Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/354 E. 2024/466 K.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/354

KARAR NO : 2024/466

İŞ : Zayi Belgesi Verilmesi

İŞ TARİHİ : 19/04/2024

KARAR TARİHİ : 03/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi İŞİNİN yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Talep eden, dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin, ... Mah. ... Sk. ... Apt. No:.. .../... adresinde faaliyet gösterdiğini, ... ili genelinde ... tarihinde, yoğun yağış sonucunda yaşanan sel felaketinde müvekkile ait işbu iş yerini su bastığını, iş yerinin yoğun hasar aldığını, her ne kadar müvekkil tarafından taşınmazda bulunan sair kıymetli evrak ve taşınırlar kurtarılmaya çalışılsa da yaşanan sel sonucunda zayi olmasının önüne geçilemediğini, yapılan incelemeler sonucunda yoğun yağmur sonucu ... İli genelinde sel felaketinin yaşandığını, yaşanan bu felaket neticesinde müvekkile ait taşınmazda maddi hasarlı zarar oluştuğu tespit edilmiştir. Bahsi geçen sel felaketi dolayısıyla iş yerinde bulunan tüm ticari defterler, kuruluş evrakları, 2014 ile 2022 yılları arasındaki yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve yine aynı tarihler arasındaki tüm ticari evraklar ve belgeler, alınan fatura, fiş ve tahsilat makbuzları, tediye makbuzları, kesilen faturalar ve irsaliyeler, tahsilat makbuzu ve tediye makbuzları vesair benzeri tüm ticari evrakların kullanılamaz hale geldiğini, tüm bu evrakların zayi olduğuna ilişkin tespit "Zarar Tespit Çalışma Grubu" tarafından yapılan tespitlerde bulunduğunu beyan ederek; 2014 ile 2022 yılları arasındaki; yasal defterler olan yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, yine aynı yıllar arasındaki aylık belge ve evrakları, alınan ve kesilen faturalar, fiş, tahsilat makbuzları, tediye makbuzları, kesilen faturalar, irsaliyeler, tahsilat makbuzları ve tediye makbuzları hakkında zayi olduğuna dair müvekkil adına zayi belgesi verilmesi ile gereğinin yapılmasını talep etmiştir.

Aşamalarda, talep eden vekili, ... tarihli dilekçesi ile, 2019-2018-2017-2016-2015-2014 yıllarına ilişkin defter ve evraklar ile ilgili zayii tespit taleplerinde feragat etmişlerdir.

Mahkememizce kurumlara yazı yazılmış ve gelen yazı cevapları dosya arasına alınmıştır.

Talep, "zayi belgesi verilmesi" talebindir.

6102 s. TTK.nın 82/1. maddesine göre, "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür."

6102 s. TTK.nın 82/7. maddesine göre de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari işlemesinin bulunduğu yerdeki yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini talep edebileceğini düzenlemiştir Maddede öngörülen 30 günlük süre hak düşürücü süredir ve mahkemelerce resen gözönünde tutulur . (Yargıtay 11. H.D.nin 27.06.2002 Tarih 2002/3160 E. 2002/6688 K. sayılı ilamı bu yöndedir )

Yargıtay 11. HD'nin 2014/13570 Esas, 2014/19439 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır. (YHGK. 5.10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.).

Bu genel açıklamalardan sonra dosyaya bakıldığında, yasal şartların mevcut olduğu anlaşılmakla, taleple bağlılık ilkesi de düşünülerek, talep edilen hususlarda davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜ İLE;

2020,2021,2022 yılları arasındaki; yasal defterler olan yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, yine aynı yıllar arasındaki aylık belge ve evrakları, alınan ve kesilen faturalar, fiş, tahsilat makbuzları, tediye makbuzları, kesilen faturalar, irsaliyeler, tahsilat makbuzları ve tediye makbuzlarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ İLE BU KARARIN ZAYİ BELGESİ YERİNE GEÇMESİNE,

2. Talep konusu, 2019. 2018. 2017. 2016. 2015. 2014 yıllarına ilişkin defter ve evraklar ile ilgili zayi talebinin feragat nedeni ile reddine,

3. Talep eden/ilgili tarafça yatırılan başvurma harcı ve peşin harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği başkaca harç alınmasına yer olmadığına, harçların ilgili üzerinde bırakılmasına,

4. Talep eden/ilgili tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5. Talep eden/ilgili tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak talep eden/ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ... yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/07/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır