Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/338 E. 2024/547 K.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/338

KARAR NO : 2024/547

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/04/2024

KARAR TARİHİ : 12/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının inşaat iskelelerinin satımı ve kiralanması faaliyetleri ile iştigal ettiğini, müvekkili şirket dilekçe ekinde sundukları ... tarihli iskele sözleşmesi ile uyarınca dava dışı kiracı ...'e ( T.C NO:..) 620 adet 3 metre direk (3 flaşlı),150 adet 3 metre direk (6 flaşlı), 20 adet 2 metre direk, 30 adet 1,5 metre direk, 40 adet 1 metre direk, 20 adet 20 metre direk, 900 adet 3 metre yatay, 160 adet 2,50 metre yatay, 170 adet 2 metre yatay, 100 adet 1,5 metre yatay, 268 adet 0,95 m yatay, 900 adet 0,7 yatay, 110 adet alt ayar mili, 380 adet 6,80 metre ..., 20 adet 2,50 m demir kalas, 57 adet 2 metre kalas, 21 adet ... 1 metre inşaat iskele elemanlarını kiraladığını ve teslim ettiğini, kira sözleşmesinin süresi bitiminde müvekkili şirket tarafından kiracı ...’den yukarıda belirtilen inşaat iskele elemanlarını geri istediğini, ... tarafından müvekkili şirkete verilen ... tarihli dilekçe ile söz konusu inşaat iskele elemanlarının, davalı ... ilçesindeki ... isimli inşaat projesinin şantiyesinde olduğu, söz konusu malzemelerin şantiyedeki işlerinin bitmesine karşın, davalı şirket tarafından kendisine verilmediğinden dolayı da malzemeleri tarafımıza iade edilemediği hususunun bildirildiğini, ayrıca dava dışı kiracı ..., davalı ... şirket yetkilileri hakkında ... Polis Merkezi’nin ... tarihli müşteki ifade tutanağı uyarınca da malzemelerin kendisine geri verilmemesi nedeniyle şikâyetçi olduğunu bildirdiğini, bunun üzerine müvekkili şirket yetkililerinin, davalı şirket yetkilileri ile yaptığı görüşmeler ve malzemelerin tarafımıza iadesine ilişkin sözlü taleplerin neticesiz kaldığını, daha sonra davalı şirkete Antalya ... Noterliği'nin ... keşide tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek, söz konusu malzemelerin kendilerine ait olduğu ve haksız yere el konulan malzemelerin iadesi hususunun ihtar edildiğini, ancak davalı şirket tarafından ihtarnamenin ... tarihinde tebliğ alınmasına karşın, malzemeler iade edilmediği gibi, söz konusu malzemelerin iade edileceğine ilişkin herhangi bir yazılı veya sözlü bildirim de bulunulmadığını, kiracı ... tarafından yapılan şikayet üzerine, açılan ... Cumhuriyet Savcılığı'nın ... Soruşturma numaralı dosyasından yapılan ... tarihli görgü tespit tutanağında, davalı şirkete ait malzemelerin bulunduğu ... Mah ... Cad üzerinde yapımı devam eden ... isimli inşaatta yapılan görgü tespitinde, ''... İnşaat karşısında 5 adet konteynır bulunduğu, inşaatın 4 bloktan oluştuğu, inşaat halinde bulunan blokların muhtelif yerlerinde yerde dağınık vaziyette iskele demirlerinin olduğu, ayrıca yine bloklardan bir tanesinde iskelenin toplamda 3 cephesinde iskelenin zemin kattan son çatı katına kadar kurulu olduğu, yine inşaat halinde bulunan binaların içerisinde sökülmüş halde demir iskele parçalarının olduğu tarafımızca görülmüş ve fotoğraflaması yapılmış olup... '' denildiğini, bunun üzerine, davalı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak el konulan sözleşmeye konu malzemelere ilişkin olarak açılacak davalara esas olmak üzere ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D iş. sayılı dosyası ile delil tespiti talep edilmiş olup iş bu tespit taleplerinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddedildiğini, davalı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak el konulan inşaat iskele elemanlarının aynen iadesini, mümkün olmaması halinde ise bilirkişi marifeti hesaplanacak söz konusu malzemelerin bedellerinin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili için bu dava açma zarureti hasıl olduğunu ileri sürerek, öncelikli olarak tensiple birlikte davalıya ait ... Mah ... Cad üzerinde ... adresinde yapımı devam eden ... isimli inşaatta keşif kararı verilerek davaya konu edilen malzemelerin halen davalının uhdesinde bulunup bulunmadığının tespiti, dosyada mevcut ... tarihli kira sözleşmesinde belirtilen ve Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile davalıdan talep edilen malzemelerin ne kadarının şantiyede olduğunun tespiti ile şantiyede bulunan davalı uhdesinde tespit edilecek davaya konu malzemelere ilişkin müvekkilin telafisi imkansız zararlarının ortaya çıkmasının önlenebilmesi ve alacaklarının garanti altına alınabilmesi için 3.kişilere devrinin önlenmesi, saklanması, kaçırılması ve ortadan kaldırılmasının engellenmesi için ihtiyati tedbir -haciz kararı verilerek söz konusu malzemelerin yargılama sonuna kadar kendilerine yediemin olarak teslimi bu mümkün değilse de mahkemece uygun görülecek bir yediemin deposuna teslimine karar verilmesini, ... tarihli iskele kira sözleşmesi ile dava dışı ...'e kiralanan ve davalı uhdesinde bulunduğu için Antalya ... Noterliğinin ... keşide tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalıdan talep edilen ve yukarıda dökümü yapılan inşaat iskele elemanlarının aynen iadesini, bu mümkün olmadığı takdirde ise fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı işe şimdilik ... TL ( Bilirkişi incelemesi neticesinde arttırılmak üzere) malzeme bedelinin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yukarıda belirtilen malzemelere ilişkin olarak temerrüt tarihi olan ... tarihinden dava tarihine kadar yoksun kalınan kira bedellerine ilişkin şimdilik ... TL 'nin (Bilirkişi incelemesi neticesinde arttırılmak üzere) temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin aktif husumet ehliyeti ve davalı müvekkilİ şirketin de pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacı şirket, talebini, "dava konusu edilen menkullerin mülkiyetine sahip olduğu" iddiasına ve "dava dışı 3. kişi ile imzaladıklarını beyan ettikleri menkul/iskele kira sözleşmesine" dayandırdığını, davalı şirketin anılan kira sözleşmesinin tarafı olmadığını, bu hususun, davacı şirket tarafından dosyaya sunulan kira sözleşmesi içeriği ile sabit olduğunu, davacı şirket, dava konusu menkullerin maliki olduğu iddiasında ise de, dosyada, dava konusu menkullerin davacı şirkete ait olduğunu gösteren; ticari defter, fatura kaydı vb. herhangi bir resmi yazılı delil bulunmadığını, dava konusu menkuller, hiçbir aşamada, davalı şirkete teslim edilmediğini, dosyada, dava konusu menkullerin davalı şirkete teslimine ilişkin delil bulunmadığını, bununla birlikte, anılan inşaatta; boya, alçı, sıva işleri için; dava dilekçesinde sözü edilen ve kiracı olduğu bildirilen ...'den değil, ... ve ...'den hizmet alındığını, bir an için dava konusu menkullerin, davacı şirkete ait olduğu, akabinde kira sözleşmesi vb. hukuki/ticari ilişki kapsamında dava dışı taşeronlar tarafından teslim alındığı ve taşeronlar tarafından, yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla kullanıldığı kabul edilse dahi, bu işlem ve eylemler ile var ise aralarındaki sözleşmelerden kaynaklanan iade vb. yükümlülükler nedeniyle sorumluluk dava dışı taşeronlara ait olduğunu, açıklanan nedenlerle, davacı şirketin aktif, davalı şirketin de pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davalı müvekkili şirketin, davacı şirkete karşı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, zira, mülkiyeti davacı şirkete ait olduğu iddia olunan iskele vb.'nin, kullanmak üzere, dava dışı gerçek kişiye ve /veya dava dışı tüzel kişiye teslim edildiği, doğrudan davacı şirket tarafından ifade edilmediğii, başka bir inşaatta kullanıp kullanmadığı, bir başka deyişle, kiralama konusu malzemelerin taşeronlar tarafından şantiyede kullanılan malzemeler olup olmadığının belli olmadığını, kaldı ki dilekçe ekinde sundukları sözleşmenin ... maddesinde de açıkça vurgulandığı üzere, malzemelerin sahaya getirilmesi ve korunması taşeronun sorumluluğunda olduğunu, her durumda, davacı şirkete karşı, var ise, iade ve/veya tazminat sorumluluğu, kira sözleşmesinin tarafı olduğu, menkulleri teslim aldığı ve kullandığı açıklanan ... veya alt kiracı vb. olduğu iddia olunan ...'ye veya diğer taşeron ...'ait olduğunu, davalı müvekkili şirket yetkilisinin, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı ile sonuçlanan ... no'lu soruşturma dosyasında alınan ifadesinde de beyan edildiği üzere, söz konusu taşeronlar, şantiyeyi, üstlendikleri işleri eksik ve ayıplı olmak üzere yarıda bırakarak şantiyeden ayrıldığını, davacı şirket, söz konusu işi kendi imkanları ile 3. kişilerden hizmet alarak tamamlamak zorunda kaldığını, bu suretle önemli miktarda zarara uğrayan davacı müvekkil şirketin, dava konusu menkullerle ilgili bir bilgisi bulunmadığını, söz konusu menkul mallara davacı şirket tarafından el konulmadığını ve davacı şirket yedinde, davacı şirkete ve/veya sözü edilen dava dışı 3. kişilere ait herhangi bir mal bulunmadığını, dava dilekçesinde yer verilen beyan ve iddiaların hiçbirini kabul etmediklerini ve davalı şirketin, davacı şirkete karşı kanundan ve/veya sözleşmeden kaynaklanan hiçbir borcu ve sorumluluğu bulunmadığını beyanla, ilgililer aleyhine cezai ve hukuki her türlü talep, dava ve başvuru hakları saklı kalmak kaydı ile; haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama masrafları ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

... C. Başsavcılığına müzekkere yazılarak ... Soruşturma sayılı dosya Uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Antalya ... Noterliğine müzekkere yazılarak ... keşide tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamenin tebliğ şerhini gösterir mazbatanın örneği celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf, inşaat iskelelerinin satımı ve kiralanması faaliyetleri ile iştigal etmekte olduğunu, ... tarihli iskele sözleşmesi ile dava dilekçesinde belirtilen inşaat iskele elemanlarını dava dışı kiracı ...'e TCKN: ...) kiraladığını ve bu kişiye teslim ettiğini, kira süresi dolduğunda dava dışı kiracıdan malzemelerin iadesini istediğinde, malzemelerin davalının inşat alanında olduğunu davalının malzemelerin teslimine izin vermediğini iddia etmekle, öncelikle malzemelerin aynen iadesini, olmadığı takdirde malzemelerin bedelinin davalıdan tahsilini, ayrıca malzemelerin başkalarına kiralanamadığı süre boyunca uğranılan kazanç kaybının davalıdan tazminini talep etmektedir.

Öncelikle, bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun sulh hukuk mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin 1/a bendi gereğince kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06/10/2020 tarih ve 2020/8-270 Esas - 2020/713 Karar sayılı ilamında da benimsendiği üzere; "Taraflarca getirilme ilkesinin bir sonucu olarak davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaları dava dilekçesinde bildirmesi gerekir. Kanun (m. 194) buna (vakıaları) somutlaştırma yükü demektedir. Bir davada, ispat faaliyetinin tam olarak yürütülebilmesi, mahkemenin uyuşmazlığı doğru tespit ederek yargılama yapabilmesi, karşı tarafın ileri sürülen vakıalara karşı kendini savunabilmesi için, iddia edilen vakıaların açık ve somut olarak ortaya konulması gerekir. Bu şekilde somutlaştırma yükü (HMK m. 194) yerine getirileceği gibi davalı da bu vakıalara göre savunmasını yapacaktır.

Dayanılan vakıalara uygulanacak hukuki sebepler de dava dilekçesinin zorunlu olmayan unsurları arasında sayılmıştır. Türk hukukunu resen uygulamakla görevli olan hâkim (HMK m. 33) için gösterilen hukuki sebepler bağlayıcı değildir. Buna karşılık, hâkim, davacının dava dilekçesinde bildirdiği vakıalarla bağlı olup, davacının bildirmediği vakıaları kendiliğinden inceleyemez ve onları hatırlatabilecek hallerde dahi bulunamaz (HMK m. 25).

Davacının dava dilekçesinde bildirdiği vakıalar davanın temelidir. Çünkü, sadece bu vakıalar davanın sınırını çizmekte, hâkim ancak bu vakıalar hakkında inceleme yapabilmektedir"

Ez cümle, hukuk yargılamasında hakim olan tasarruf ilkesi kapsamında mahkemenin görevi incelenirken davacının davasını dayandırdığı hukuki olgunun, yani davacının iddia ettiği vakıaların esas alınması gerekmektedir. Zira vakıaları anlatmak taraflara hukuki vasıflandırmayı yapmak ise hakime ait bir yükümlülüktür.

Olayımıza gelince; dava dilekçesi incelendiğinde davacı ile dava dışı kiracı ... arasında inşaat iskele elemanlarının kiralanması dair sözleşme akdedildiği, dava dışı kişiye bir takım malzemelerin teslim edildiği, teslimatın kira sözleşmesine binaen yapılıp yapılmadığının, dava dışı kişinin davacıya kira borcu olup olmadığının, dava dışı kişinin davalıya borcu olup olmadığının, davalının borca karşılık dava konusu malzemeler üzerinde borç ifa edilene kadar alıkoyma hakkını kullanıp kullanmadığının araştırılmasının gerektiği, bu bağlamda, davacı davasını dava dışı kiracı ... ile arasında kira ilişkisinin varlığı savına dayandırdığına göre TBK'nun 299 ve devamı maddeleri ile dayanak kira sözleşmesi hükümlerine göre davanın esastan çözülmesi gerekeceği kuşkusuzdur.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin 1/a bendi gereğince kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girmektedir.

Davanın açılış gerekçelerine bakıldığında davanın TTK.nun 4/1-a-f bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan (tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın) yahut nisbi ticari davalardan olmadığı görülmektedir. HMK'nın 114. maddesinde görev dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı Yasanın 115. Maddesinde ise dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetileceği hükme bağlanmıştır. Bu itibarla davada görev dava şartı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddi ile dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere,

1. Dava dilekçesinin göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2. HMK'nın 20. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde ve süresinde (iş bu kararın kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde) başvurulması halinde dava dosyasının yetkili ve görevli Antalya Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3. HMK'nın 331/2. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra:

a-Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,

b-Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse talep üzerine dosya üzerinden bu durumun tespitine ve davacının yargılama giderlerine mahkum edilmesine ilişkin karar verilmesine,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1 maddesi gereğince iki hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı kabil kalmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/09/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır