Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/255 E. 2024/399 K.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/255

KARAR NO : 2024/399

İŞ : Zayi Belgesi Verilmesi

İŞ TARİHİ : 13/03/2024

KARAR TARİHİ : 06/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi İŞİNİN yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İlgili/Talep eden vekili, dilekçesinde özetle; Müvekkil ... Mah. ... No:.. .../... adresinde, ... isimli işletmede ... sahilinin işletilmesi ve kiralanması işini yaptığını, müvekkilin faaliyet gösterdiği resmi adresin; toplam 120 m2'den ibaret olup, arşiv yapılacak bir bölüm bulunmadığını, davacı müvekkil şirkette yaklaşık 30 personel çalıştığından faaliyet merkezinde alanın darlığı nedeniyle ayrıca bir evrak depolama bölümü yapılamadığını, bu sebeple ... Mah. ... Sok. No:... .../... adresinde faaliyet gösteren ve ...'nde ortağı olan ...'a ait ...'den depo kiraladığını ve resmi belgelerini bu arşiv deposunda sakladığını, ... ilindeki aşırı yağışın su baskını ve sel felaketine sebep olduğu ... tarihinde davacının evraklarının bulunduğu ... Mah. ... Sok. No:... .../... adresini sel bastığını, Sel baskını nedeniyle itfaiyeye haber verildiğini ve zemin kattaki tavana kadar ulaşılan sel suyu güçlükle tahliye edilebildiğini,... tarihinde müvekkilin iradesi dışında meydana gelen bu su baskını sebebiyle işyeri ile ilgili resmî evrak ve belgeleri yok olduğunu, müvekkil şirketin, ... tarihli ticaret sicil gazetesinden görüldüğü üzere sadece ünvan değiştirerek ... olan ünvanını ... yapmış, ... tarihli ticaret sicil gazetesinden görüldüğü üzere yine sadece ünvan değiştirerek ... ünvanını aldığını, kullanılamaz hale gelen belgelerin listesini gösterir tutanağın ekte olduğunu, meydana gelen sel felaketi neticesinde işletmenin zemin kat deposunun içerisindeki tüm malzemelerin ve belgelerin tamamen kullanılamaz hale geldiğini gösterir nitelikteki fotoğrafların da ekte olduğunu, selden sonra belgelerin bulunduğu zemin kata müvekkil tarafından hiç dokunulmamış olup, olduğu gibi durduğunu, Küf, koku ve farelenme başladığını, öncelikle mahkemenizce ivedilikle keşfe gelinmesini, zayi olan belgelerin tespitini, aksi halde tutanaklar ve resimler ile yetinilecekse zayi olan belgeler için zayi belgesi verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir

Mahkememizce kurumlara yazı yazılmış ve gelen yazı cevapları dosya arasına alınmıştır.

Talep, "zayi belgesi verilmesi" talebindir.

6102 s. TTK.nın 82/1. maddesine göre, "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür."

6102 s. TTK.nın 82/7. maddesine göre de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari işlemesinin bulunduğu yerdeki yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini talep edebileceğini düzenlemiştir Maddede öngörülen 30 günlük süre hak düşürücü süredir ve mahkemelerce resen gözönünde tutulur . (Yargıtay 11. H.D.nin 27.06.2002 Tarih 2002/3160 E. 2002/6688 K. sayılı ilamı bu yöndedir )

Yargıtay 11. HD'nin 2014/13570 Esas, 2014/19439 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır. (YHGK. 5.10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.).

Bu genel açıklamalardan sonra dosyaya bakıldığında, mahkememizce keşif icra edilmiş ve bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi raporundan da zayi durumunun mevcut ve muhtemel olduğu anlaşılmaktadır. Dosyaya gelen yazı cevapları, sel felaketinin olduğunun belirli olması, somut olayda zayi belgesi verilmesi şartları oluştuğu anlaşıldığından, talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜ İLE ;

Davacının 2015 yılı Envanter Defterinin, Yevmiye Defterinin, Defteri Kebir'in (... ünvanı), 2020 -2021 yıllarına ait gelir-gider fatura ve gider belgelerinin (alış ve satış faturaları), 2022 yılı ocak-şubat-mart-nisan aylarına ait gelir-gider fatura ve gider belgelerinin (alış ve satış faturaları)ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ İLE;; bu kararın Zayi Belgesi yerine geçmesine,

2. Talep eden/ilgili tarafça yatırılan başvurma harcı ve peşin harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği başkaca harç alınmasına yer olmadığına, harçların ilgili üzerinde bırakılmasına,

3. Talep eden/ilgili tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Talep eden/ilgili tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak talep eden/ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/06/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır