağı pvc doğrama işlerinin bedelinin 130.000,00 TL olduğu, bunların yapılıp tesiminden sonra bu miktarın 80.000,00 TL lik kısmının icra borcundan mahsup edileceği, kalan 50.000 TL nin ise alt yükleniciye nakit olarak ödeneceği, imalatın 1 ay içinde tamamlanacağı, davacının kalan 80.000,00 TL alacağının ise 50.000,00 TL lik kısmının davalı alt yüklenici tarafından alüminyum doğrama işlerinin yapımı suretiyle ödeneceği, kalan 30.000,00 TL nin ise davalı alt yüklenici tarafından davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ve tarafların anlaştığı diğer hususların da bu sözleşmeye yazıldığı anlaşılmaktadır.

3.3. Davacı taraf davalı alt yüklenicinin eksik kalan 130.000,00 TL tutarındaki pvc imalatı ile ilgili kısmi bir imalat yapmış ise de, süresinde teslim taahhüdü yerine getirmediğini, eksik bıraktığını davacının yükümlülüğünün başlamamasına rağmen 50.000,00 TL lik taahhüdüne mahsuben 15.000,00 TL lik ödeme yaptığını, yine sözleşmeye göre davalının kalan 80.000 TL lik borcuna karşılık alüminyum doğrama ve kapı işlerinin ise hiç yerine getirilmediği, sözleşmenin 6. maddesine göre icra takibinin kaldığı yerden ve tamamı üzerinden devam etmesi gerektiği iddiası ile eldeki davayı açtığı anaşılmaktadır. Davalı taraf ise davalının pvc iş ve imalatlarını tamamladığını, buna ilişkin herhangi bir eksiklik kalmadığını, bu durumda 14/12/2020 tarihli sözleşmeye göre icra borcunun 80.000,00 TL lik kısmının ödenmiş olduğunu, davacı şirketin ödemesi gereken 50.000,00 TL lik ödemeyi yapmadığını, bu miktarın kararlaştırılmasının sebebinin bu para ile malzeme temin edilerek alimünyum doğrama işlerinin yapılabilmesi sağlamak olduğunu, bu ödeme yapılmayınca davalı şirketin alimünyum işleri için malzeme temin edemediğini ve işe devam edemediğini bu durumun davacıdan kaynaklandığını ileri sürmüş ve davanın reddini istemiştir.

3.4. Davalı taraf cevabında pvc işlerinin tamamen yapılarak bitirildiğini iddia etmesine, davacı vekilin de cevaba cevap dilekçesinde eksik işlerin davacı tarafından başka bir taşerona tamamlattırıldığını belirttiğine göre sözleşme ile yapılması kararşlaştırılan pvc işlerinin tamamlandığının kabulü gerekir. Yine davalın yapması gereken alüminyum doğrama işlerinin ise davalı tarafından yapılmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Mahkemece tamamlanan pvc işlerinin alt yüklenici tarafından yapıldığı konusunda karine bulunduğu kabul edilerek davacının 50.000,00 TL lik ödemeyi yapmaması nedeni ile davanın reddine karar verilmiş ise de, mahkemenin karine konusundaki kabulü yerinde olmakla birlikte varılan sonuç doğru olmamıştır.

3.5. Davacı taraf yaptığı takip ve açtığı dava ile bağımsız bölüm devretmek sureti ile ödediği iş bedelinin bakiyesini talep ettiğine göre, artık taraflar arasındaki sözleşmenin tasfiyesi gerekir. Mahkemece 14/12/2020 tarihli sözleşme gereği yapılması gereken pvc imalatının davalı tarafından yapıldığı karine olarak kabul edildiğine ve ayrıca yine bu sözleşmeye göre yapılması gereken alimünyum doğrama işlerinin yapılmadığının belirlendiğine göre, sözleşme ve önceki sözleşmelerin hükümleri bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle davacının davalı alt yükleniciden alacağı bulunup bulunmadığı ve varsa miktarının ne kadar olduğu hususunda gerekli inceleme ve değerlendirme yapılarak hasıl olacak sonuca göre, karar verilmesi gerekirken davacının yapması gereken ödemeyi yapmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilerek sözleşmenin tasfiyesinin gerçekleşitrilecek şekilde uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmadan yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması isabetli olmamıştır.

3.6.Yukarıdaki bentlerde açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)Yerel mahkeme kararının esası incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

2)Peşin alınan istinaf karar harcının isteği halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran davacı tarafa iadesine,

3)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 04/09/2024 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.

...