Antalya BAM 3. HD 2022/2819 E. 2024/736 K.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 25/10/2022

DAVANIN KONUSU: İTİRAZIN İPTALİ

İSTİNAF TALEP TARİHİ: 16/11/2022

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/04/2024

KARARIN YAZIM TARİHİ: 02/05/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olduğu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA :Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine verilen dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin 12.10.2017 tarih ve ... sayılı dilekçe ile Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR) almak için davacı idareye başvuruda bulunulduğunu, BKKR işleminin tamamlanması için 27.10.2017 tarihinde otelden numune alındığını, alınan numunenin yönetmelik kriterlerini sağlamadığından dolayı 16.11.2017 tarih .... sayılı yazı ile uyarıldığını, yine aynı otelden 18.09.2018 tarihinde alınan numune sonucunda değerlerin kötü çıkması üzerine davalı şirket 05.10.2018 tarih ... sayılı yazı ile yeniden uyarıldığını, yönetmeliklere uygun olmayan numune sonuçlarına istinaden BKKR ve KÖP Yönergesinde belirtilen formüle göre firmaya 27.10.2018-18.09.2018 tarihleri arasında 12.10.2018 tarih .... sayılı yazımız ile 755,21-TL (KDV dahil) KÖP ve 19.10.2018 tarih ve 40840 sayılı yazı ile 32.147,19-TL (KDV dahil) KÖP uygulandığını, alacağın tahsili için icra takibi yapıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek; Alanya 4. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine verilen cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının kirlilik payı ödenmesi diye bir gelir kaynağının bulunmadığını, numunenin davacı çalışanı tarafından alınıp, denetimin de davacı tarafından yapıldığını, bağımsız denetim firması tarafından yapılan inceleme bulunmadığını, numune alım tarihi 18/09/2018 iken analiz sonuç tarihinin 18/08/2018 olduğunu, numune almadan analiz sonucunun çıktığını, mükerrer KÖP düzenlendiğini, faiz talebinin mümkün olmadığını belirterek; davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI : Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ve 25/10/2022 tarihli kararı ile; " davacı kirlilik önlem payına istinaden ilamsız takiplere mahsus icra takibi yapmış, itiraz üzerine itirazın iptali istemi ile dava açmıştır. ... Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği'nin 25. maddesinde "Kirlilik Önlem Payı"; Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Numune Alma ve Analiz Metodları Tebliği 6. maddesinde "Numune Saklama İlkeleri";... Kontrol numunesi atıksuların kanalizasyon şebekesine deşarj yönetmeliği'nin 21. maddesinde "Kontrol Düzeni" düzenlenmiştir. Kirlilik Önlem Payı (KÖP) bedeli tahakkuk ettirilip ettirilmeyeceği, KÖP bedeli tahakkuk edilmesi gerekiyorsa, davalı tarafından tahakkuk ettirilen miktarın doğru olup olmadığı hususların tespiti için mahallinde keşif yapılarak bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır. Bilirkişi Çevre Yüksek Mühendisi ..., Çevre Yüksek Mühendisi ... ve Kimya Mühendisi ... kök ve ek raporunda KÖP hesabına tabii tutulmasının uygun olmayacağı belirtilmiştir. Bilirkişi heyet raporlarının denetime ve hüküm kurmaya uygun olması, numune tutanaklarında numune alma tutanaklarında yer alması gereken bilgilerin eksik olması, ... Davalı ... A.Ş.' ye 16.11.2017 tarih ve ... sayılı yazılarında “Kontrol Numunesi Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği 5. Bölüm Madde 21 de belirtilen debi miktarına göre numune alma ve izleme tablosu gereğince 2018 Nisan ayı içerisinde numune almaya gidileceği” belirtilmesine rağmen 18.09.2018 tarihinde numune almaya gidilmiş olması, numuneyi alacak olan kurumun zamanında numune almaya gitmemiş olması, Nisan 2018 ile 1.09.2018 tarihleri arasında KÖP uygulanamayacak olması" gerekçesiyle; davanın reddine, davacının kötü niyetli olduğunun ispatlanamaması nedeni ile kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ: Davacı vekili 16/11/2022 tarihli istinaf dilekçesinde; davalının 12/10/2017 tarihinde bağlantı kalite kontrol ruhsatı almak için müvekkili idareye başvurduğunu, 27/10/2017 tarihinde otelden alınan numunenin yönetmelik kriterlerini sağlamadığı anlaşıldığından, 16/11/2017 tarih ve ... sayılı yazıyla davalının uyarıldığını, yine aynı otelden 18/09/2018 tarihinde alınan numune sonucunda değerlerin kötü çıkması üzerine davalı şirketin 05/10/2018 tarih ve ... yazı ile yeniden uyarıldığını, bu nedenle BKKR ve KÖP yönergesinde belirlenen formüle göre 32.147,19 TL (KDV dahil) KÖP uygulandığını, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: 6100 sayılı HMK'nun 355/1 maddesi uyarınca, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava, davacının atık sularınkanalizasyon şebekesine deşarj yönetmelik hükümleri gereğince tahakkuk ettirdiği kirlilik önlem payı (KÖP ) bedelinin tahsili için başlatılan icra takibinden kaynaklı itirazın iptali davasıdır.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle; davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

... Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliğinin;

16. maddesinde;"Yararlanma Onayı ve Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR) (1) Debisi 1 m3/gün den fazla olan endüstriyel atıksu kaynaklarının ve atıksu debisi 50 m3/gün üzerinde olan konvansiyonel parametre ihtiva eden işletmelerin kanalizasyon şebekesinden yararlanması ...’ ın yazılı onayına bağlıdır. Onay şartları endüstriyel atıksu kaynaklarına ... verilecek "Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı" nda belirlenir. Ruhsatta belirtilen koşullar dışında, kanalizasyon şebekesinden yararlanmak yasaktır. Su Kirliliği ve Kontrolü Yönetmeliği Madde 37’ de tanımlanmış olan hususlarla ilgili "çevre izni" ilgili kanun ve yönetmeliklerde tanımlanmış kurum ve kurullarca verilir.

(2)Atıksu karakterini tespit edebilmek için, tesis çıkışından atıksu kaynağının faaliyet ve özelliklerine göre İdarece tespit edilecek şekilde numune alınır ve analiz gerçekleştirilir. Analiz sonuçları deşarj limitlerini sağlamamış ise, söz konusu kuruluşa deşarj limitlerini sağlayıncaya kadar KÖP uygulanır. Analiz sonuçları deşarj limitlerini sağlamış ise, söz konusu kuruluşa "Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı" verilir.

(3)Yeni kurulacak veya henüz ruhsat almamış endüstriyel atıksuyu veya debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynakların, Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı almak üzere ...' a başvurması mecburidir.

(4)Kanalizasyon şebekesine bağlı endüstriyel atık suyu veya debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklar, tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat almak için İdareye başvurmak zorundadırlar. Bu süre sonunda ruhsat başvurusu yapmayan işletmeler, ruhsat alınıncaya kadar kirlilik önlem payı öderler.

(5)Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı ile ilgili usul ve esaslar Yönergesinde belirtilmektedir.

(6)Ruhsat işlemlerinin tamamlanması ve onayı için belirlenmiş bulunan ruhsat ve kontrol harçları Tarifeler Yönetmeliğinde belirlenmiştir.

(7) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı işlemleri için işletmeden alınan tüm numunelerin analiz ücretleri ilgili işletmedentahsil edilir.

(8)Başvuru sahibi atıksu kaynağı, verilen süre içinde ön arıtma veya arıtma tesisi projesini ... onaylatmak, tesisi kurmak ve izin belgesinde belirtilen limitleri sürekli sağlayacak biçimde çalıştırmakla yükümlüdür.

(9) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı alan işyerleri, ruhsatta belirtilen koşulları sağlamakla yükümlüdürler. Ruhsat sahibi olmak, koşulların sağlanmaması ile oluşacak cezai ve hukuki müeyyidelerden kurtulmayı temin etmez. Denetlemelerde aksi uygulamalar tespit edildiğinde ilgilisi uyarılır. Gerekirse ruhsat iptali yoluna gidilir ve endüstriyel atıksu üreten bölümün faaliyetinin durdurulması yetkili kurumdan talep edilir.

21. Maddesinde de; (1) Atıksu kaynağı, İdarenin isteğidoğrultusunda, ruhsata tabi tüm deşarjları için, deşarj yerinde, kolayca ulaşılabilen ve numune almaya müsait bir kontrol bacası inşaa eder. Kontrol bacasının yapısal özellikleri ... belirlenir.(2) Ön arıtma veya arıtma tesisi yükümlülüğü olan atıksu kaynakları, ani dökülme ve deşarjların tespiti ve daha anlamlı numune alma işlemini sağlayabilmek üzere tesis çıkışında, deşarj veya kanala bağlantı öncesi bir kontrol veya dengeleme tankı yapmak ve işletmek zorundadırlar. Madde 13' te tanımlanan seyreltme yasağı bu tanklar içinde geçerlidir. Kontrol veya dengeleme tanklarının hacim vb. yapısal özellikleri yönergede belirlenir.(3) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatına tabi tüm atıksu deşarjlarının debi miktarlarına göre kontrol ve izleme tablosu aşağıdadır.

Debi Miktarına Göre Numune Alma ve İzleme Tablosu Debi (m3/gün)ASAT tarafından endüstriyel tesis denetime esas asgari numune alma sıklığı ... tarafından konvansiyonel parametreye sahip işletme denetime esas asgari numune alma sıklığı≤ 50Dört ayda bir-51-200İki ayda bir Altı Ayda bir 201-1000Ayda bir Dört Ayda bir1001-10000On beş günde birÜç Ayda bir> 10000Haftada ikiİki Ayda bir"

Aynı yönetmeliğin 25. Maddesinde; (1) Atıksu özellikleri, Tablo II’ deki limitlerin üzerinde olan ve arıtma yükümlülüğü bulunan veya bulunmayan endüstriyel atıksu kaynakları ile debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklar Kirlilik Önlem Payı (KÖP) öderler.

(2)Atıksu kaynakları atıksuları ile ilgili ön arıtma kurmaları istendiği ve izin verildiği halde verilen süre içinde arıtma tesisi kurmadığı, arıtma tesisi kurduğu halde işletmediği, işlettiği halde limitleri sağlayamadığında yönetmelikte ön görülen şartları sağlayıncaya veya atıksu kaynağı işletme bu yönetmelik esaslarına göre kaldırılıncaya veya faaliyetine son verinceye kadar kirlilik önlem payı öderler.

(3)Endüstriyel atıksu kaynakları ve debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklarruhsata tabi her bir deşarj için ayrı ayrı değerlendirilmek üzere yönetmeliğin Tablo II’ yeuygun olmadığının tespiti halinde veya ...' ın öngördüğü önlemleri bu maddelerde istenilen ölçülerde sağlayıncaya kadar Kirlilik Önlem Payı öder.

(4)BKKR başvurusu için yapılan tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat almak zorunda olup ruhsatını almayan kanalizasyon şebekesine bağlı debisi 50 m3/gün üzeri olan konvansiyonel parametreler içeren kirletici kaynaklarruhsat alıncaya kadar Kmax değeri 2 olacak şekilde, endüstriyel atıksu kaynakları ise Kmax değeri Tablo III’ teki değerler üzerinden kirlilik önlem payı öderler. Konuyla ilgili detaylar Yönergesinde belirtilmektedir.

(5)Kirlilik Önlem Payı ile ilgilihesap yöntemi aşağıdadır.a)KÖP=AxTxBxKxQ Bu formülde;KÖP= Kirlilik Önlem Payını (TL)A = KÖP Katsayısını, katsayı ile ilgili esaslar yönergesinde belirtilmektedir.T = KÖP tahakkukuna esas alınacak süre (gün), bu süre ilgili Yönergesindeki esaslara göre hesaplanır.B = ... Yönetim Kurulu'nca her yıl için tayin edilen atıksu birim fiyatı (TL/m3)Q = Kirlilik Önlem Payı'na tabi olacak atık su debisini (m3/gün) K = (C-Ct)olarak tanımlanan kirlilik katsayısını ifade eder.CtBurada;C = En yüksek kirletici parametrenin konsantrasyon değeri.Ct = Aynı kirletici parametre için Tablo II’ de teklif edilen limit değeri göstermektedir.b)Kirletici konsantrasyonları Tablo II’ de belirtilen limit değerlerin üzerinde birden fazla parametre olması durumunda, her bir parametre için ayrı ayrı kirlilik katsayısı hesap edilir ve maksimum olan kirlilik katsayısına göre kirlilik önlem payı hesabı yapılır.

(6)Kirletici kaynak tarafından gerekli tedbirlerin alınması süresince tahakkuk ettirilecek KirlilikÖnlem Payı'na ilişkin Kmax katsayıları Tablo III’ te verilmiştir. Buna göre;22K< Kmax ise; K=KK> Kmax ise; K=K max alınarak KÖP hesaplanır.

(7)Ön Arıtma veya Arıtma Tesisi yapmış olan firmalar için aşağıdaki formüle göre KÖP tahakkuku yapılır. Kirlilik Önlem Payı tahakkuku için Ka=(Ca-Ct)/Ct katsayısı esas alınır.Burada;KÖP=A x T x B x Q x Ka Ka = Ca-CtCtCa: Arıtma tesisi çıkışından uygunsuzluğa esas olan en yüksek Ca-Ctoranını veren parametrenin iki analizin ortalama konsantrasyon değeridir. CtKa< Kamax ise; Ka=Ka Ka> Kamax ise; Ka=Kamax olarak alınır.

(8)-a)Arıtma tesisinin yetersiz kaldığı veya arıtma tesisi revizyonun yapıldığı halde bir veya birkaç kirlilik parametresinin yönetmeliğin Tablo II' deki limit değerlerin altına indirilemediği durumlarda, İdarenin de uygun görmesi halinde, eşdeğer kirlilik yükü hesabı yapılmak suretiyle firmanın atıksu deşarjına izin verilebilir. Deşarj izni, KÖP uygulanmak suretiyle gerçekleşen atıksu debisi yerine eşdeğer debi dikkate alınarak yapılır. Eşdeğer debi hesabı aşağıdaki formülasyon kullanılmak suretiyle yapılır.Ct x Qt = Ca x QBu formülasyonda eşdeğer debiyi Qt ifade etmektedir. Dolayısıyla; Eşdeğer Debi: Qt = Ca x Qşeklinde hesap edilir. Ctb) ... atıksu sisteminin herhangi bir kısmında eşdeğer debi uygulamasından dolayı olumsuz şartların oluşması durumunda, İdare tarafından bu uygulama sonlanır.c)Uygulamanın iptalinden dolayı işletmeler herhangi bir hak talep edemezler ve Tablo II’ deki deşarj limitlerini sağlamakla yükümlüdürler.

(9)Kirlilik önlem payı ile ilgili uygulama esasları Yönergesinde belirtilmektedir." şeklinde hükümler bulunmaktadır.

Somut olayda; mahkemece alınan bilirkişi raporunda; 2018 yılı Nisan ayı içerisinde numune alınmaya gidileceği belirtilmesine rağmen 18/09/2018 tarihinde zamanı geçtikten sonra numune alınmaya gidildiği, Nisan 2018 - 01/09/2018 tarihleri arası için KÖP uygulamasının yapılmasının yerinde olmadığı belirtilmiş ise de; alınan bilirkişi raporunun yetersiz ve denetime elverişli olmadığı, yukarıda belirtilen yönetmelik hükümlerine göre konuda uzman başka bir bilirkişi heyetinden denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye göre karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görüldüğünden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; HMK'nun 353/1.a-6 maddesi gereğince, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2. HMK'nun 353/1.a. 6 maddesi uyarınca Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ve 25/10/2022 tarihli kararının KALDIRILMASINA,

3. Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

4. Davacıdan peşin alınan istinaf karar harcının talep halinde davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,

5. Davacıdan peşin alınan istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydedilmesine,

6. Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararla değerlendirilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere,oybirliği ile karar verildi. 30/04/2024

...