Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/517 E. 2024/504 K.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/669 Esas

KARAR NO : 2024/505

DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ : 06/10/2023

KARAR TARİHİ : 18/07/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil banka ile ... ... A.Ş. arasında genel kredi sözleşmesi akdedilmiştir. ... - ... iş bu sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, şirkete GKS bünyesinde ve diğer sözleşmeler uyarınca krediler kullandırıldığını, İş bu kredi borçlarının vadesinde ödenmemesi üzerine davalıya Kartal ... Noterliği’ nin ... tarihli ... Yevmiye No’ lu ihtarnamesi keşide olunmak suretiyle hesap kat edildiğini, keşide edilen ihtara rağmen, borcun ödememesi üzerine Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile kefil aleyhine ilamsız takibine başlandığını, davalı borçlular borca itiraz etmiş ve takibin durdurulduğunu itiraz dilekçesinde borca, faiz oranına ve borcun ferilerine itiraz edildiğini, müvekkil bankamızca arabuluculuğa başvurulmuş olup anlaşma sağlanamadığını, ... A.Ş Gks ve kefalet limiti olan ...-tl ile sorumlu olduğunu, davalı borçlulardan ... ... A.Ş imzaladıkları genel kredi sözleşmesi kapsamında takibin ...-TL'lik kısmında sorumlu olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

CEVAP :Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine müvekkilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine huzurdaki itirazın iptali davasının açıldığını, davacı tarafça aynı konuya ilişkin Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından da açılmış icra takibi olduğunu, söz konusu takibe de itiraz edildiğini, itiraz üzerine davacı tarafından Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından itirazın iptali davası açıldığını, bununla birlikte davacı tarafça aynı konuya ilişkin Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından da açılmış icra takibi olduğunu, Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından açılmış bir icra takibi daha olduğunu, söz konusu takibe de itiraz edildiğini, itiraz üzerine davacı tarafça Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından itirazın iptali davası açıldığını, aralarında davacı bankanın da olduğu 10 banka ile finansal yeniden yapılandırma sürecinden yararlanmak için 2019 yılının kasım ayında başvuruda bulunulduğunu, başvurunun karşı tarafını ... Bankası dışında ayrıca ... Bankası ... Bankası A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... Bankası oluşturduğunu, yapılan başvuruya istinaden lider banka pozisyonunda bulunan ... Bankası A.Ş.’nin (... Bankası) koordinasyonunda finansal yeniden yapılandırma sürecine başlandığını, ... Bankası’nın talebi doğrultusunda PWC aracılığıyla denetim raporu hazırlanmasına istinaden Covid-19 pandemisinin sebep olduğu tam kapanma sürecinin başlamasına bir hafta kala ... Bankası’nın genel müdürlük binasında davacının da aralarında olduğu bankalar ile müvekkiller arasında bir dizi görüşme yapıldığını, görüşmeler neticesinde, bankalarla finansal yeniden yapılandırma sürecine konu risklerin faiz oranının %9 olacak şekilde Türk Lirası üzerinden yapılandırılması konusunda sözlü mutabakat sağlandığını, müvekkillerce, 2020 yılının haziran ve temmuz aylarında, sözleşme’deki eksik imzayı tamamlamaları için ... ile defalarca görüşme yapıldığını, ...’ın son imzayı hala tamamlamaması üzerine müvekkillerce ... tarihinde bankaya ihtar yazıldığını, nihayetinde ... tarafından da sözleşme’deki eksik imza tamamlanmış ise de imza aşamasına kadar geçen dönemde Türkiye’deki ekonomik konjonktürün değiştiğini, davacı ... Bankası müvekkillere ihtarname göndererek hesaplarını kat ettiğini belirtmiş ise de müvekkillerce de bankaya Antalya ... Noterliği'nin ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

Antalya Banka Alacakları İcra Dairesine müzekkere yazılarak ... takip sayılı dosya örneği dosyamız arasına alınmıştır.

Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf, davalı ... A.Ş.’ye GKS bünyesinde ve diğer sözleşmeler çerçevesinde krediler kullandırıldığını, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borçların vadesinde ödenmemesi üzerine davalıya Kartal ... Noterliği’nin ... tarih ... numaralı ihtarnamesi ile hesabın kat edildiğini ve Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız takibe başlandığını, davalı ... A.Ş.’nin borçlu; diğer davalıların ise GKS bünyesinde ve diğer sözleşmeler çerçevesinde kefil sıfatıyla icra takibine konu kefalet limiti olan ... TL borçtan sorumlu olduklarını, itirazların iptaline karar verilmesini talep etmektedir.

Davalı taraf, sözleşmedeki faiz oranlarını kabul etmediklerini, banka tarafından alındığı iddia edilen kefaletlerinde geçersiz olduğunu savunmaktadır.

Borcun kaynağına ilişkin yapılan incelemede; davacı banka tarafından, davalı ... A.Ş. asıl borçlu ve diğer davalılar kefil olmak üzere keşide edilen Kartal ...Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamede, ... tarihi itibariyle üye işyeri hesaplarından kaynaklanan “charge back” işlemleri sebebiyle ... TL ve ... USD ile Pos iade işlemleri sebebiyle ... TL olan alacağın ödenmesini talep ettiği, dava dilekçesinde ise davalılardan olan alacağın genel kredi sözleşmesi bünyesinde ve diğer sözleşmeler çerçevesinde kullandırılan kredilere ilişkin olduğu beyan edilmekle; davalılara gönderilen ihtarname, icra dosyasında takip talebindeki borç kaynağı ve banka hesabının incelenmesi ile anlaşılan işlemlerden uyuşmazlığın; davalı asıl borçlu ... A.Ş.’nin 2019 yılından itibaren davacı bankanın pos sisteminden kart hamili müşterilerine yaptığı bilet satışlarının davalı şirket TL ve USD hesaplarına aktarılmasını takiben ...'ya olan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sebebiyle bilet satış yetkisinin iptal edilmesine müteakip davalı şirketin uçak bileti satışı yaptığı web sitesinin hizmet verememesiyle satış iade taleplerinin yapılamaması ve rezervasyon iptalleri nedenleriyle kart hamilerinin harcama itirazlarından kaynaklandığı, dolayısıyla dava konusu alacağın temelinin “charge back” işlemleri olduğu kabul edilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmeler incelendiğinde, davacı banka ile davalı ... A.Ş. arasında ... tarihli ... seri numaralı ... TL limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin eki olarak kefalet sözleşmelerinde diğer tüm davalıların ayrı ayrı bahsi geçen genel kredi sözleşmesine ... TL üzerinden müteselsil kefil oldukları anlaşılmaktadır.

Aynı zamanda davacı banka ile davalı ... A.Ş. arasında süresiz bila tarih Üye İşyeri Sözleşmesi, ... tarihli Taksitli İşlem Sözleşmesi ve ... tarihli Elektronik Ticaret Sözleşmesi akdedilmek suretiyle davalı şirketin Antalya Ticari şubesi nezdinde vadesiz Ticari Mevduat hesabı üzerinden bankacılık işlemleri yanı sıra, davalı şirkete ibraz olunan kredi kartına dayalı satışları tahsil etmek üzere ... üye işyeri numarası tanımlanarak ... numaralı POS terminali (...)_tahsisiyle, davalı şirketin üye işyeri sıfatıyla üçüncü kişilere (müşterilerine) yaptığı satışların POS cihazından geçirilmek ve banka işlem komisyonu düşülmek suretiyle, bilgisayar ortamında üye işyerinin davacı banka nezdindeki hesabına aktarılmasının elektronik bağlantıyla sağlandığı anlaşılmaktadır.

Davalı şirketin üçüncü kişilerle (müşterilerle) yaptığı satış işlemlerinden kredi kartı işletim kuralları kapsamında charge back (ters borçlanma) işlemine tabi tutulan işlemler davacı banka tarafınca her bir işlemle ilgili kart hamiline ilişkin kart numarasının delil olarak dosyada bulunduğu ve işlemlerin ayrı ayrı kayıtlı olduğu; dijital Pos iade TL işlemleri ... numaralı kredi hesabına ... tarihinden itibaren kaydedilerek toplam ... TL borç bakiyesinin ... tarihinde ... numaralı Sorunlu/Takip hesabına aktarıldığı,

Diğer TL işlemlerinin ... tarihinden başlamak üzere ... numaralı kredi hesabına kaydedildiği ve toplam ... TL üzerinden ... tarihinde aktarıldığı ... numaralı Sorunlu/Takip hesabından takip edilerek ... tarihinde kaydedilen son işlemle birlikte neticeten kayıtlı borç bakiyesinin ... TL olduğu,

USD üzerinden gerçekleşmiş charge back işlemlerinin ise ...-... tarihleri arasında ... numaralı USD kredi hesabına kaydedildiği ... USD olan borç tutarının ... TL üzerinden ... numaralı Sorunlu krediler hesabına aktarılarak USD charge back işlemlerinin ...-... tarihleri arasında TL karşılıklarının takip edildiği bu hesapta ... TL borç bakiyesine ulaştığı bahsi geçen işlemlerin ise kat ihtarnamesinde USD üzerinden gösterilerek davaya konu icra takibinde USD olarak talep edildiği görülmüştür.

Davalı asıl borçlu şirkete teslim edilen POS terminalinden gerçekleştirilen işlemlerin her işlem bazında kart hamillerinin itirazıyla charge back (ters borçlanma) işlemine tabi tutulmasıyla davacı bankanın kaynağından karşılanmış olduğu Mahkememize sunulan delillerden anlaşılmaktadır.

Kredi kartı işlemlerinde charge back (ters borçlanma) işlemi uluslararası kural olarak 180 günlük belirli bir süreye tabi olup, işlemin charge back olması ve/veya başka bir sebeple karşı bankadan tahsil edilememesiyle, söz konusu işlemin davacı banka kaynağından karşılanması neticesinde, davacı bankaca satış işlemi nedeniyle davalı borçlu üye işyerinin hesabına geçtiği satış tutarlarını bloke etmesi ve/veya bu tutarın davalı borçlu üye işyerince çekilmesi halinde davalı borçludan geri talep edilmesi yapılan sözleşmenin doğal sonucudur.

Bu doğal işleyişe aykırı olarak, davalı borçlu üye işyerinin kredi kart hamillerine(müşterilere) yaptığı satış hasılatının davacı banka yönetiminde davalı ... A.Ş.’nin üye işyeri sözleşmesi kapsamında mevduat hesaplarına aktarılmasına aracılık sağlayan bankacılık hizmeti olmasına rağmen, davacı bankanın banka kaynağından karşılanan charge back işlemlerini çerçeve kredi sözleşmesine dayalı kredi işlemi niteliğinde değerlendirmek suretiyle banka kaynağından karşılanan her bir charge back işlemini kredi hesaplarına borç kaydettiği ve kaydedilen bu borçların genel kredi sözleşmesine kefil olan davalılardan da talep ettiği anlaşılmaktadır. Ancak üye işyeri sözleşmesine konu olan charge back işlemlerinin çerçeve kredi sözleşmesine dayanan kredi işlemi niteliğinde bulunmadığı, kredi sözleşmesinde müteselsil kefil sıfatına haiz davalılar ..., ..., ... AŞ, ... AŞ, ... AŞ ve ... AŞ’nin davalı borçlu tarafından kullanılmış krediler de dahil olmak üzere KREDİLERE binaen kefil sıfatıyla imzaladıkları, charge back işlemlerinden doğan banka alacağı ise üye işyeri sözleşmesinden kaynaklandığından davalı borçlu dışında diğer davalıların kefaleten sorumlu tutulmaları mümkün değildir. Her ne kadar davalı taraf sözleşmenin “V.” nolu maddesinde “ileride doğması tüm borçları kapsaması” deyiminin üye işyeri sözleşmesini de kapsadığını savunmuşsa da aynı madde de “Müşteri’nin Sözleşmeden doğan borçları için ..sorumludurlar.” deyiminde yer alan “Sözleşmeden” ibaresinden açıkça akde konu olan ... tarihli genel kredi sözleşmesinin kastedildiği anlaşılmaktadır.

“…Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar ... USD olup, dava değeri, dava tarihindeki döviz kuru üzerinden harçlandırılan değer olduğundan ve ... USD'nin dava tarihindeki TCMB efektif satış kuruna göre karşılığı ... TL olduğundan,…”

“…Mahkemece bu yönde yapılan inceleme sonucu davanın kısmen kabulüne karar verildiği, yabancı para alacağına ilişkin davalarda; hükmedilmesi gereken vekâlet ücretinin tespitinde hüküm altına alınan veya reddedilen yabancı paranın dava tarihindeki kur üzerinden Türk lirası karşılığının dikkate alınması gerektiği anlaşılmakla davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir…”

HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın kısmen kabulü ile, davalı asıl borçlu ... ... A.Ş. yönünden takibe yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 1. alacak kalemi olarak ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz, ... TL gider vergisi; 2. alacak kalemi olarak ... $ asıl alacak, ... $ işlemiş faiz, 6,44 $ gider vergisi olarak devamına; 1. alacak kalemi yönünden takipten itibaren %19,44 temerrüt faizi, faiz üzerinden de %5 gider vergisi uygulanmasına, 2. alacak kalemi yönünden takipten itibaren %8,04 temerrüt faizi, faiz üzerinden de %5 gider vergisi uygulanmasına,

2. İcra inkâr tazminatı talebi ve kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken( dava değeri “1$=... TL” olmak üzere toplam ... TL) ... TL nisbi harçtan davacının yatırdığı ... TL peşin harç, ... TL peşin harç olmak üzere toplam ... TL’nin mahsubu ile kalan ... TL karar ve ilam harcının davalı ... ... A.Ş.’den tahsili ile hazineye irat kaydına,

4. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1. ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; arabuluculuk gideri olan ... TL’nin davalı ... ... A.Ş.’den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

5. Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç ... TL’nin davalı ... ... A.Ş.’den alınarak davacıya ödenmesine,

6. Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan toplam ... TL masrafın kısmen kabul kısmen red oranına(... / ...) göre hesaplanan ... TL’sinin davalı ... ... A.Ş.’den alınarak davacıya ödenmesine, artan gider avansının resen HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,

7. Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davalı ... ... A.Ş.’den alınarak davacıya ödenmesine,

8. Davalı ... ... A.Ş. kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan(red miktarı ... TL) ... TL nisbi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,

9. Davalı ... ... A.Ş. dışındaki diğer davalılar kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden ve red sebebi aynı olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan (red miktarı ... TL) ... TL nisbi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara ödenmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1 maddesi gereğince iki hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı kabil kalmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır