Antalya BAM 11. HD 2024/938 E. 2024/932 K.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

KARAR TARİHİ: 04/01/2024

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ: 27/05/2024

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, davalının maliki olduğu ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından sigortalandığını, sigortalı aracın 13.11.2020 tarihinde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresinde iken ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda dava dışı sigortalı araç sürücüsünün önlerinde giden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek - önden takip, arkadan çarpma kurallarını ihlal etmesi nedeniyle kusurlu olduğunu ve diğer aracın kural ihlali olmadığının kaza tespit tutanağında tespit edildiğini, Adli Tıp Kurumu Antalya Grup Başkanlığı Kimya İhtisas Dairesince düzenlenen .... tarihli raporunda müteveffa sigortalı araç sürücüsünün kanında alkol bulunduğunu, alkollü araç kullanırken kazanın meydana geldiğini, kaza nedeniyle zarar gören ... plakalı araç malikine .... tarihinde 41.000,00-TL pert tazminatı ödemesi yapıldığını, alkollü araç kullanma eyleminden dolayı ödenen tazminatı rücu etme haklarının doğduğunu, bu nedenle de icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından başlatılan icra takibine itiraz edildiğini beyanla davanın kabulüne, icra dosyasına yapılan itirazın iptaline takibin devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatı hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı vekili, husumet, zaman aşımı, görev ve yetki itirazlarının olduğunu, meydana gelen zararda sürücüde tespit edildiği iddia edilen alkolün etkin olduğunun tespitinin lüzumunun mutlak olduğunu, davacı tarafın tek taraflı olarak ödeme yaptığı meblağın, müvekkili aleyhine tazminata esas olarak alınmasının mümkün olmadığını, söz konusu sorumluluğun davacı tarafından ödenen miktarın değil gerçek zarardan belli olabileceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "... davacı nezdinde sigortalı olan ... plakalı araç malikinin davalı ... olduğu, aracın 25/06/2020 - 25/06/2021 tarihleri arasında poliçe kapsamında bulunduğu, dava konusu olayın 13.11.2020 tarihinde meydana geldiği, dava konusu kazanın ... plakalı kamyon ile D-650 karayolu üzerinde Afyonkarahisar - Isparta istikametine seyri sırasında olay yeri kavşağa geldiğinde aracının sol ön kısmı ile ön ilerisindeki kavşak adasına girmiş olan ve sola dönüşünü tamamlamak üzere olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı römorkun sağ arka köşe kısmına çarpması sonucu meydana geldiği anlaşılmıştır. Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin kusur raporunda ... plakalı araç sürücüsünün gece vakti aydınlatmanın bulunmadığı tehlikeli virajlı ve eğimli yolda seyri sırasında yola gereken dikkatini vermediği, aracının hızını far ışığı altındaki görüşüne göre ayarlamamış, seyir hızıyla geldiği olay yeri kavşakta, orta adaya girmiş olan ve sola dönüşünü tamamlamak üzere olan sürücü ... sevk ve idaresinde ... kamyonun çekiciye bağlı yarı römorkun sağ arka köşe kısmına çarpması sonucu %100 (yüzde yüz) kusurlu bulunduğu belirtilmiştir. Makine mühendisinden ve sigorta eksperinden temin edilen hesap raporunda bilirkişiler, ... plakalı yarı römorkun kaza tarihi itibariyle kaza öncesi hasarsız 2. El piyasa değerinin 69.000,00 TL olduğu, araçta meydana gelen reel zararın aracın kaza öncesi hasarsız değeri ile hasar sonrası sovtaj değeri arasındaki fark kadar olacağı, yapılan araştırmalara göre aracın sovtaj değerinin 27.000,00 TL olduğu, buna göre araçta meydana gelen reel zararın kaza tarihi itibariyle 42.000,00 TL olduğu, ... plakalı yarı römorkun hasarından dolayı davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ... 29.01.2021 tarihinde 41.000,00 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin yarı römorka çarpan davacı sigorta şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın Trafik Sigortası poliçe limiti olduğu, Nöroloji bilirkişisinden alınan raporda ... plakalı kamyon sürücüsü ... salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yaptığı, alkol dışında başka herhangi bir unsurun olayın meydana gelmesinde rol oynamadığı bildirilmiştir. Kusur oranlarının oluşa ve trafik mevzuatına uygun saptandığı, hesaplanan hasar tutarının üçüncü kişiye ait aracın uğradığı hasar nedeniyle tamirinin ekonomik olmaması ve pert total sayılmasına göre aracın ikinci el piyasa değerinden hurda değeri düşülmek suretiyle belirlendiği ve alkol oranının değerlendirildiği bilirkişi raporuna itibar edilmiştir. Her ne kadar alınan bilirkişi raporlarında faiz yönünden bir değerlendirme yapılmamışsa da; rücuya ilişkin eldeki itirazın iptali davasında alacak miktarı 42.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Davacı taraf davaya konu takipte 41.000,00TL asıl alacak talep etmiştir. İstek sahibinin mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleşeceğinden davalı taraf ödeme tarihinden itibaren temerrüde düşmüş sayılmalıdır. Davacı tarafça dosyaya 08/02/2021 tarihli 41,000,00-TL bedelli ödeme dekontu ibraz edilmiştir. Ödeme tarihi 08/02/2021 tarihinden itibaren takip tarihi 01/06/2021 tarihi arasındaki işlemiş faizi 113 gün üzerinden, % 16,75 faiz oranı ile 2.126,10-TL olup davacı takipte 2.126,10-TL talep etmiş olduğundan, davanın kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, kazanın .... ili .... ilçesinde meydana geldiğini, müvekkilinin yerleşim yerinin de .... ili olduğu da dikkate alındığında davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğinin açık olduğunu, meydana gelen zararla somut olay arasında illiyet bağı bulunmadığını, araç sürücüsü ... alkollü olduğu tespit edilmişse de şahsın kanında bulunan alkol oranının 0,80 promil olduğunu, yasal sınırın 0,50 promil olduğunu, tespit edilen oran ile yasal sınır arasında büyük bir fark bulunmadığını, bilirkişi raporunun tamamının kazanın salt alkol etkisinde meydana geldiğine ilişkin herhangi bir somut veri bulunmadığını, bilirkişi tarafından hesaplanan meblağların fahiş olduğunu, sigorta şirketinin rücu hakkının bulunmadığını istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava sigorta şirketi tarafından sigortalıya karşı açılan rücuen tazminat alacağının tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulü ile itirazın iptaline takibin devamına karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Zarar gören tarafa ödemede bulunan sigortacının, kendi akidi olan sigorta ettirene veya halefiyet ilkesi uyarınca üçüncü kişilere karşı açacakları rücu davalarında, yetkili mahkemenin hangi yer mahkemesi olacağı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesinde düzenlenmemiştir. Dava niteliği itibariyle KTK.nun 85. maddesinde düzenlenen işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin bir dava türü olmayıp, aynı Yasanın 95/2. maddesinde öngörülen ve sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan bir dava türüdür. Bu durum karşısında hukuki sorumluluğa ilişkin davalardaki yetki kuralını getiren KTK.nun 110. maddesinin uygulama alanı bu davada bulunmamaktadır. Poliçe genel şartlarındaki yetkili mahkemeye ilişkin maddesi yukarıda değinilen yasa hükmüne paralel olarak hukuki sorumluluğa ilişkin davalar bakımından yetki anlaşmasını getirmiş olmakla bu maddeye göre de bu davada yetkili mahkemenin belirlenmesi mümkün değildir.

Bu nedenle, bu tür davalarda yetkili mahkeme HMK'nın genel yetki kuralları çerçevesinde tesbit edilmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.05.2004 gün ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı da bu yöndedir. Somut davada, davalının ikametgahının Ankara'da bulunduğu, davalının da süresinde yetki itirazında bulunarak Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu savunduğu anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesince yetki itirazının değerlendirilerek dava dilekçesinin yetki dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermesi gerekirken yargılamanın esasına girerek karar vermesi usul ve yasaya aykırı bulunarak davalının istinaf başvurusunun yerinde olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yetkisizlik kararı verilmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,

2. 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. a. 3 maddesi gereğince Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/01/2024 tarih ve ... Esas . ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

3. İlk derece mahkemesinin yetkisiz olmasına rağmen davanın esası hakkında karar vermiş olması nedeniyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. a. 3. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi ve yetkisizlik kararı verilmesi için dosyanın Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4. İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırıldığından davalı vekilinin diğer istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

5. 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 736,49 TL nispi istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davalıya iadesine,

6. Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,

7. İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8. 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,

9. Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-3. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a. maddesince kesin olarak karar verildi.27/05/2024

...