Antalya BAM 11. HD 2024/816 E. 2024/809 K.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi

ARA KARAR TARİHİ: 31/01/2024

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ : 08/05/2024

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 01/01/2023-21/07/2023 tarihleri arasında taraflar arasındaki ticari mal satımından kaynaklı alacak-borç ilişkisi bulunduğunu, davalı tarafın 940.557,95-TL'lik borcun 542.233,23-TL'sini ödediğini, kalan bakiye alacak 398.324,72-TL'nin ise ödenmediğini, davalı şirket aleyhine Manavgat 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalı şirketin 14/07/2023 tarihinde tanzim edilen mutabakat mektubunu imzalayarak borcunun olduğunu kabul ettiğini, 84.793,84-TL'lik kısım bakımından mutabakat mektubu düzenlenmeden taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona erdiğini, icra takibinin mutabık olunan miktar 313.530,88-TL+84.793,84-TL üzerinden başlatıldığını belirterek, müvekkilinin alacağını alamama riski bulunduğunu, teminatsız ya da mahkememizce belirlenecek teminat karşılığında tensiple birlikte alacak bedelince davalının menkul ve gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarını kapsar şekilde ihtiyati haciz kararı verilmesini, davanın kabulüne, itirazın iptaline, icra takip dosyasının devamına, borçlunun alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 27/12/2023 tarihli ara karar ile; "... davacı tarafın ticari mal satımından kaynaklı alacağının bulunduğu davalı şirket tarafından borcun ödenmediği iddiası ile itirazın iptali davası açmış ve ihtiyati haciz talep etmiştir. Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı şirketin menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz uygulanmasını talep etmiştir. İhtiyati haciz kararı icra takip işlemi olmayıp, yapılacak icra takibinden veya açılacak davadan önce uygulanan ihtiyati tedbir benzeri ancak daha etkili bir tedbir işlemi olup, verilen ihtiyati haciz kararı ile kesin bir alacak tutarı hüküm altına alınmış olamaz. Yaklaşık ispat koşullarının varlığı aranır. Davacının dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu mutabakat mektubu nazara alındığında; davacının ihtiyati haciz talebinin kabulü ile 398.324,72-TL ile sınırlı olacak şekilde teminat karşılığında 2004 sayılı İİK'nın 281/2. maddesi gereğince ihtiyati haciz şartları da gerçekleşmiş olmakla, ihtiyati haciz talebinin kabulüne" karar verilmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı vekili, davalı ile davacı arasındaki sözlü anlaşma gereği ticari işbirliği çerçevesinde davacı şirketten uzun yıllardır havuz kimyasalları aldıklarını, davalının şirketin işletmiş olduğu turistik tesislerde kullanılan malzemelerin tesiste zaman zaman teste tabi tutulduğunu, bu nedenle davacıdan alınan malzemelerin de laboratuvarda incelendiğini, alınan raporda, satılan malzemelerdeki asit aktivitelerinin düşük olduğu ve satılan malların ayıplı olduğunun tespit edildiği, davacı şirket yetkililerine bu durum bildirilip gerekli görüşmeler yapıldığı halde anlaşmaya varılamadığını, bu nedenle davacı tarafa Antalya 29. noterliğinin 20.07.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, davacı tarafından bir ödeme yapılmaması üzerine alacağın tahsili amacı ile davalı aleyhine Manavgat 2. icra müdürlüğünün ... esas numaralı dosyası ile takibe geçildiğini, alacağın tahsilini engellemek için icra takibine itiraz ettiği için takibin durduğunu, tarafların arabuluculuk sürecinde de anlaşamaması üzerine alanya asliye ticaret mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine itirazın iptali davasının açıldığını, belirtilen nedenlerle davalı şirketin, ayıplı olduğu anlaşılan mallar için ödeme yapmadığını, yaptığı ödemelerin iadesi için de davacı aleyhine bu davayı açtığını, davacının ihtiyati haciz talep edebilmesi için alacaklı sıfatına sahip olması gerektiğini, müvekkili şirketin davacıdan alacaklı olduğunu, bu nedenle de ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını, davalı şirketin bu miktarda bir alacak için mal kaçırması ihtimalinin olmadığını, davalı şirketin malvarlığına konulacak tedbirin şirketin zarar görmesine neden olacağını, bu sebeplerden dolayı verilen ihtiyati haciz kararının iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece 18/01/2024 tarihli ara karar ile; "... davacı itirazın iptali istemli davada ihtiyati haciz talep etmiş, mahkememizin 27/12/2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati haciz kararı verilmiştir. Davalı vekili ise ihtiyati hacze itiraz etmiştir. İhtiyati haciz kararı icra takip işlemi olmayıp, yapılacak icra takibinden veya açılacak davadan önce uygulanan ihtiyati tedbir benzeri ancak daha etkili bir tedbir işlemi olup, verilen ihtiyati haciz kararı ile kesin bir alacak tutarı hüküm altına alınmış olamaz. Yaklaşık ispat koşullarının varlığı aranır. Talep eden eden tarafından sunulan deliller nedeni ile mahkememizce ihtiyati haciz şartlarının oluştuğunun kabulü yönünde karar verilmiştir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 257/1. maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para alacağı için ihtiyati haciz istenebilir. Kendisi dinlenmeden ihtiyati haciz kararı verilen borçlu 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 265. maddesi gereğince itiraz edebilir. İhtiyati hacze itiraz sebepleri şekli nitelikte olup tahdidi olarak belirtilmiştir. Bunlar mahkemenin yetkisine, mahkemenin görevine, teminata ve ihtiyati haciz sebeplerine itirazdır. Taraflar arasındaki mutabakat belgesi, fatura ve irsaliyeler ile taraf beyanlarına göre ihtiyati haciz kararı vermeye yetecek yaklaşık ispatın gerçekleşmiş olması, davalının ayıp iddiasının yargılamayı gerektirmesi, davalının itirazlarının 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan itirazlar içinde yer almaması nedenleri ile itirazın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının müvekkiline sattığı malların ayıplı olduğunu, ayıbın anlaşılmasının hemen mümkün olmadığını, müvekkili ile davalı arasındaki sözlü anlaşma gereği ticari işbirliği çerçevesinde davalı şirketten uzun yıllardır havuz kimyasalları alındığını, davalıdan alınan malzemelerin de laboratuvarda incelettirildiğini, alınan raporda, satılan malzemelerdeki asit aktivitelerinin düşük olduğunu ve satılan malların ayıplı olduğunun tespit edildiğini, taraflar arasındaki mutabakat formu, fatura ve irsaliyelerin olmasının davacının haklılığını göstermediğini, müvekkilinin tarım, turizm, gıda, eğitim konularında çok uzun yıllardır faaliyet gösteren büyük çaplı bir şirket olduğunu, yüzlerce kişiye istihdam sağladığını, şirket malvarlığına konulan tedbir kararının şirketin zarar görmesine neden olduğunu ve yersiz olduğunu, davacının ihtiyati haciz sebebi olarak belirttiği hususlara itiraz edildiğini ve davacının haksızlığının ortaya konulduğunu, davacının alacak talebinin haksız olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup, talep ise ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılması isteminden ibarettir.

Mahkemece yazılı gerekçeye ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır.

2004 sayılı İİK'nun ihtiyati haciz şartlarını düzenleyen 257 nci maddesinde vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını, alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiştir. İhtiyati haczin bir para alacağının ödenmesini güvence altına alan tedbir niteliğinde bir kurum olması nedeniyle mahkemece bu yöndeki istem değerlendirilirken yaklaşık ispat kurulanına göre hareket edilmelidir.

Taraflar arasında 01/01/2023 - 21/07/2023 tarihleri arasında mal satımı nedeniyle ticari ilişki bulunduğu, davalı tarafın 940.557,95 TL borcundan 542.233,23 TL'sini ödediğini, kalan 398.324,72 TL bakiyenin ödenmediğinden bahisle icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itirazı üzerine takibin durduğu, davacının talebi üzerine mahkemece davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu mutabakat mektubu nazara alınarak davacının 398.324,72 TL alacak talebi yönünden ihtiyati haciz kararı verilmiştir. Ancak, ihtiyati haciz kararına dayanak yapılan mutabakat mektubunda tarafların 313.525,40 TL alacak yönünden mutabık oldukları, bu miktarın üzerinde kalan miktar yönünden karar tarihi itibariyle dosyaya sunulan delillere göre yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği, bu nedenle davalının mutabakat mektubundaki miktarın dışında kalan miktar yönünden ihtiyati haciz kararına yönelik itirazının yerinde olduğu anlaşılmakla, davalının ihtiyati haciz kararına yönelik itirazının kısmen kabulü gerekirken mahkemece tamamının reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi ara kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi ara kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,

2. 6100 sayılı HMK'nın 353/1. b. 2. maddesi gereğince Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/01/2024 tarih ve ... Esas sayılı ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ARA KARARININ KALDIRILMASINA,

a-İhtiyati hacze itirazın KISMEN KABULÜ ile, ilk derece mahkemesinin 27/12/2023 tarihli ara kararının KALDIRILMASINA,

b- Davalı ... adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarının üzerine 47.028,81-TL teminat karşılığında ve 313.525,40-TL ile sınırlı olacak şekilde İ.İ.K'nun 257. Maddesi uyarınca İhtiyati haciz konulmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

c-Karara ilişkin müteakip işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

3. İstinaf incelemesi yönünden;

a-İstinaf karar harcının talebi halinde ilk derece mahkemesince davalıya İADESİNE,

b-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda davalı lehine dikkate ALINMASINA,

c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

4. Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.08/05/2024

...