Antalya BAM 11. HD 2024/182 E. 2024/403 K.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: ANTALYA 4.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ: 10/10/2023

DAVANIN KONUSU: Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ: 29/02/2024

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili, Davalı .... ’ın bankadan kullanmış olduğu; ..... KMH ref nolu ticari kredi ve .... referans nolu kredi kartı hesaplarından kaynaklı takip tarihi itibariyle 53.166,30 TL alacağının bulunduğunu, ayrıca davalıdan .... referans nolu riskinden dolayı takip tarihi itibariyle 14.120,00-TL gayrinakdi alacaklarının bulunduğunu, davalının bu borcu ödemediğini bu nedenle hakkında yürütülmekte olan takibe haksız ve yasal dayanaktan yoksun olarak itiraz ettiğini, bu nedenle davalı borçlunun haksız yaptığı itirazın iptaline ve %40’tan aşağı olmamak üzere hakkında tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "Davalı ... ile davacı .... AŞ. arasında 15.11.2013 tarihinde 52.000,00-TL, 01.02.2016 tarihinde 500.000,00-TL limitli ve 09.02.2017 tarihinde 260.000,00-TL limitli olarak Genel Kredi Sözleşmeleri ile Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi ve bu sözleşmelere bağlı olarak 05.06.2018 tarihinde bir çek sözleşmesi düzenlendiği, Beşiktaş 1. Noterliği'nin 27/07/2021 tarih .... yevmiye nolu ihtarnamesi ile hesabın kat edildiği anlaşılmıştır. Noter aracılığı ile gönderilen ihtarnamenin davalı borçluya tebliğ edilemese de; davalının taraflarca imzalanan sözleşmede yazılı olan adresine tebliğe çıkarıldığı anlaşılmıştır. 2004 sayılı İİK'nın 68/b maddesinin 1. fıkrası uyarınca, kredi sözleşmesinde gösterilen adresin değiştirilmesi, yurt içinde bir adresin noter aracılığıyla krediyi kullandıran tarafa bildirilmesi halinde sonuç doğuracak olup taraflar arasındaki sözleşmede de yeni adres bildirilmediği sürece sözleşmedeki adrese gönderilecek ihtarın tebliğ edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Davalının Ticari kredili mevduat hesabı ve çek kredisinden kaynaklı borçlu olduğunun anlaşılması ile davalı aleyhine açılan davanın, mahkememizce esas alınan bilirkişi raporunda belirtilen bedeller üzerinden kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının gayri nakdi çek depo talebinin değerlendirilmesinde; 5411 sayılı Bankalar Kanunu’nda “gayri nakdi kredi” kavramı tanımlanmamıştır. Ancak, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca; muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması hâlinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmak; çekin karşılığının kısmen bulunması durumunda ise, kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür. Aynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili bu hususun, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmünde olduğu açıklanmıştır. Bu ödeme külfeti, sözü edilen Kanun gereğince bankalara yükletilmiş olduğundan, borçlunun bankadaki mevduatının bankaca müşterisine verilen her çek yaprağı için yasal sorumluluk miktarı ile sınırlı olarak banka lehine rehinli olduğunun kabulü zorunludur. Banka ile müşterisi arasında yapılan teminat mektubu veya çek hesabı açma sözleşmelerinde banka lehine risk gerçekleşmeden teminat mektubu bedeli veya karşılıksız çek bedelinden bankanın ödemek zorunda kalacağı meblağın depo edilmesini isteme yetkisi, söz konusu alacağın mevcut olduğunu göstermediği gibi, istenebilir olduğunu da göstermez (Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun, 27.12.2017 tarih, 2016/1 E., 2017/6 K. sayılı kararı).

Davacının davalı asıl borçlu davalı yönünden 7 adet çek yaprağı yönünden depo talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebine yönelik değerlendirmede: Yargıtay 19. H.D.nin 27/02/2013 gün ve 2013/10 E. 2013/1630 K. sayılı emsal içtihatında ''...alacağın, banka kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olduğu gözetildiğinde, sözleşme hükümlerine göre her aşamada hesap edilebilir, likit bir alacak olarak kabulünün gerekçesine ve borçlunun itirazında haksız bulunmasına göre, 2004 sayılı kanunun ilgili maddesi doğrultusunda itirazın iptaline karar verilen, harcı yatırılarak dava konusu edilen bölüm üzerinden alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmetmek gerekir...'' şeklindeki emsal içtihad doğrultusunda kredi sözleşmesi nedeniyle sorumluluğunun kabulüne karar verilen borçlu aleyhine hükmolunan alacağın %20'si oranında hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 04/04/2018 gün, 2017/4575 Esas, 2018/1823 Karar sayılı emsal içtihadında; "...gayrinakdi kredinin deposu yönünden maktu harç ve maktu vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği halde nakdi alacakla birlikte nispi harç ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir..." şeklinde belirtildiğinden kabul edilen çek depo bedeli yönünden davacı vekili lehine maktu vekalet ücretine hükmetmek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Açıklanan gerekçelerle davacının davasının kısmen kabulüne kısmen reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının fazlaya ilişkin talebinin reddi yönünden olmak üzere müvekkilinin kendisini vekil ile temsil ettirmesi sebebiyle AAÜT gereğince vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken bu hususta hüküm kurulmadığını, müvekkilin kendisini vekil ile temsil ettirmesi ve ticari kredili mevduat hesabı ve çek kredisinden doğan banka alacağı yönünden davanın kısmi kabulü ile fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmesi sebebiyle müvekkili lehine AAÜT gereğince vekalet ücretinin hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin .... Esas (Şanlıurfa 2. İcra Dairesi'nin .... ) sayılı dosyası yönünden itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulü ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hatalı bulunmuş ve davalı vekilinin bu yöndeki istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin istinafa cevap dilekçesinde; davalı yanın mazeretsiz olarak arabuluculuk görüşmelerine katılmaması sebebiyle İlk Derece Mahkemesince lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin yerinde olduğu iddia edilmişse de; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A/11 maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 25/9 maddesi uyarınca; taraflardan birinin geçerli bir mazeret bildirmeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılamayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez.

Somut uyuşmazlıkta; dava dilekçesi ekinde sunulan arabuluculuk son tutanağı incelendiğinde arabulucunun davalıya kendisi ile paylaşılan iletişim bilgileri ile ulaşamadığı ve iadeli taahhütlü posta yolu ile çıkarılan tebligatın da iade edildiği belirtilmiştir. Kendilerine ulaşılamaması sebebiyle arabuluculuk görüşmelerine katılmayan davalı yanın geçerli bir mazeret bildirmediğinden söz edilemez. Bu sebeple yukarıda belirtilen kanun ve yönetmelik hükmünün davalı hakkında uygulanması mümkün değildir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve buna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1. b. 2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 10/10/2023 tarih ve .... Esas, .... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, istinaf sebebi yapılmayan hususlar ile kazanılmış ve kesinleşmiş usuli haklar gözetilerek;

2. Davanın KISMEN KABULÜYLE; Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... Esas (Şanlıurfa 2. İcra Dairesi’nin .... Esas) sayılı takip dosyasında,

3. Ticari kredili mevduat hesabı ve çek kredisinden doğan banka alacağı yönünden;

a)Borçlu davalının itirazlarının 25.831,78-TL asıl alacak, 48,70-TL işlemiş faizi, 2,45-TL faizin gider vergisi olmak üzere toplam 25.885,57-TL üzerinden İPTALİNE, takibin bu miktarlar üzerinden DEVAMINA,

b)Asıl alacak tutarının 16.914,83-TL’lik kısmına takip tarihinden itibaren % 24 temerrüt faizi ve faiz üzerinden % 5 gider vergisi; 8.935,57-TL’lik kısmına takip tarihinden itibaren % 20 oranında temerrüt faizi ve faiz üzerinden % 5 gider vergisi UYGULANMASINA,

2. Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

3. Davacı bankanın 14.120,00. TL’lik çek depo talebinin KABULÜNE;

4. Hükmolunan alacağın %20’si oranında hesaplanan 5.177,11. TL icra inkar tazminatının davalıdan müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

5. Gayri nakdi çek depo talebi yönünden alınması gereken 269,85. TL maktu karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan peşin olarak alınan 907,95. TL harçtan mahsubuna,

6. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.768,24. TL harçtan peşin alınan ve mahsup sonrası kalan 638,10. TL harcın mahsubu ile, bakiye 1.130,14. TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

7. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1. ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.519,06. TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

8. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1. ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.600,94. TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

9. Davacının yapmış olduğu posta ve müzekkere ücreti ile, bilirkişi ücretinden ibaret davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan toplam 860,70. TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA

10-Davacının yapmış olduğu ilk dava masrafı olan 1.000,15-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

11-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

12-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesi uyarınca gayri nakdi çek kredisi depo bedeline ilişkin gayri nakdi alacak yönünden 2.670,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

13-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesi uyarınca reddedilen alacak yönünden 4.389,77-TL vekalet ücretinin davacı yandan alınarak davalı yana VERİLMESİNE,

14-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,

3. İstinaf incelemesi yönünden;

a-Davalının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 442,06 TL nispi istinaf karar harcının talebi halinde davalıya İADESİNE,

b-Davalı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 69,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 807,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

4. Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırı olan 378.290,00-TL'nin altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi. 29.02.2024