Antalya BAM 4. HD 2023/2342 E. 2023/1851 K.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/06/2023

DAVA : Maddi Tazminat

KARAR TARİHİ : 08/12/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 11/12/2023

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu ... plaka sayılı araçla, davalı ...'in sürücüsü, davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin maliki, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu ... plaka sayılı araç aracında meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkiline ait aracın hasarlandığı ve hasar nedeniyle değer kaydına da uğradığından bahisle bilirsiz alacak davası şeklinde açılan davada artırılmış haliyle 84.648,70 TL hasar onarım bedeli ile 25.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 109.648,70 TL maddi tazminatın 23/06/2021 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ:

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi sorumluluğunun sigortalı araç sürücünün kusuru, poliçe limiti ve kapsamı ile sınırlı olduğu, kusurun ve zararın usulünce ispatı gerektiği, olay tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kusurun müvekkiline ait araç sürücüsünde olduğuna dair bir delil bulunmadığı, zararın sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER :

Trafik kazası tespit tutanağı, Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası kayıtları, kusur raporları, zarar bilirkişisi raporu, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davalı taraf sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, makine mühendisi bilirkişinin raporuna göre kaza tarihi itibariyle araçtaki hasar onarım bedelinin 84.648,70 TL, değer kaybının ise 25.000,00 TL olduğu, davacı tarafın davalılardan ... yönünden davadan feragat ettiği gerekçesiyle, davalı ...'e karşı açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş'.ye karşı açılan davanın kabulü ile 84.648,70 TL hasar tazminatı ve 25.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 12/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (poliçe limitiyle sınırlı olarak), davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. yönünden 23/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ :

Davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince bilirkişi raporlarına karşı yaptıkları itirazlarının dikkate alınmadığı, değer kaybının sigorta genel şartlarındaki kıstaslara göre belirlenmesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerekçeli karar hüküm fıkrasında müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğu belirtilmekle birlikte poliçe teminat limitinin hüküm fıkrasına yazılmasının hükmün yeterince açık olmamasına sebebiyet verdiği, poliçe limitlerinin 43.000,00 TL olmasına rağmen hükmedilen tazminat miktarının bundan fazla olduğu, yine müvekkilinin sorumlu olduğu limite göre yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinin yanlış hesap edildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak müvekkilinin poliçe limiti dahilinde sorumluluğuna karar verilmesini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP :

Davacı vekili istinafa cevap dilekçelerinde özetle; karşı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, zararın usulünce belirlendiği, poliçe teminat limitinin 86.000,00 TL olduğu, ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğunu beyanla istinaf taleplerinin reddini istemiştir.

G E R E K Ç E

Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle araç hasarından kaynaklanan maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Meydana gelen trafik kazası sonucu davacının aracı hasarlanmış, davacı hasar nedeniyle aracında oluşan tamir bedeli ve değer kaybının tahsili için karşı araç sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı aleyhine eldeki maddi tazminat davasını açmış, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davalı sürücü ... aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine, işleten ve trafik sigortacısı aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

1. Dava dosyası içerisinde bulunan vekaletname itibariyle davadan feragat yetkisi bulunan davacı vekili Av. ... 07/04/2022 tarihli celsede davalı sürücü ...'in adresinin tespit edilememesi nedeniyle bu davalı yönüyle davadan feragat ettiklerini beyan etmiştir.

Davalı ... araç sürücü olmasından dolayı haksız fiil faili olarak, davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği işleten olarak, davalı ... Sigorta A.Ş. de 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik sigortacısı olarak zarardan sorumludurlar. Sürücü, işleten ve trafik sigortacısının 3. kişilere karşı sorumluluklarının niteliği kanundan doğan müteselsil sorumluluk olup, 6098 sayılı TBK.’nun 163/1. maddesi gereğince alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borçluların sorumluluğunun, borcun tamamı ödeninceye kadar devam edeceği de 6098 sayılı TBK.’nun 163/2. maddesi gereğidir. 6098 sayılı TBK.’nun 164. maddesine göre müteselsil borçlulardan biri, alacaklıya karşı, ancak onunla kendi arasındaki kişisel ilişkilerden veya müteselsil borcun sebep ya da konusundan doğan def’i ve itirazları ileri sürebilir. Müteselsil borçlulardan biri ortak def’i ve itirazları ileri sürmezse, diğerlerine karşı sorumlu olur. Bunun yanında 6098 sayılı TBK.’nun 166. maddesine göre, borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır. Yine 6098 sayılı TBK.’nun 168/2. maddesine göre de, alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır.

Somut olayda davacı tüm zarar sorumlularına karşı husumet yöneltmeyi tercih etmiş ve yargılama aşamasında ise sadece davalı sürücü yönüyle davadan feragat etmiştir. Davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. davacının talep ettiği zararı ödediğinde işleteni olduğu araç sürücüne ödediği tazminatı rücu edebileceğinden davacının sürücü yönüyle yaptığı feragat beyanı davalı işletenin durumunu ağırlaştırdığından işletene de sirayet eder (Benzer Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 02/07/2020 gün ve 2019/6068 esas, 2020/4294 karar sayılı ilamı, 03/03/2020 gün ve 2018/2833 esas, 2020/2489 karar sayılı ilamı). Trafik kazası tespit tutanağına göre davalı araç sürücüsünün kaza esnasında alkollü olmadığı, yeterli sürücü belgesine sahip olduğu, trafik kazasının meydana geldiği yerde trafik ışığı bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yine zararın kasti bir eylem sonucu gerçekleşmediği sabittir. Bunun yanında meydana gelen trafik kazasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. maddesi uyarınca sigortacının sigortalıya rücu hakkını gerektirir bir hal olduğu da ileri sürülmemiştir. Davalı sürücünün tam kusurlu olması trafik kazasının meydana gelme şekli dikkate alındığında sigortalıya rücu hakkı vermeyecektir. Davalı sigorta şirketi ödeyeceği tazminatı sigortalısına rücu edemeyeceği ve davalı sürücü sigorta sözleşmesinin tarafı olmadığı için sürücüye yasal olarak rücu hakkı bulunmadığı dikkate alındığında davacının sürücü yönünden yaptığı feragat davalı sigorta şirketine sirayet etmeyecektir.

İlk derece mahkemesince, yargılama sırasında müteselsil sorumlu olan davalılardan birisi hakkında yapılan feragatin diğer davalılara sirayet edip etmediği tartışılmadan, feragatin davalı işletene sirayet ettiği gözden kaçırılarak davalı işletenin tazminat sorumluluğuna karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2. Davalı sigorta şirketi tarafından dava dosyasına sunulan zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ve kaza tarihi dikkate alındığında araçlarda oluşan maddi zararlar bakımından poliçe limiti 43.000,00 TL'dir. 86.000,00 TL poliçe limiti birden fazla aracın zarar görmesi halinde devreye girmektedir. Trafik kazasında sadece davacıya ait araç hasarlanmış olup, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti olan 43.000,00 TL ile sınırlıdır.

Davalı sigorta şirketi gerek kusur raporu ve gerek hasar bedeli ve değer kaybı raporuna karşı süresinde bir itirazda bulunmamıştır. Bilirkişinin rayiç piyasa koşullarına göre değer kaybı belirlenmesi Yargıtay içtihatları ile uyumludur.

Trafik kazası sonucu davacının aracında oluşan hasar nedeniyle tamir bedeli 84.648,70 TL, araç değer kaybı 25.000,00 TL olmak üzere toplam zarar 109.648,70 TL'dir. Gerekçeli karar hüküm fıkrasında sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına rağmen, gerek gerekçe kısmında ve gerek hüküm fıkrasında poliçe teminat limitinin ne olduğu, sigorta şirketinin ne miktarda davacı tarafa tazminat ödemesi gerektiği açıkça yazılmamıştır. İnfaz sırasında tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması mümkün değildir. Bu yönüyle davalı sigorta şirketinin istinaf itirazı yerinde görülmüştür.

Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekilinin tazminat sorumluluğuna yönelen istinaf istemi ile davalı ... Sigorta A.Ş.'nin poliçe teminat limitine yönelen istinaf istemlerinin kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle; davacı tarafın davalı ... yönünden yaptığı feragat davalı işletene de sirayet edeceği dikkate alındığında, davacının, davalılar ... ve ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davacının trafik kazası sonucu hasarlanan aracının tamir bedeli 84.648,70 TL, araç değer kaybı 25.000,00 TL olmak üzere toplam 109.648,70 TL maddi zararı bulunmakla birlikte, trafik sigorta poliçe limiti 43.000,00 TL olduğu ve talep artırım dilekçesinde davalı sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde sorumluluğu talep edildiği dikkate alındığında, davacının, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile 43.000,00 TL maddi tazminatın 12/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekilinin tazminat sorumluluğuna yönelen istinaf istemi ile davalı ... Sigorta A.Ş.'nin poliçe teminat limitine yönelen istinaf istemlerinin KABULÜNE,

2. İlk derece mahkemesi olan Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas . ... Karar sayılı, 22/06/2023 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkrası (b. 2) bendi gereğince KALDIRILMASINA,

3. Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;

a)Davacının, davalılar ... ve ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat davasının feragat nedeniyle REDDİNE,

b)Davacının, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat davasının KABULÜ ile 43.000,00 TL maddi tazminatın 12/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c)Davacının peşin ödediği 164,99 TL karar harcı ile 1.047,60 TL ıslah harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 1.724,74 TL karar harcının davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak Hazineye verilmesine,

d)Davacının 59,30 TL başvurma harcı, 164,99 TL peşin harç ile 1.047,60 TL ıslah harcı olarak sarf ettiği toplam 1.271,89 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine,

e)İlk derece mahkemesince davalı taraf tarafından yatırılan gider avansından karşılanan giderlerin sehven davacı tarafça yapıldığı kabul edilmesi suretiyle hatalı yargılama gideri hesabı yapıldığı anlaşıldığından, davacının gider avansından kullanılan tebligat, posta, kep, bilirkişi ve adli tıp fatura ücret masrafı olmak üzere toplam 2.948,80 TL yargılama giderinden diğer davalılar yönüyle yapılan 202,50 TL giderler çıkarıldıktan sonra kalan bakiye 2.746,30 TL yargılama giderinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

f)Dosyanın arabuluculuk aşamasındaki kısmında Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazineye verilmesine,

g)Davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin gider avansından sarf edilen 1.200,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

h)Davacı kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1 maddesi gereğince belirlenen 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

h)Davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1 maddesi gereğince belirlenen 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davaya verilmesine,

i)Artan gider avansının ilgililerine iadesine,

4. Davalılar ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş. ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ayrı ayrı peşin yatırılan 738,00 TL istinaf yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 1.873,00 TL istinaf karar harcının davalı ... Sigorta A.Ş.'ye; 1.872,55 TL (269,85 TL + 1.602,70 TL) istinaf karar harcının ise davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş.'ye talebi halinde iadesine,

5. Davalı ... Otomotiv Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama Petrol Turizm İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin istinaf başvurusu nedeniyle sarf ettiği (738,00 TL + 219,00 TL) 957,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

6. Verilen kararın niteliğine göre davalı ... Sigorta A.Ş.'nin yaptığı istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7. Artan istinaf gider avanslarının iadesine,

8. Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade ve harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 08/12/2023 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle ile karar verildi.

...