Antalya BAM 11. HD 2021/1446 E. 2024/554 K.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ : 18/03/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

KARAR TARİHİ : 02/04/2021

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ : 18/03/2024

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, Müvekkili şirketin ... Şti.'nin yüklerinin taşıma işini yaptığını, bu taşıma işinin bir kısmını alt taşıyıcı olarak fiilen davalı şirkete verdiğini, davalı şirkete mallar teslim edildikten sonra, davalı şirketin aracının taşıma esnasında yolda devrildiğini ve sütlerin zayi olduğunu, kendisine zarar faturası tebliğ edildiğini, davalının bu zararı kabulden kaçtığını, bu nedenle davalı borçlu hakkında Denizli 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında icra takibi başlattıklarını, davalının söz konusu takibe itiraz ettiğini, itiraz dilekçesinden müvekkilinin alt taşıyıcısı olduğunu, ... . Şti.'nin yükünü taşındığını, yükün taşındığı esnada ürünlerin araçla birlikte devrildiğini ikrar ettiğini, itiraz neticesinde takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve usule aykırı olduğunu ve iptaline karar verilmesini, % 20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı vekili, müvekkili firmaya ait aracın sağa devrilmek suretiyle kaza yaptığını, bütün sütün zayi olmadığını, kurtarılan sütlerin ... ... yetkililerinin talebi üzerine kendilerine ait olan fabrikaya götürülüp teslim edildiğini, yine ... ... yetkilileri ile görüşme neticesinde ürün sahibi firmanın teslim edilen ürünler üzerinde bir inceleme yapılacağı, hasar bedelinin tespit edilerek taraflarına bildirileceği hususunda mutabık kalındığını, söz konusu firmanın icraya dayanak 16/03/2018 tarihinde müvekkili firmaya kesmiş olduğu faturayı beyan ettiğini, ancak söz konusu faturanın müvekkili firmaya gönderilmediğini, müvekkili firmaya tebliğ edilmeyen ürünün bedelinin ödenmesinin mümkün olmadığını, bu nedenlerle davacı firmanın halen faturayı tebliğ ederek alacağını almaya çalışmak yerine alacağı artırmaya çalıştığını, müvekkilinin adresinin Ankara olmasından dolayı Denizli mahkemelerinde açılan davada yetki ihlali gerçekleştiğini, yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğunu beyanla davacının davasının ve taleplerinin tamamının reddini, yetki itirazının kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "...Davacının asıl taşıyıcı olduğu, davalının fiili taşıyıcı olduğu olayımızda dava dışı ... şirketinin ürünlerinin taşınması sırasında taşıcıyı aracının kaza yapması sebebiyle hasar gördüğü, bu durumun tarafların kabulünde olduğu, dava dışı şirketin yansıtma faturası ile hasarı davacı şirketten tahsil ettiği ve davacı şirketin ödediği bedeli davalı şirketten rücunu talep ettiği anlaşılmıştır. TTK'nun 875 maddelerine göre taşıyıcının ürünü teslim alıp teslim edilmesine kadarki hasar ve ziyaından sorumlu olduğu, fiili taşıyıcının TTK 888 maddesine göre ise kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumlu olması hususu bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalı tarafın fiili taşıyıcı sıfatı ile davaya konu süt ürünlürinin taşıma sırasında ürünleri taşıyan aracın kaza yapması sebebiyle eşyaya özen borcunu ihmal ettiği kabul edilerek bu sebeple zıya ve hasardan sorumlu tutulmuştur. Mahkememizce hükme esas alınan ve hem davacı hem davalı tarafın ticari defter ve kayıtları sonucu aldırılan bilirkişi raporuna göre, davacı şirketin dava dışı şirkete 43.052,80 TL ödeme yaptığı, davalının takip tarihinden önce temerrüde düşmediği anlaşılarak bu sebeple asıl alacak üzerinden davanın kabulü ile, Denizli 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 43.052,80 TL asıl alacak üzerinden devamına karar vermek gerekmiştir. Alacağın likit ve hesaplanabilir olması, davalının itirazında haksız olduğu kanaatine varıldığından, İİK 67/2 maddesi uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı tarafın bahsedilen zararla ilgili olarak müvekkili şirkete düzenlemiş olduğu faturanın tebliğini yapmadığından, müvekkili hakkında düzenlenen faturanın tutarı ve içeriğine yasal itiraz haklarını kullanılmasına engel olarak dilediği bedel üzerinden zararını tazmin etme çabasında olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu zararın gerçekleştiğine ya da zarardan sorumlu olduğuna ilişkin bir itirazı bulunmadığını, ancak söz konusu faturanın müvekkili şirkete gönderilmemesi nedeni ile yasal itiraz hakkının kullanmasına engel olunduğundan itiraz ettiklerini, fatura bedelinin müvekkili şirketin davacıya borcu olduğunu belgelemeye yeterli bir belge olmadığını, salt fatura düzenlenmesi adına fatura düzenlenen kişiyi, fatura düzenleyene karşı borçlu duruma düşürmeyeceğini, adına fatura düzenlenen kişinin borçlu sayılabilmesi için, V.U.K’un 230. maddesine göre hazırlanmış faturayı TTK 21/2 maddesi uyarınca usulüne uygun biçimde tebellüğ ettiği halde 8 gün içinde münderecatı hakkında itiraz etmemiş olması ya da fatura konusu mal veya hizmetin adına fatura düzenlenen kişi veya kuruma tesliminin belgelenmesi gerektiğini, bu iki teslim veya tebliğden biri varit olmadan düzenlenen faturanın borç doğurmayacağını, hükmünden anlaşılacağı üzere söz konusu faturanın düzenlenmiş olmasının davacı tarafı müvekkili şirkete karşı alacaklı hale getirmeye yetmeyeceğini, faturanın müvekkili şirkete tebliğ edilip edilmediğinin ispat edilmesinin davacı yana ait olduğunu, icra takibi ile birlikte müvekkiline iletilen fatura örneğine göre kaza yapan araçtan tek bir ürün dahi kurtarılamadığını, ancak kaza yerinde müvekkilini personellerince yapılan elleçleme ve kurtarma işlemlerinden ürünlerin büyük çoğunluğunun sağlam halde olduğunun bilindiğini, davacı tarafın hasar sonrası ... Fabrikasında yapılan ürün ekspertiz bilgileri, raporu ve ürünlerin gerçek değerlerini gösterir belgeler müvekkili firmaya ulaştırılmadığından, hasara ilişkin bilgi ve belgeleri denetleme, gerek olması halinde itiraz etme haklarının kaybolduğunu, yaptıkları icra itirazında hiçbir kötü niyetin söz konusu olmadığını, söz konusu alacağa konu fatura kabul edilse dahi her halde söz konusu dosya hakkında kötü niyet tazminatı ile dosya masrafları bakımından muaccel olmamış bir borç hakkında müvekkili şirketin sorumluluğunun doğmayacağını, müvekkili şirketin aracının yapmış olduğu kaza nedeniyle davaya konu olay gerçekleştiğinden görevli ve yetkili mahkemenin Ankara mahkemeleri olduğundan yetki itirazında bulunduklarını, davacının müvekkili şirket ile arasındaki sözleşmeyi kanıtlamak zorunda olduğunu, ancak şu ana kadar sunulmuş olan bilgi ve belgelerden arada herhangi bir sözleşme olmadığının açık olduğunu, yetkili mahkeme, davalı müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan Ankara Mahkemeleri olduğundan yerel mahkemenin 02.04.2021 tarih ve ... E. ... K. sayılı kararının istinaf incelemesi ile kaldırılmasını ve talepleri doğrultusunda ilk derece mahkemesi kararının bozularak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, yurt içi taşıma sözleşmesi uyarınca taşıma sırasında aracın kaza yapması sonucu hasarlanan emtia hasar bedelinin rücuen tahsili talebi ile akdi taşıyıcı tarafından fiili taşıyıcıya karşı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Denizli 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı takip dosyası ile alacaklı ... ... Ltd. Şti.tarafından borçlu ... ... A.Ş.aleyhine 43.052,80 TL tutarında ilamsız icra yoluyla takip başlatıldığı, borçlunun takibe itiraz ettiği görülmüştür.

6100 sayılı TTK'nın 890/2 maddesinde fiili taşıyıcıya karşı açılacak davanın asıl taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde, asıl taşıyıcıya karşı açılacak davanın fiili taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabileceği belirtildiğinden, asıl taşıyıcı olan davacı şirketin adresi Denizli'de bulunduğundan Denizli Mahkemeleri yetkilidir.

Mahkemece dava dışı şirketin yansıtma faturası ile hasarı davacı şirketten tahsil ettiği ve davacı şirketin ödediği bedeli davalı şirketten rücununu talep ettiği, taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan fiili taşıyıcının aracın kaza yapması nedeni ile sorumlu olduğu, incelenen defter kayıtlarına ve alınan bilirkişi raporlarına göre davacı şirketin dava dışı şirkete 43.052,80 TL ödeme yaptığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemece hasar bedelinin tespiti konusunda uzman bir bilirkişiden rapor aldırılmaksızın yansıtma faturasında belirtilen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

O halde mahkemece yapılacak iş, dava dosyası içerisinde mevcut faturalar, fotoğraflar, imha edilen ürün listeleri, sevk irsaliyeleri, tutanaklar, kaza sonrası ve öncesi düzenlenen evraklar ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak, konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak kaza sonucu meydana gelen hasar bedeli tespit edilerek oluşacak sonuç dairesinde karar vermekten ibarettir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,

2. 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. a. 6. maddesi gereğince Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/04/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3. 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. a. 6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4. İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırıldığından davalı vekilinin diğer istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine YER OLMADIĞINA,

5. 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 735,23 TL nispi istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davalıya İADESİNE,

6. Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,

7. İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8. 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,

9. Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a. maddesince kesin olarak karar verildi.18/03/2024

...