Karar Detayı

T.C.

ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 16/04/2024

DAVA : Maddi Tazminat

KARAR TARİHİ: 18/09/2024

KARAR YAZIM TARİHİ: 20/09/2024

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı ... vekili ile davalı ... . vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait... plaka sayılı araçla, davalı ... sürücüsü ve kayıtlı maliki, davalı ... 'nin trafik sigortacısı olduğu ... plaka sayılı araç arasında 13/01/2023 günü meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkiline ait aracın hasarlandığından bahisle belirsiz alacak davası şeklinde açılan davada artırılmış haliyle 191.250,00 TL hasar tazminatı ile 94.350,00 TL değer kaybı tazminatının her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen, 22.100,00 TL ikame araç bedelinin davalı ... , davalı ... bakımından 13/01/2023 kaza tarihi, davalı sigorta şirketi bakımından 02/02/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ:

Davalı ... A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğu, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olmadığı, faizin dava tarihinden itibaren talep edilebileceğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya süresinde cevap vermemiş, yargılama aşamasında katıldığı duruşmalardaki sözlü beyanları ve sunduğu yazılı beyanlarıyla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER :

Trafik kazası tespit tutanağı, kusura ve zarara ilişkin bilirkişi raporları, tramer kayıtları, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davacıya ait araçla, davalı .................'ın sürücüsü olduğu araç arasında meydana gelen trafik kazasında davalı sürücünün %85, davacıya ait aracın sürücüsü ... %15 kusurlu olduğu, alınan bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta 225.000,00 TL değerinde hasar oluştuğu, serbest piyasa koşullarına göre kaza sonrasında aracın 111.000,00 TL değer kaybına uğradığı, aracın 25 günlük tamiri süresince 26.000,00 TL ikame araç zararının doğduğu gerekçesiyle davalı tarafın kusur durumuna göre davanın kabulüyle; 191.250,00 TL hasar bedeli ve 94.350,00 TL değer kaybı tazminatına davalı sürücü yönünden 13/01/2023 kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden 15/02/2023 temerrüt tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı sigorta şirketi yönünden tazminat sorumluluğunun 120.000,00 TL poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına, 22.100,00 TL ikame araç bedeli tazminatının 13/01/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sürücü ... tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ :

Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında herhangi bir kusurunun bulunmadığı, kaza tespit tutanağı ve tramer kayıtlarında davacıya ait araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, sigortalı araç sürücüsünün ışık ihlali yapıp yapmadığının şüpheli olduğu, İTÜ Fen Heyeti ya da Karayolları Fen Heyetinden rapor alınarak kusur yönündeki ihtilafın giderilmesi gerektiği, ilk derece mahkemesince hesap raporuna ilişkin itirazlarının dinlenilmediği, belirlenen hesabın fahiş olduğu, trafik sigortası genel şartları ekinde yer alan hesaplama ilkelerine göre rapor tanzim edilmediği, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun 120.000,00 TL poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına rağmen yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti sorumluluğunun buna göre belirlenmediğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin trafik kazasının meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı, mahkemece sadece davacı tarafın iddiaları doğrultusunda hazırlanan kusur raporuna göre karar verilmesinin doğru olmadığı, yeniden rapor alınması gerektiği, davacının aracının daha önceden kaza yaptığı fakat hiçbir tamirat görmediği, daha önce yaptığı kaza bedellerinin bir bütün halinde müvekkiline yüklenmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğu, hesaplanan fahiş olduğu, ikame araç bedelinin aracın lüks kategorisinden hesaplanmasının doğru olmadığı, vekalet ücretinin de yanlış hesaplandığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP :

Davacı vekili istinafa cevap dilekçelerinde özetle; Adli Tıp Kurumu tarafından davalı sürücünün tam kusurunun belirlendiği, davalı sürücünün kırmızı ışık ihlali yaptığı, müvekkiline ait aracın marka ve modeli dikkate alındığında davalı tarafa yüklenilen tazminat miktarının yerinde olduğu, yargılama gideri ve vekalet ücreti hesaplamasının da doğru olduğunu beyanla beyanla istinaf taleplerinin reddini istemiştir.

G E R E K Ç E

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı maddi hasar nedeni ile maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacının maliki olduğu otomobille, davalı ... sürücüsü ve kayıtlı maliki, davalı ... .'nin trafik sigortacısı olduğu araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait araç hasarlanmıştır. Davacı hasarlanan aracı için tamir bedeli, araç değer kaybı ile ikame araç bedelinin tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... A.Ş. vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Trafik kazası 13/01/2023 tarihinde meydana gelmiş, tazminat davası ise 04/07/2023 tarihinde açılmıştır.

25/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda, davacıya ait aracın önceden 2 adet hasar kaydı bulunduğu, hasar geçmişi de dikkate alındığında aracın kaza tarihi itibariyle değerinin 925.000,00 TL olduğu mütalaa edilmiş, dava konusu kaza sonrası hasar nedeniyle araçta takribi %12 değer kaybı oluştuğu, kaza sonrası aracın değerinin 814.000,00 TL'le düştüğünü beyanla değer kaybı zararının 111.000,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Dava dosyasına giren Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin yazısına ekli belge itibariyle davacıya ait aracın dava konusu edilen trafik kazasından önce 27/08/2020 ve 10/04/2022 olmak üzere iki adet hasar kaydı bulunmaktadır.

Önceki hasarların büyüklüğü, önceki hasar yerleri ile davaya konu hasar yerlerinin aynı olması değer kaybının belirlenmesinde önem arz etmektedir.

Bu nedenle, önceki hasarlara ait hasar dosyalarının ... ile ... .'nden temin edilerek bu hasarlara göre bilirkişiden değer kaybı tazminatını belirlemesi istenilmesi gerekirken, eksik inceleme ile önceki hasar dosyaları istenilmeden karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bilindiği üzere, 7251 Sayılı Kanunun 35. maddesi ile değişik 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra a-6 ıncı bendinde; "Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş” olması halinde kararın esasının incelenmeden kararın kaldırılmasına karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

Deliller toplanmış olmasına rağmen delilleri değerlendiren bir karar verilmemiş olması (örneğin sadece zamanaşımı yönünden karar verilmesi), delillerin kısmen eksik toplanması ve bu kısmının değerlendirilmemesi, hükmün esasını etkileyen en önemli delilin (maddi olayda olduğu gibi hüküm kurmaya elverişli tazminat raporu alınmadan) toplanmaması madde kapsamında değerlendirilmelidir. Karşılaştırılmalı hukukta bu konu örneğin İsviçre’de “…önemli vakıaların tamamlanması gerekiyorsa…”, Alman Hukukunda ise “…eksiklik nedeniyle kapsamlı ya da çok emek harcayarak delil toplanması gerekiyorsa…” şeklinde düzenleme altına alınmıştır.

Hüküm kurmaya elverişli olmayan tazminat bilirkişisi raporları dikkate alınmak suretiyle eksik inceleme ile karar verilmesi hem yukarıda gösterilen düzenlemelere, hem de 6100 sayılı HMK’nun 27. maddesinde yer verilen Hukuki Dinlenilme, Anayasanın 36. ve AİHS’nin 6. maddesinde hüküm altına alınan Adil Yargılanma Haklarına aykırılık teşkil eder. 6100 Sayılı HMK’nun 30. maddesinde belirtilen Usul Ekonomisi İlkesi gözetilerek veya üstü kapalı buna dayanılarak Adil Yargılanma ve Hukuki Dinlenilme Hakkı bertaraf edilemez.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... . vekili ile davalı ... vekilinin değer kaybı için tazminat bilirkişisi raporuna yönelen istinaf istemlerinin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalılar vekillerinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı ... A.Ş. vekili ile davalı ... vekilinin değer kaybı için tazminat bilirkişisi raporuna yönelen istinaf istemlerinin KABULÜNE,

2. Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas . ... Karar sayılı, 16/04/2024 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a. 6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,

3. Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

4. Davalılar vekillerinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

5. Davalı ... . ve davalı ... tarafından ayrı ayrı peşin yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, davalı Davalı ... .'nin ödediği 2.050,00 TL ‬TL istinaf karar harcı ile davalı ... ödediği (2.200,00 TL + 3.055,00 TL) 5.255‬,00 TL istinaf karar harcının isteği halinde yatıranlara iadesine,

6. İİK'nın 36/5 maddesi gereğince davalı ... . tarafından Alanya İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyasına icranın geri bırakılması kararı için yatırılan teminatın iadesine,

7. Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 18/09/2024 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.

...