Antalya BAM 11. HD 2021/3086 E. 2024/929 K.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ: 12/11/2021

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ: 24/05/2024

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili, müvekkili şirket yetkilisi .....'ın .... İlinde faaliyet gösteren ..... Ltd. Şti. ile toptan et ticaretine ilişkin arayış içerisine girdiğini, toptan et ihtiyacı olan müvekkili şirketin ticari aracılardan .... tarafından 02/03/2020 tarihinde arandığını, bulunduğu bölgede satışa hazır 56 takım dana ve 95 adet kuzu bulunduğu beyan edildiğini ve müteakiben söz konusu etlere ilişkin video görüntüleri gönderdiğini, sözleşme öncesi müzakereler sonucu belirtilen fiyatlarla belirtilen et miktar ve türü üzerinden sözlü mal satış sözleşmesi sağlandığını, müvekkili şirket yetkilisi, şirketine ait soğutuculu kamyon ve çalışanlarını sözleşme konusu eti ...... isimli şahsın vasıtasıyla teslim almak için Şanlıurfa'ya gönderdiğini, firma çalışanlarının ...... ile birlikte satın alınan ürünleri teslim almak için soğuk hava deposuna gittiklerini, anlaşmaya konu etler yüklendikten sonra satıcı .....'nın hesabına anlaşma gereği 442.000,00-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin aralarında ticari ilişki bulunan Antalya İlinde faaliyet gösteren davalı şirketle 40 gün vadeli kilosu 33,00-TL'den olmak üzere söz konusu etin satışı konusunda sözlü anlaştıklarını, bunun üzerine etlerin .... firmasına teslim edilmek üzere gönderildiğini, müvekkili şirketin çalışanları tarafından tekrardan tartılan ve irsaliyesi yazılan satış konusu toptan etin .... isimli alıcı şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirketin rayiç bedelini ödeyerek satın almış olduğu toptan eti müşterisi ..... isimli alıcı şirkete teslim ettikten ve edimini yere getirdikten sonra etlerin çalıntı olduğu iddia edilerek Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ..... soruşturma nolu dosyası ile etlere el konulduğunu ifade ettiğini, davalı borçlu şirketin kendisine gönderilen e-faturaları ödemediğini, reddettiğini, müvekkili şirketin Antalya Genel İcra Dairesinin ...... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlattığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini, takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alınamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı vekili, müvekkili şirketin, davacı şirket ......Ltd. Şti.'ye 17 tonluk kargas et siparişi vermek suretiyle sözlü olarak anlaştığını, müvekkili şirket tarafından sipariş edilen malların 04/03/2020 tarihinde müvekkili şirkete sözleşmeye ve yasaya aykırı bir şekilde teslim edildiğini, kolluk kuvvetleri tarafından savcılık talimatıyla tanzim edilen 04/03/2020 tarihli tutanak bulunduğunu, dava konusu olayda sözlü ön anlaşmaya ve yasaya uygun bir teslim işlemi yapılmadığını, emniyet güçlerince satışa konu malların çalıntı olması nedeniyle yediemin olarak müşteki ...... Et firmasına teslim edildiğinden, muhatap firma tarafından her türlü ayıptan ari olarak müvekkili şirkete teslim edilen bir ürün bulunmadığını, bahse konu el koyma hususunun davacı şirketin bilgisi dahilinde olduğundan, kamu gücü ile gerçekleştirildiğinden davalı şirket yönünden herhangi bir ihbar yükümlülüğünün de doğmadığını, davacı şirket tarafından çalıntı malların sözleşmeye aykırı olarak müvekkili şirkete tesliminin gerçekleştirildiği belirterek davanın reddine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece, "... Mahkememizce incelenen icra dosyası ve takip konusu etler ile ilgili Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığında yürütülmekte olan soruşturma dosyaları getirtilmiş, incelenmelerinde, Şanlıurfa Ticaret siciline kayıtlı ..... Et firması tarafından yapılan şikayet üzerine başlatılan soruşturmada davacı şirket tarafından davalıya satılıp teslim edilen etlerin çalıntı oldukları gerekçesiyle Cumhuriyet Savcılığı tarafından el konulduğu ve yediemin sıfatıyla müşteki ....... firmasına teslim edildiği, davacı şirket tarafından etlerin kendilerine teslimine ilişkin yapılan itirazın ise Cumhuriyet Savcılığı ve Kahramankazan Sulh Ceza Hakimliği tarafından reddedildiği, itirazın 13/03/2020 tarihinde reddedilmesine rağmen davacı tarafça davalı aleyhine 02/09/2020 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

İncelenen dosya kapsamlarına göre faturalara konu etler davalı şirkete teslim edilir edilmez jandarma tarafından çalıntı oldukları gerekçesiyle tamamına el konulmuş olup, 6102 sayılı Borçlar Kanununun 217.maddesi gereğince tam zapt halinde satış bedeli faizi ile birlikte geri istenebilecek olup, hukuki ayıp nedeni ile tamamına el konulan etlerin satış bedelinden davalı sorumlu tutulamayacaktır. Bu nedenle davanın reddine, davacı şirket tarafından etlere el konulduğu, yediemin sıfatı ile müşteki şirkete teslim edildiği, davalının tasarrufuna geçmediği, kendisine iadesi yönünde yaptığı itirazın da reddedildiği bilindiği halde davalı aleyhine faturaların tahsili amacıyla icra takibi başlatmış olarak davacı tarafça kötü niyetli olarak takip yapıldığından takip konusu alacak tutarı olan 580.946,57-TL'nin takdiren %20'si oranında kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece gerekçeli kararda, davada tam zapt halinin mevcut olduğunun belirtildiğini, yerel mahkemenin, dava konusu satış sözleşmesine konu etlerin, Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığınca el konulmasını zapt olarak kabul ettiğini, ilgili savcılık dosyası celp edildiğinde, satışa konu etlerin, maliki olduğunu iddia eden ..... Et Firması'ndan çalındığı iddiasıyla soruşturma başlatıldığını, bu soruşturmada koruma tedbiri niteliğinde el koyma kararı verildiğini, başkaca bir işlem yapılmadığını, ilgili soruşturmanın sürüncemede olduğunu, yetkisizlik kararlarıyla dosyanın birden çok il değiştirdiği ve el koyma işleminin yetkisiz savcılık makamınca yapılmış olduğunun görüldüğünü, Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yetkisizlik kararı verilmek ve yetkili Cumhuriyet Savcısından talepte bulunulmak yerine, mensup olduğu mahkemenin yargı çevresi dışına çıkılarak Antalya İlinde işlemler yapıldığını, bu hususun yerel mahkeme tarafından göz ardı edildiğini ve Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığı'nın görev ve yetki sınırları dışında yapmış olduğu el koyma işleminin ve el konulan etlerin hukuki akıbeti araştırılmadığını, davaya konu mallara yönelik uygulanan el koyma işleminin hakim onayına sunulmadığı ve mahkeme kararı da bulunmadığı için kendiliğinden kalktığını, el koyma işleminin hukuki akıbeti ve zapt hususunun, Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... Esas sayılı dosyası kapsamında sunmuş oldukları 11.01.2021 tarihli cevaba cevap dilekçesinde detaylıca izah edilmiş olup bu hususların yerel mahkeme tarafından göz ardı edildiğini, itirazlar ve iddialarının tartışılmadığını, yerel mahkemece gerekli titizlik ve özen gösterilmeksizin yapılan yargılama neticesinde verilmiş olan hukuka ve hakkaniyete aykırı kararın kabulünün mümkün olmadığını, savcılık makamınca satışa konu etlerin akıbetinin araştırılmadığı gibi, Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce de bu konuda savcılıktan bilgi istenmediğini, öncelikle satışa konu etlerin iddia eden ...... Et Firmasınca nasıl bir tasarrufa uğradığının sorulması ve buna göre delillerin değerlendirilmesi gerektiğini, davalı borçlu şirketin zilyetlik davası açıp, satılanın iadesini veya bedelini talep etme hakkı bulunduğunu, bu sebeple zaptın varlığından veya sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, alıcının zapttan doğan sorumluluk hükümlerinden yararlanabilmesi için, satıcıya zaptın varlığını kabul ettirmesi gerektiğini, üçüncü kişinin zapt girişiminin dava yoluyla olması gerektiğini, bu nedenle alıcının herhangi bir davaya muhatap olmadan satılanı üçüncü şahsa bırakması halinde, tekeffül hükümlerine başvurmasının mümkün olmadığını, dava konusu olayda kesin bir mahkeme kararı olmadığını, bu sebeple ceza soruşturmasının tamamlanması ve dava açılmasının beklenilmesi gerektiğini, dava dışı mülkiyet iddiasında olan ... Et firmasının mülkiyet hakkının tespit edildiğini gösterir bir mahkeme kararı bulunmadığını, 03.03.2020 tarihli ... Gıda şirketince kesilmiş faturayla dava konusu etlerin, müvekkili şirketçe dava dışı .... Gıda şirketinden satın alındığını, bu halde, satış sözleşmesinin yapıldığı sırada etlerin önceki mülkiyetinin ...... Gıda Şirketi'ne ait olduğu ve bedelinin davacı tarafça ödendiğini, dava konusu malların satış sözleşmesi yapıldığı sırada üstün hak sahibi ....... Gıda Firması olup, .... Et Şirketi olmadığını, müvekkilinin ..... Et Şirketinden haberi ve bilgisinin olmadığını, esasen tanık ifadeleriyle de bu hususun ispat edilecek olup, mahkemece tanık deliline başvurulmadan deliller toplanmadan; eksik inceleme sonucu karar verildiğini, mahkemece müvekkili şirketin dava konusu etleri satın aldığı şirketin ....... Gıda olduğu ve ....... Et Şirketini bilmediğini, bilemeyeceği konusunda tanıkların da dinlenmesi gerekirken bu husus düşünülmeden karar verilmesinin hatalı hüküm sonucunu doğurduğunu, müvekkili için telafisi güç zararlara yol açtığını, davacı müvekkili şirketin, dava konusu etler için 441,990,00-TL ödeyerek zarara uğramanın yanında haksız hükümle 200.000,00-TL daha yargılama gideri, kötüniyet tazminatı ve vekalet ücretini ödemek zorunda kaldığını, mahkemece sözleşme ve teslim hususlarında ihtilaf olmadığı konusunda değerlendirmeyle tanık deliline başvurulmadıysa da, satış sözleşmesinin sırasında mülkiyet durumlarının önceki malikler, bilme ve bilebilme olguları için tüm delillerin eksiksiz toplanmasını talep etmişken 2. celse karar verilmesinin hatalı olduğunu, satıma konu etlerin mülkiyetinin alıcıya geçip geçmediği ve sorumluluğunun kimde olduğu yargılamayı gerektirdiği halde yerel mahkemece davacı müvekkili şirket aleyhinde kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, davacı şirketin davalıya et satarak teslim ettiği, fakat teslim edilen etlerin jandarma tarafından çalıntı olduğu gerekçesiyle el konulması sebeiyle bedelinin ödenmediği gerekçesiyle Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı şirketin davalıya et satarak teslim ettiği, fakat teslim edilen etlerin jandarma tarafından çalıntı olduğu gerekçesiyle el konulduğu, bedelin ödenmediği gerekçesiyle Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalinin talep edildiği, davalı yan ise; faturaya konu malların jandarma tarafından el konularak zapdedildiği, bu nedenle davalı şirketin ödeme yükümlülüğünün olmadığını savunmuştur.

Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasında; davacı müşteki ..... tarafından şüpheliler ... Tic. Ltd. Şti., ...., ..., ...., ...., .... aleyhine yapılan kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık, dolandırıcılık şikayetinden dolayı yürütülen soruşturma dosyası olduğu, Şanlıurfa Cumhuriyet Savcılığının ...... sayılı Soruşturma ve ...... Karar sayılı yetkisizlik kararı ile Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, soruşturma sırasında dava ve takip konusu yapılan faturalara ait kargas etlere el konularak yediemin sıfatı ile ..... Et firmasına teslim edildiği, davacı ..... Ltd. Şti. tarafından el koyma kararına yapılan itirazın Cumhuriyet Savcılığı tarafından reddedildiği, yine davacı vekili tarafından Kahramankazan Sulh Ceza Hakimliğine yapılan el koyma kararına itirazın da Kahramankazan Sulh Ceza Hakimliğinin 13/03/2020 tarih, ..... değişik iş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin ..... ve ..... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; satım sözleşmesinin yerine getirilmesi için geçirilen hakkın, objektif bir hukuk kuralından ötürü sakatlanmış bulunması, satılanın objektif bir hukuk kuralı nedeniyle öngörülen amaca hizmet edememesi “hukuki ayıp” olarak nitelendirilmektedir.

Davacı satıcı ile alıcı davalı arasındaki uyuşmazlık, Türk Borçlar Kanunu'nun 214. ve devamı maddelerinde düzenlenen, zapta karşı tekeffül hükümlerinden kaynaklanmaktadır.

Satım sözleşmesinde satıcının zapta karşı tekeffül borcunu düzenleyen TBK'nın 214. maddesinde, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada var olan bir hak dolayısıyla, satılanın tamamı veya bir kısmı bir 3. kişi tarafından alıcının elinden alınırsa satıcının, bundan dolayı alıcıya karşı sorumlu olduğu açıklandıktan sonra, devamındaki maddelerde de bu yükümlülüğün koşulları ve zararın kapsamı konusunda açıklamalar getirilmiştir.

TBK'nin 217. maddesinde ise; "Satılanın tamamı alıcının elinden alınmışsa, satış sözleşmesi kendiliğinden sona ermiş sayılır ve alıcı satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir.

Satılandan elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünlerin değeri indirilerek, ödemiş olduğu satış bedelinin faizi ile birlikte geri verilmesini isteyebilir" hükmü yer almaktadır.

Satıcı, satılan şeye bir üçüncü kişi tarafından, satım sırasında varolan bir hak sebebi ile tamamen veya kısmen elkonulmasından alıcıya karşı sorumlu olup, satıcının kusurlu olup olmaması sonuca etkili değildir. Zira satıcının bu konudaki sorumluluğu kusursuz sorumluluk olduğundan davacı satıcının ceza soruşturmasına ilişkin istinaf sebeplerinin sonuca bir etkisi olmadığı açıktır.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, taraflar arasındaki ilişki satım ilişkisi olduğundan, satıma konu etlerin davalının elinden alınması nedeniyle satıcı davacının zapta karşı tekeffül sorumluluğunun gerçekleşmesine, buna göre 6098 Sayılı TBK'nın 217/1 maddesi uyarınca alıcıdan ödeme yapmasının beklenemeyeceğine, davacı şirket tarafından davalıya satılıp teslim edilen etlerin çalıntı oldukları gerekçesiyle Cumhuriyet Savcılığı tarafından el konulması ve yediemin sıfatıyla müşteki ..... firmasına teslim edilmesine, yine davacı şirket tarafından etlerin kendilerine teslimine ilişkin yapılan itirazın da Cumhuriyet Savcılığı ve Kahramankazan Sulh Ceza Hakimliği tarafından reddedilmesine rağmen davalı aleyhine icra takibi başlatılması sebebiyle davacı yanın takipte haksız ve ayrıca kötüniyetli olduğunun kabulünde de isabetsizlik bulunmamasına, HMK.'nın m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2. 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60. TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 59,30. TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30. TL istinaf karar harcının davacıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

3. Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

4. Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

5. İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6. Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1. bendi gereğince aynı kanunun 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 24/05/2024