Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/246 E. 2024/437 K.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/246

KARAR NO : 2024/437

İŞ : Zayi Belgesi Verilmesi

İŞ TARİHİ : 11/03/2024

KARAR TARİHİ : 26/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi İŞİNİN yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Talep eden vekili, dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ... MAHALLESİ ... SOK. NO: .../... adresinde ... isimli işletmede araçların elektrik sistem, kaporta, boya, fren vb bakım ve onarımı yaptığını, müvekkilin ticari defter ve resmi evrakları müvekkilin mali müşaviri ...'ya ait ... Mahallesi ... No:../... .../... adresindeki ... isimli ticari işletmesinde saklandığını, bilindiği üzere ... tarihinde Antalya'da meydana gelen sağanak yağış sonucunda Antalya'nın birçok yerinde sel felaketi yaşandığını, bu sel felaketinde müvekkilin ticari defterlerinin bulunduğu müvekkilin mali müşavirine ait ... Mahallesi ... No:.. .../... Adresindeki ... isimli işyerini de su bastığını ve iş yerindeki müvekkilin evrakları da dahil tüm evraklar zarar gördüğünü, ... tarihinde müvekkilin iradesi dışında meydana gelen bu sel felaketi sebebiyle müvekkilin ticari defterlerin bulunduğu ... Mahallesi ... No:.. .../... adresinde bulunan ticari işletmenin büyük bir yıkıma uğradığını, bunun yanında bazı resmi evrak ve ticari defterlerin de kullanılamaz hale geldiğini, sel ve su basması nedeniyle müvekkilin ticari defterlerinin bulunduğu ... isimli işyeri sahibi mali müşavir ...nun ... tarihinde ... Polis Amirliğinde ifade verdiğini ve Polisler tarafından Olay Görgü Tespit Tutanağı da düzenlendiğini, ... tarihli Olay Görgü Tespit Tutanağına göre .... Adresinde " ... günü yaşanan sağanak yağıştan kaynaklı bahse konu adresin bodrum katın depo alanı olarak kullanılan yaklaşık 50 m2 alanın 250500 cm , 350500 cm ve 350300 cm ebatında 3 adet duvarın tamamen çökmüş olduğu, depo içerisinde 50 adet 100300 cm ebatında mobilya dolabının tamamen hasarlı olduğu , beton duvarların altında kalan dolaplar içerisinde adeti bilinmeyen resmi yazışma olduğu anlaşılan dosyaların bulunduğu ve dosyaların kullanılamaz ve yırtılmış olduğu , deponun tavana kadar su altında kalmış olduğu" tespit edildiğini, kullanılamaz hale gelen resmi evrak ve ticari defterlerin tespiti için Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığında su baskını sonucunda hasar durumunu gösteren su baskını raporu talep edildiğini, kullanılamaz hale gelen resmi evrak ve ticari defterlerimizin tespiti bu belgede yapılmış ve su baskın raporunun ekte sunulduğunu beyan ederek; Müvekkilin mali müşavirinin ticari işletmesinde bulunan ve müvekkile ait;2023- 2022-2021-2020 yılı yevmiye defteri, kebir defteri ve envanter defterleri, 2023- 2022-2021-2020 yıllarına ait fatura dosyaları, 2023-2022-2021-2020-2019 yıllarına ait SGK dosyası iş güvenliği evrakları, ... tarihinde basılan ... arası 5 adet irsaliyeli fatura ... tarihinde basılan ... / ... seri, sıra numaralı 5 adet irsaliyeli fatura ... tarihinde basılan ... / ... seri, sıra numaralı 5 adet irsaliyeli fatura ... tarihinde basılan ... / ... seri, sıra numaralı 5 adet fatura koçanları bu su baskını sebebiyle zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca zayi belgesi verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.

Talep, "zayi belgesi verilmesi" talebindir.

6102 s. TTK.nın 82/1. maddesine göre, "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür." 6102 s. TTK.nın 82/7. maddesine göre de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."Tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari işlemesinin bulunduğu yerdeki yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini talep edebileceğini düzenlemiştir Maddede öngörülen 30 günlük süre hak düşürücü süredir ve mahkemelerce resen gözönünde tutulur . (Yargıtay 11. H.D.nin 27.06.2002 Tarih 2002/3160 E. 2002/6688 K. sayılı ilamı bu yöndedir )Yargıtay 11. HD'nin 2014/13570 Esas, 2014/19439 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır. (YHGK. 5.10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.).

Bu genel açıklamalardan sonra dosyaya bakıldığında, talep dilekçesine ekli deliller, dosya kapsamı, iddianın içeriği, talebin niteliği düşünülerek, talebin yerinde olduğu anlaşılarak, talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜ İLE;

2023- 2022-2021-2020 yılı yevmiye defteri, kebir defteri ve envanter defterleri,

2023- 2022-2021-2020 yıllarına ait fatura dosyaları,

2023-2022-2021-2020-2019 yıllarına ait SGK dosyası iş güvenliği evrakları,

... tarihinde basılan ... / ... arası 5 adet irsaliyeli fatura, ... tarihinde basılan ... / ... seri, sıra numaralı 5 adet irsaliyeli fatura, ... tarihinde basılan ... / ... seri, sıra numaralı 5 adet irsaliyeli fatura, ... tarihinde basılan ... / ... seri, sıra numaralı 5 adet fatura koçanlarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ İLE BU KARARIN ZAYİ BELGESİ YERİNE GEÇMESİNE,

2. Talep eden/ilgili tarafça yatırılan başvurma harcı ve peşin harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği başkaca harç alınmasına yer olmadığına, harçların ilgili üzerinde bırakılmasına,

3. Talep eden/ilgili tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Talep eden/ilgili tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak talep eden/ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ...'nın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/06/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır