Karar Detayı

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ: ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 21/01/2020

DAVANIN KONUSU: Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat

KARAR TARİHİ: 01/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ: 01/07/2024

Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04/09/2015 tarihinde ... plakalı araç ile müvekkilin davalılardan ... kullanımında olan ... plaka sayılı aracın çarpışması sonucu yaramalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, davacı ... kaza nedeniyle ağır yaralandığını, kazadan sonra hayatını normal olarak devam ettiremediğini, davacının ve ailesinin üzüntü ve keder yaşadıklarını, belirterek şimdilik 500,00TL çalışma gücü kaybı nedeniyle sürekli iş göremezlik, efor kaybı zararları ve olağan yaşantıya dönebilmesi için ihtiyaç duyulan süre ile ilgili fiilen çalışmamaktan kaynaklanan zararları, ... lehine 150.000,00TL eşi lehine 50.000,00TL, her bir çocuk için 25.000,00TL olmak üzere 250.000,00TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, davalı sigorta şirketi yönünden maddi tazminat taleplerinin sigorta poliçesindeki limitler kadar sorumluluğa hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; maluliyetin ortaya çıkıp çıkmadığının adli tıp raporu ile belirlenmesini, illiyet bağının kurulmasını, tedavi masraflarının poliçe kapsamı dışında olduğunu, yasal faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... . vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın ... ihbarını, kazaya davalı sürücünün neden olmadığını, davacı araç sürücüsünün kazaya sebep olduğunu ve emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın oluşumuna neden olduğunu, ... tarafından karşılanan tüm tazminatların mahsubunu, davacı ... yakınlarının manevi tazminat talep etme haklarının bulunmadığını, davalılardan ... asgari ücretle çalışan biri olduğunu, tazminatın buna göre belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İDM KARARININ ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesince verilen karar ile; davacı ... maddi tazminata ilişkin davasının feragat nedeniyle reddine, davacı ... manevi tazminata ilişkin davasının kısmen kabul kısmen reddine, 10.000,00.-TL manevi tazminatın 04.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılar ... ve ... den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, davacı ... dışındaki davacıların manevi tazminat talepli davalarının ayrı ayrı reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ :

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ATK tarafından sunulan iki ayrı maluliyet raporunda çelişkili oranlar belirlendiğini, öncesinde ... alınan raporun da farklı oran içerdiğini, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, ... veya ... rapor alınmasının gerektiğini, müvekkilinin hayati tehlike geçirdiğini, belinde ağır yaralar olduğunu, o yüzden diğer davacıların manevi tazminat taleplerinin reddedilmesinin hatalı olduğunu, davacı ... hükmedilen manevi tazminatın da çok düşük olduğunu, davacılara ayrı ayrı (manevi tazminatın reddedilmesinde ) vekalet ücretinin verilmesinin hatalı olduğunu, yargılama giderlerinin hatalı paylaşıldığını ileri sürerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; maddi tazminat davasının reddi yönünden davalı olarak lehlerine vekalet ücreti verilmemesinin hatalı olduğunu, davacı ... lehine manevi tazminat hükmedilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

G E R E K Ç E

Uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara bağlı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ağır bedensel zarar halinde zarar görenin yakını da manevi tazminat isteyebilirler. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacı ... , trafik kazası sonucu yaralanmasından dolayı oluşan maddi ve manevi zararlarını ve diğer davacılar da bu yaralanma nedeniyle manevi zararlarını, olaya sebebiyet veren aracın sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali trafik sigortacısından talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat davasının ... yönünden kısmen kabulüne, diğer davacılar yönünden reddine karar verilmiş, bu karara karşı bir kısım davacılar vekili ve davalı şirket vekili tarafından yönünden istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

1. ) Somut olaya ilişkin ceza yargılamasını yapan Antalya 26. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı kararı ile; davalı ... bir kişinin taksirle hayati tehlike geçirecek şekilde yaralanmasına sebebiyet vermesi suçundan TCK.'nun 89/1, 2. e ve 62 maddeleri gereğince neticeten 4.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, bu karar istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.

Somut olayda, kaza tespit tutanağı ile; kavşakta yer alan "dur" levhasına uymayarak kazaya sebebiyet veren davalı ... asli kusurlu, kavşağa yaklaşırken hızını azaltmayan davacının da tali kusurlu olduğu yönünde tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. Somut olaya ilişkin ceza yargılamasını yapan Antalya 26. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyasında keşif sonrası trafik bilirkişinden alınan raporda ve sonrasında ATK Ankara Grup Başkanlığından alınan raporlarda da aynı yönde kural ihlal ihlali ve kusur tespiti yapıldığı anlaşılmıştır. Somut dosyada ATK Ankara Grup Başkanlığından alınan kusur raporunda da, kavşakta yer alan "dur" levhasına uymayarak kazaya sebebiyet veren davalı ... in %75 oranında kusurlu, kavşağa yaklaşırken hızını azaltmayan davacının da %25 oranında kusurlu olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir. İlk derece mahkemesince, olayın oluş şekli ve kaza tespit tutanağı ile uyumlu olarak tanzim edilen ATK Ankara Grup Başkanlığından alınan kusur raporuna itibar edilerek karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

Somut dosyada, ATK 2. İhtisas Kurulundan alınan 26/06/2019 tarihli maluliyet raporunda, davacı ... olay nedeniyle sürekli bir iş göremezliğinin bulunmadığı, 12 ay süreyle geçici iş göremezliğinin bulunduğu, 4 ay süreyle bakıcıya ihtiyacının olduğu bildirilmiştir. Her ne kadar somut dosyada bu maluliyet raporundan önce alınmış iki ayrı rapor daha mevcut ise de; 26/06/2019 tarihli maluliyet raporu, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiğinden bu rapora itibar edilerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle, davacılar vekilinin maluliyet raporuna yönelik istinaf taleplerinin reddi gerekmiştir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, toplanan deliller ve davalı sürücünün ağır kusurlu olması, davacı ... yaralanma derecesi ve niteliği ve özellikle hayati tehlike geçirmiş olması ile yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında davacı ... için takdir edilen 10.000,00 TL manevi tazminat miktarı az olmuştur. Davacının manevi zararlarının tazmini için takdiren 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi isabetli olacaktır. Bu nedenle davacılar vekilinin davacı ... takdir edilen manevi tazminat miktarına yönelik istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2. ) 6098 sayılı TBK 56/2 maddesi gereğince haksız fiillerde ağır bedensel zarar halinde zarar görenin yakınları da manevi tazminat isteyebilirler.

Somut dosyada, hükme esas alınan ATK 2. İhtisas Kurulundan alınan .... tarihli maluliyet raporunda, davacı ... in olay nedeniyle sürekli bir iş göremezliğinin bulunmadığı, 12 ay süreyle geçici iş göremezliğinin bulunduğu, 4 ay süreyle bakıcıya ihtiyacının olduğu bildirilmiştir. Ceza dosyasında alınan doktor raporlarında ise davacı ... hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığı tespit edilmiş, ceza mahkemesince de davalı ... hayati tehlike geçirecek şekilde yaralanmaya sebebiyet verme suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir. Bu durumda davacı ... , haksız fiil sonrasında sürekli bir iş göremezlik durumu olmamasına rağmen hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığı sabit olduğundan, yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca bu yaralanma derecesinin ağır bedensel zarar olarak kabulü gerekir. O halde, davacı ... , olay nedeniyle ağır bedensel zarara uğradığından yakınlarının manevi tazminat talep hakları bulunmaktadır. İlk derece mahkemesince aksi yöndeki gerekçeyle davacı ... dışındaki davacıların davasının reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Bu durumda davacılar vekilinin davacı ... dışındaki davacılara manevi tazminat takdir edilmesi gerektiğine yönelik istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, toplanan deliller ve davalı sürücünün ağır kusurlu olması, davacı ... yaralanma derecesi ve niteliği ve özellikle hayati tehlike geçirmiş olması, TBK 56/2 maddesi ile yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında, davacı ... yaralanmasından dolayı manevi zararlarının tazmini amacıyla takdiren davacı ... için 10.000,00 TL, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00'er TL manevi tazminata hükmedilmesi isabetli olacaktır. Bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm tesisi gerekmiştir.

3. ) Davacılar vekili yargılama sırasında maddi tazminat davasından feragat ettiğini bildirmiş ve imzası alınmış, feragat beyanı uyarınca maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine karar verilmiş ise de; tarafların sulh olması ve ödeme üzerine tazminat davasından feragat beyanında bulunulması halinde buradaki feragat, hakkın özünden feragat olmadığından gerçek anlamda bir feragat değildir. Somut dosyada taraflarında kabulünde olduğu üzere ödeme ile borcun sona erdirilmesi söz konusu olmakla, istemin feragat nedeniyle reddine karar verilmiş olsa dahi davalılar lehine maddi tazminat isteminden kaynaklı olarak ve davacılar aleyhine olacak şekilde vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekir. İlk derece mahkemesince benzer gerekçeyle maddi tazminat yönünden davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi isabetli olup, bu hususa yönelen davalı istinafının reddi gerekmiştir.

4. ) Somut dosyada, davacılar ihtiyari dava arkadaşı olduğundan her bir davacı lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi ve davacılar yararına hükmedilen vekalet ücretini geçmemek kaydıyla, davalı lehine de her bir davacı yönünden reddedilen miktar üzerinden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekmektedir. Manevi tazminat davasının bir kısım davacılar yönünden reddedilmesi nedeniyle, davalı lehine bu davacıların her biri yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi isabetli olduğundan davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf başvurusunun reddi gerekir.

Ancak, yukarıda açıklanan 2 nolu bendi gereğince, davası reddedilen bir kısım davacıların davalarının kısmen kabulüne karar verildiğinden, Dairemizce yeniden hüküm kurulması aşamasında bu hususa dikkat edilerek taraflar lehine vekalet ücreti takdiri gerekecektir.

5. ) Mahkemece tarafların haklılık durumu gözetilerek yargılama gideri ve vekalet ücretleri belirlendiğinden, taraf vekillerinin yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik sair istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

6. ) Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacılar vekilinin istinaf isteminin yukarıda 1 ve 2 nolu bendde gösterilen sebeplerle kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b. 2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden yukarıda 1 ve 2 nolu bendde gösterildiği şekilde kararın düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi; davalı vekilinin istinaf isteminin ise 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b. 1) bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekir

HÜKÜM: Açıklanan gerekçeyle;

I- Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi gereğince ESASTAN REDDİNE,

II- Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, yukarıda açıklanan sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve hükmün HMK'nın 353/1-b,2 madde ve fıkrası uyarınca aşağıdaki şekilde YENİDEN TESİSİNE,

1. Davacı ... maddi tazminata ilişkin davasının feragat nedeniyle REDDİNE,

2. Davacıların manevi tazminata ilişkin davasının KISMEN KABULÜNE, davacı ... için 20.000,00.-TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL ve davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın 04.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılar ... ve ... den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,

3. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan alınması gerekli 2.732,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 855,59 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.876,81 TL karar ve ilam harcının davalılar ... müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

4. Davacılar tarafından yatırılan 855,59 TL ilam harcının davalılar ... ile ... 'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine;

5. Davacılar tarafından yapılan feragat beyanı sonrası yapılan 1.585,60TL posta ve bilirkişi giderinin kabul ve ret oranları nazara alınarak 253,69 TL'sinin davalılar ... ile ... den müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine; bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,

6. Davalılar yargılama gideri yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7. Davacı ... maddi tazminat istemli davasında davalı ... kendilerini vekil ile temsil ettirmiş ise de feragatle sonuçlanan davada hakkın özünden vazgeçme söz konusu olmayıp, ödeme nedeniyle feragat gerçekleştiğinden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

8. Davacı ... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalılar ... ile ... müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ....a verilmesine,

9.Davacı ... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 10.000,00TL vekalet ücretinin davalılar ... ile ... 'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ... verilmesine,

10. Davacı ... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 5.000,00TL vekalet ücretinin davalılar ... ile ... den müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ... verilmesine,

11.Davacı ... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 5.000,00TL vekalet ücretinin davalılar ... ile ... 'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ... verilmesine,

12. Davalı ... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı ... manevi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 17.900,00TL vekalet ücretinin davacı ... alınarak davalı ... verilmesine,

13. Davalı ... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı ... manevi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 10.000,00TL vekalet ücretinin davacı ... alınarak davalı ... verilmesine,

14. Davalı ... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden ... manevi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 5.000,00TL vekalet ücretinin davacı ... alınarak davalı ... verilmesine,

15. Davalı .... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden ... manevi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 5.000,00TL vekalet ücretinin davacı ... alınarak davalı .... verilmesine,

16. Karar kesinleştikten sonra kullanılmayan gider avanslarının taraflara iadesine,

III-İstinaf başvurusu yönünden,

1. Başvuran davacılar tarafından yatırılan peşin harcın istemi halinde kendilerine iadesine,

2. Davacıların peşin yatırdığı 148,60 TL istinaf başvuru harcı ile yaptığı 77,50 TL istinaf yargılama gideri olmak üzere toplam 226,10 TL'nin davalılar ... ile ... müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

3. İstinaf eden davalı taraftan alınması gereken 2.732,40 TL istinaf karar harcından, başlangıçta alınan toplam 224,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.508,00 TL harcın istinaf eden davalı ... alınarak hazineye irad kaydına,

4. Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,

5. Kullanılmayan avansların ilgililere iadesine,

6. Avans iadesi, tebligat, kesinleştirme ve benzeri işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 01/07/2024 gününde, oy birliğiyle ve HMK'nın 362/1-a madde ve fıkrası uyarınca kesin olarak karar verildi.

...