Karar Detayı

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ : 16/07/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ: 21/05/2021

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ: 16/07/2024

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili, müvekkili ile davalının yaklaşık bir yıldır tanışık olduklarını, davalı ...'un eşinden boşanmak üzere olduğu ve kayınvalidesi olan ... üzerine kayıtlı olan ... plakalı aracı kendisine devredeceğini; fakat çok fazla borcu ve icra dosyası olduğu için göstermelik olarak aracı müvekkilinin üzerine geçirmek istediğini belirttiğini, müvekkilinin de aradaki arkadaşlık ilişkisine güvenerek durumu kabul ettiğini ve aracı Denizli 7. Noterliği'nin 27.05.2019 tarih ve ... yevmiye nolu işlemi ile 30.170,00-TL bedelle davalının kayınvalidesi ... tarafından 30.170,00-TL bedelle satılmış gibi gösterilerek müvekkilinin üzerine geçirildiğini, fakat şüpheli formalite icabı diyerek aynı zamanda müvekkilinden 30.000,00-TL bedelli davaya konu bonoyu aldığını, davalının müvekkilini arayarak araca müşteri bulduğunu belirterek aracı müvekkilinin üstünde olduğu için satış işlemi için notere çağırdığını, müvekkili ile davalının 20.06.2019 tarihinde yine Denizli 7. Noterliğinde buluştuklarını, davalı yanında ... isimli kişiyle notere geldiğini ve müvekkiline aracı ... isimli kişiye sattığını belirterek aracı bu kişiye aktarmasını söylediğini, müvekkilinin de aracı bu kişinin üzerine geçirdiğini aracın satış bedelini de davalı ... aldığını, müvekkilinin senedini sorduğunda davalı senedi yırtıp attığını belirttiğini, ancak müvekkili hakkında Denizli 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattıklarını, davalı hakkında bedelsiz senedi işleme koymak ve dolandırıcılıktan dolayı suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı hakkında Denizli 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere davalarının kabulü ile müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine, ayrıca Denizli 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davacının müvekkilinin maaşından kesilen dava tarihi itibariyle 3.450,00-TL'nin ve kesilmeye devam edecek olursa kesilecek miktarla birlikte yasal faiziyle birlikte istirdatına davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeniyle takip konusu alacağın %20'si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, iddialarının doğruluğu açılan ceza davasında da açıkça ortaya konulmakla öncelikle teminatsız olarak veya teminat karşılığında takibin durdurulması veya dava konusuna kadar icra dairesine yatırmak zorunda kalacağı paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda tedbir kararı verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı vekili, davayı kabul etmediklerini, davacı tarafın müvekkiline son zamanlarda maddi olarak sıkışık olduğunu, bir yerden yüklü miktarda para beklediğini ve bu ayı atlatırsa borcunu sonraki ay ödeyeceğini söylediğini, bunun üzerine müvekkilinin aralarındaki samimiyete güvenerek istemiş olduğu 30.000,00-TL'yi davacı ...'ya verdiğini, buna karşın müvekkilinin karşı tarafın samimiyetine güvense de uzun zamandır tanımadığı için ...'ya alacağına karşılık senet imzalattığını, davaya konu senet borcunun bundan kaynaklandığını, davacının iddia ettiği araç devriyle alakalı herhangi bir bono düzenlenmediğini, davayı kabul etmediklerini, tedbir taleplerinin kabul edilmeyerek kötü niyetle açılan haksız davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına çarptırılmasına yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Mahkememizce uyuşmazlık konusu maddi vakıanın araştırıldığı ceza yargılamasının sonucu hükme esas alınmıştır. Senet tanzim tarihi ile davacı tarafından senedin veriliş amacı olarak gösterilen ve bu durumun davalının da kabulünde olduğu araç satış sözleşmesinin tarihinin aynı olduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafından da; aracın görünürde davacı adına kayıtlı olmasının ve aracın üçüncü kişiye satılmasındaki ücretin davalı tarafından alınmasının kabul edildiği, davalının iddiasına göre davacının davalının eski eşi ile gönül ilişkisi yaşaması ve aralarında bu sebepten husumet olduğunun belirtilmesinin ve akabinde davalının davacıya borç para vermesinin mahkememizce yapılan değerlendirmede hayatın olağan akışına uygun olmadığı, yine davalının belirttiği şekliyle davalının üzerinde haciz kayıtlarının ve takip dosyalarının bulunmasına, bu sebeple aracı formalite gereği davacı adına tescil ettirmelerine rağmen davalının davacı tarafa 30.000,00-TL tutarında borç para vermesinin de hayatın olağan akışına uygun olmadığı mahkememizce değerlendirilmiş olup, ispat yükü kendisinde olan davalının iddialarını ispat edememesi, yemin deliline dayanmamış olması sebebiyle bu husus da hatırlatılmayarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davalının takibe koyduğu senetteki imzanın davacıya ait olmamasının tespit edilmesine göre davalı aleyhine kötü niyet koşulları oluşması sebebiyle 30.000,00 TL nin %20 si oranındaki kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından somut olayın yanlış şekilde değerlendirildiğini ve yalnızca davacı tarafın beyanları ve kesinleşmiş mahkumiyet kararı olmayan ve HAGB kararı olan Denizli 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı ceza mahkemesi kararı üzerinden hatalı değerlendirmeler yapıldığını, aynı şekilde menfi tespit davasında öne sürülebilecek ve delil niteliği taşıyabilecek belgelerin açıkça belirli olmasına karşın yerel mahkeme tarafından bu hususların da göz ardı edildiğini, belli bir miktarın üzerinde olan senetlerin karşılığında iş bu senetlerden borçlu olunmadığının tespiti yalnızca yazılı, müvekkilinin imzasını taşıyan veyahut geriye dönük olarak düzenlenemeyen kesin delillerle ispat olunması gerektiği, fakat yerel mahkeme kapsamında bu minvalde bir belge sunulmadığı, aynı şekilde davacı tarafın beyanlarındaki gibi senedin araç devri sırasında imzalatıldığı iddia ediliyorsa senedin teminat olarak veya araç satışına bianen imzalandığı da yukarıda sayılı nitelikteki delillerle ispat edilmesi gerektiği, yerel mahkeme tarafından bu minvalde bir araştırma içerisine girilmemiş, yalnızca davacının beyanları dikkate alınmak suretiyle hüküm kurulduğu, tanık dinletme taleplerinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, istinaf başvuru dilekçesinde ve yerel mahkemeye sunulan beyanlarda izah edilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu, istinaf başvurusunun kabulü ile, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, İİK'nun 72. maddesine göre menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, takibe konu bononun teminat olduğu iddiasına yönelik menfi tespit istemine ilişkindir. Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesi'nin 08.05.2018 tarih ve ... Esas ve ... Karar sayılı bozma ilamında açıkça belirtildiği üzere bononun teminat senedi olduğunu ispat yükü davacıya aittir. Senedin miktarı itibariyle de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu iddianın yazılı delille ispatı gerekir. Mahkemece ispat külfetinin davacı tarafta olduğu kabul edilmekle ceza yargılamasında senedin karşılığının davacı tarafından ödenmiş olduğunun tespit edildiği, sanığın bedelsiz senedi kullanmak suçundan cezalandırıldığı, mahkemenin ceza mahkemesinin maddi vakıa kabulleri yönünden bağlı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan ceza yargılaması sonucu davalı (sanık) hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kesin bir mahkumiyet kararı değildir. Bu nedenle ortada ceza hukuku anlamında kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü bulunmadığından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74 üncü maddesi uyarınca hukuk hakimini bağlamayacaktır. Hukuk Genel Kurulunun 01.02.2012 tarihli ve ... Esas ve ... Karar, 31.01.2019 tarihli ve ... Esas ve ... Karar sayılı kararlarında da değinildiği üzere, kesinleşmiş bir ceza hükmü olmaması nedeniyle, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının maddi olgunun belirlenmesi yönünden de hukuk hâkimini bağlamayacağının kabulü gerekir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2023/5529 Esas ve 2024/3022 Karar sayılı ilamı)

Somut olayda tanık dinlenmesi ve beyanlarının nazara alınması mümkün olmadığı gibi ceza mahkemesince verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının ceza mahkemesince verilmiş mahkumiyet hükmü gibi bağlayıcı olmadığı dikkate alındığında dosya kapsamı itibariyle dava konusu senedin teminat senedi olduğunu davacı taraf usulüne uygun delillerle ispatlayamadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bu doğrultuda davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü gerekmiştir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar vermek gerekmiş, uyuşmazlık konusu alacağın bono bedeline ilişkin ve buna göre likit nitelikte olduğu, davacı yanın talebi üzerine 26/02/2021 günlü ara kararla 2004 sayılı İİK'nın 72/3.maddesi uyarınca icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik verilen ihtiyati tedbir kararının takip dosyasında icra müdürlüğünce uygulandığı gözetilerek davalı lehine sonuçlanan menfi tespit davasında anılan kanunun 72/4.maddesi uyarınca davalı yararına inkar tazminatına hükmetmek gerekmiş ve buna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1. b. 2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 21/05/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2. Davanın REDDİNE;

Davalı yararına bono bedelinin %20'si olan 6.000,00-TL icra inkar tazminatının davacı yandan alınarak davalı yana verilmesine,

a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60 TL harcın peşin olarak yatırılan 512,33 TL harçtan mahsubuyla bakiye 84,73 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/09/2021 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı, ... Harç sayılı harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince İPTALİNE,

b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

c-Arabuluculuk aşamasında sarf edilen 1.320,00 TL'nin yargılama gideri olarak 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilmek üzere davacıdan alınarak Hazine'ye GELİR KAYDINA,

d-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

g-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince ilk derece mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgiliye İADESİNE,

3. İstinaf incelemesi yönünden;

a-Davalının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 512,32 TL nispi istinaf karar harcının talebi halinde davalıya İADESİNE,

b-Davalı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

4. Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL'nin altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi. 16/07/2024

...