Karar Detayı

T.C.

ANTALYA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/337 Esas

KARAR NO : 2024/657

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/05/2024

KARAR TARİHİ : 01/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde ;

Davalı ... yetkilisi ... daha evvel aralarında ticareti ve arkadaşlığı bulunan müvekkilin eşi ...'a ... da buluşma esnasında gelmiş olduğu ... plakalı ... markalı ... yıllı ... model aracını satın almak istediğini söylemiştir. Müvekkil eşi ...' ın ... hesabından ... tarihinde paylaşmış olduğu ... davalı şirket yetkilisi ... "... versene", "çekimiz sağlam" (Ekte sunulmuştur) yazarak aracı almak istediğini beyan etmiştir. Daha sonrasında ... tarihinde aracı satın almak istediğine dair konuşmalar gerçekleşmiştir. Araç için ... TL teklif edilmiş olup "gel al çekini" şeklinde yazışmalar mevcuttur. Müvekkilin eşi ... TL altında aracı satmak istememiştir. Ancak davalı şirket yetkilisi pazarlık yaparak ... TL' ye aracın fiyatını indirmeye çalışmıştır. Davalının ... plakalı aracı satın almak ve ödemenin çek vermek suretiyle gerçekleştirmek istediğine ilişkin " ... vercen mi, 60 gün yazıyım, 60 gün zarar etme ... yazarım, gel çekini al, çek hazır ," şeklinde ... tarihli ... yazışmaları mevcuttur. çeki müvekkil ... adına yazacağı, ... tarihli ... konuşmalarından anlaşılmaktadır. Müvekkil eşi ise kendisinin ... marka ... model aracı olduğunu, ... model ... model aracını ise ne yapacağını sormuştur. Yetkili ... bunun üzerine ... adlı iş yerinde kullanacağını beyan etmiştir. Müvekkil ve eşi ilk başta bu talebi ciddiye almamıştır. Ancak daha sonrasında davalı ... üzerinden (ekte konuşmalar sunulacaktır.) müvekkilin eşi ...'a aracı almak istediğini defalarca beyan etmiştir. ... tarihinde çekin hazır olduğunu "yengeme yazarım" şeklinde çekin alacaklısını müvekkil ... yazacağına dair konuşmalar mevcuttur. Müvekkil eşi ..., davalıya "...-...-... hangi tarihi yazcan" diyerek çekin düzenlenmesini sormuş olup konuşmalarda davalı taraf ise "sen hangisini dersen" yazarak ödeme tarihi müvekkilin seçmesini istemiştir. Müvekkil eşi ...'ı ... tarihinde konuşmalardan sonra şartlarda anlaşmak üzere yanına çağırmıştır. Taraflar buluşmada ... PLAKALI ... markalı ... yıllı ... model aracın ... TL karşılığında satılması konusunda anlaşmışlardır. Davalı ödemenin bir önceki ticaret gibi olacağını ... TL değerinde Müvekkil ... adına ... tarihli çek yazacağını beyan etmiştir. Müvekkil ve eşi, şüphelinin yaşam kalitesi ve kullanmakta olduğu araçlar nedeniyle ayrıca en önemlisi davalının yaratmış olduğu güven duygusu ve dürüst insan izlenimi sebebiyle çek düzenlenmesini kabul etmişlerdir. Tüm konuşma içerikleri ekte sunulacaktır. Davalı ... ekte sunulu yazışma içeriklerinden de açıkça anlaşılacağı üzere ... tarihinde bir gün sonra olan ... tarihinde aracın devri Antalya ... Noterliğinde buluşmak üzere saat ... olarak müvekkilin eşi ... ( vekaletname ile satış için) ile randevulaşmıştır. ... tarihinde müvekkile ait olan aracı eşi ... vekaletname ile satmak üzere antalya ... noterliğinde saat ... gibi hazır olup beklemiştir. Şüpheli ... ... banka işleri sebebi ile gecikeceğini yazılı olarak beyan etmiştir. gecikmek sureti ile gelen şüpheli ... müvekkil eşi ...'a anlaşmanın geçerli olduğunu, aracın devrinin ... adına yapılacağını ancak satış için ... tl'lik çekin sahibinin daha evvel yapılan ticarette olduğu gibi yetkilisi olduğu ... şirketinin adına olacağı ve ödemeyi kendisinin yapacağını beyan etmiştir. Müvekkil eşi ... ise davalının kendisinde yarattığı güven duygusu ve dürüst insan izlenimi nedeniyle ... adına araç satışını gerçekleştirmeyi kabul etmiştir. Şatış öncesinde ekte sureti sunulu ... şubesi ... keşide tarihli, ... seri no'lu, ... tl bedelli ... lehine ... yetkilisi ... çek (ekte sunulmuştur) düzenlemiştir. Daha sonrasında ise aracın satışı davalının talimatı ile ...'ne gerçekleşmiştir. Ancak çek suretinde de anlaşılacağı üzere çekin düzenleme tarihi aracın satış tarihinden yaklaşık olarak 2 ay sonrasına düzenlenmiştir. Antalya ... Noterliği ... tarihli ... yevmiye numara ve ... tl bedelle müvekkilin aracı vekaletname ile eşi ... tarafından davalı ...' dan almış olduğu talimat ile aracı ...'ne satış sureti ile devredilmiştir. Ancak aracın bedeline dair çek evrakı alındığından ve çekin keşide tarihi ... olarak düzenlendiğinden müvekkil 2 ay süre ile ödemenin yapılacağı yönünde bekletilmiştir.

Çek keşide tarihi olan ... tarihinde ise Müvekkilin eşi, davalı ...'ya ... üzerinden mesaj göndererek ödeme yapılmasını talep etmiştir. ( yazışma içerikleri mevcuttur. ) Şüpheli ise o an müsait olmadığını ... tarihinde tekrardan ... da buluşmak istediği yazışmalarda mevcuttur. Müvekkil ve eşi ..., davalı ile buluşmak üzere ...na gitmiştir. Davalı sevecen tavırla müvekkil ve eşini karşılamış olup beraber sohbet etmişlerdir. Davalı ödeme yapmak istediğini ...'a söylemiştir. Davalı ödeme yapmak için çek üzerinde seri no'ya bakacağım bahanesiyle ...'dan çeki istemiştir. aralarında oluşan güven sebebiyle ... çeki şüphe etmeden teslim etmiştir. şüpheli telefonundan bankacılık uygulamasını açarak işlem yapıyor gibi gözükmüş ardından gönderdiğini beyan ederek daha önceki ticarete benzer şekilde çek üzerine iptal yazarak ardından çeki müvekile teslim etmeden mekandan hızlı bir şekilde uzaklaşmıştır. Müvekkil ve eşi arkasından seslenmesine rağmen aldırış etmemiş arabasına binerek hızlı bir şekilde uzaklaşmak suretiyle kaçmıştır. Daha sonrasında ise ... üzerinden ..., Davalıya ... TL değerinde paranın gönderildiğine dair dekont göndermesini ister mesajlar göndermiştir. Davalı mesajlara ise borcu olmadığı iddiasında bulunmuş ancak daha sonraki ... tarihli konuşmalarda ise yazılı mesajlardan da anlaşılacağı üzere "biz araba aldık sende daire al" şeklinde söylemlerde bulunarak taşınmaz satmayı vadetmiş ve aracın bedeli olan ... tl bedelin bu satıştan mahsubunu istemiştir. Hatta bu konuda ısrarcı olmuştur. Ancak davalı hiç bir şekilde ödemeye yanaşmamıştır. Ayrıca çeki iptal yazarak aldığından ödemeyi de hiç bir suretle yapmamıştır. Burada davalı başından beri borcunu ödememe iradesinde olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca aracın satış tarihi ... tarihinde aracın satışını vermiş olmasına karşın çekin tarihi olan ... tarihine kadar ödeme yapılacağı düşüncesiyle beklemek durumunda bırakılmıştır.

Taraflar arasında yaratılan güven duygusu da kullanılara konkordato ilan etmiş ve bir çok kişinin para kaybetmesine sebep olmuş ... de aracı olarak kullanarak dolandırıcılık faaliyetini gerçekleştirmiştir. Yapılan dolandırıcılık suçunda mal varlığının el değiştirmesi ve hileli davranış ilişkisi mevcuttur. ...'ne adına birçok şehirden 3 ila 6 aylık çekler karşılığı satın aldığı lüks marka araçları ... ve çevre illerde satarken, çekleri geri ödemediğinden ve ayrıca şirketin ..., ..., ..., ..., ... ilçelerinde yürüttüğü projelerden birçok vatandaşa ev veya daire satmasına karşın bu projeleri de tamamlamadığı ve tapuları vermediğinden bahisle dava açılmıştır. Davalı yetkilisi ..., müvekkil ve eşi arasında daha evvel müstakil ev satışı ile oluşan arkadaşlık bağını kullanmış olup daha sonrasında ise güven duygusu oluşturarak müvekkile ait aracı almak istemiş ancak düzenlemiş olduğu senedi ödemeden oluşan güven duygusunu da kullanarak çeki müvekkil ve eşinin elinden almış olup üzerine iptal yazmıştır. Şüpheli, müvekkil ve eşi güven duygusunu kullanarak dolandırmıştır. Şüpheli yazışmalarda araç almak istediğini bu işlem için noterde buluşmak istediğini aracı şirket adına aldığını ödeme yapacağını birden çok kez kabul etmesine karşın daha sonraki çelişkili ifade de bulunarak herhangi bir mal almadığını beyan etmiştir.

Dava konusu olaydan evvelde taraflar arasında ödemesi benzer bir alım satım gerçekleşmiştir. Müvekkile ait ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada, ... Parsel Tapu bilgileri olan müstakil evin satışı için taraflar arasında ... İli ... ilçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parselde bulunan taşınmaz üzerinde ... Blok Kat :.. Daire:.. ve ... olmak üzere iki daire ve ... TL tutarlı çek düzenlenmek koşuluyla taşınmazın satışı konusunda anlaşma sağlanmıştır. Anlaşma dahilinde taşınmaz ...'nın yetkilisi olduğu ... üzerine geçirilecektir. Düzenlenen çek ..., ... ... şubesi, ... keşide tarihli, ... seri no'lu, ... lehine, ... tl'lik, şirket yetkilisi ... tarafından ... adına taşınmazın satış günü olan ... tarihinde (ekte sunulmuştur.) düzenlenmiştir. ... İli ... ilçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parselde bulunan taşınmaz üzerinde ... Blok Kat :.. Daire:.. ve ... olmak üzere iki dairede müvekkil adına devri gerçekleşmiştir. Taşınmazın satışı davalı ...'nın yetkilisi olduğu ... üzerine ... tarihinde yapılmıştır. Taraflar anlaşma sonrasında aralarında ticaretten kaynaklı tanışıklık ve arkadaşlık ilişkisi başlamış olup birbirlerinin evini ziyaret etmeye ve dışarıda buluşarak zaman geçirmeye başlamışlardır. Oluşan güven ortamında davalı/borçlu şirket yetkilisi ..., müvekkilin eşi ...'ı arayarak müvekkil adına verilen ..., ... ... Şubesi ... Seri No'lu, ... keşide tarihli, ... TL tutarlı çeki ödemek istediğini söylemiştir. Bunun üzerine müvekkil ve eşi ile davalı ... ... şubesinde ... tarihinde bir araya gelmiş olup davalı ..., müvekkilden çek numarasına bakmak için çek istemiş olup telefon bankacılığı ile kendi banka hesabından müvekkilin hesabına ... TL ödeme (Dekontu ekte sunuyoruz) gerçekleştirmiştir. ... TL bedelli çeki davalı ... teslim alıp üzerine iptal yazmıştır. Davalı tarafından bir önceki taşınmaz alım satımına dair ticaretin olumlu sonuçlanması, ödemenin zamanında yapılması, tarafların eşlerle bir araya gelmesi, taraflar arasında yapılan ev ziyaretleri sebebiyle aralarında gelişen arkadaşlık bağı davalı ...' nın hareketleri ile sağlamış olup, müvekkil ve eşi, üzerinde güven duygusu ve borcunu zamanında ödemiş olması sebebi ile dürüst bir iş insanı izlenimi yaratmıştır. Müvekkilde aynı şekilde ileride çekinin ödeneceği düşüncesi ile beklemiştir. Ancak davalı şirket yetkilisi hiç bir ödeme yapmadığı gibi çeki ödeme yapacağı be bilgilerini açıklamaya yazacağı bahanesi ile alarak kaçmıştır.

Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz (TMK. md. 2).Dürüstlük kuralı, herkesin uyması gerekli olan genel ve objektif bir davranış kuralıdır. genel olarak dürüstlük kuralı kişilerin tarafı oldukları hukuki ilişkilerde dürüst, namuslu, ahlaklı ve diğer kişilerde yaratılan güvenle tutarlı şekilde davranmalarını ifade eder. Buna göre belirli bir hukuki ilişkide dürüstlük kuralına uygun davranış; toplumdaki dürüst, namuslu ve orta zekalı bir kişinin, genel ahlâk, doğruluk ve karşılıklı güven esaslarına uygun davranış biçimidir. “bir hak sahibinin hakkını kullanırken veya bir borçlunun borcunu yerine getirirken iyi ve doğru hareket etmesi yani dürüst, namuslu, makul, fiilinin neticesini bilen, orta zekalı her insanın benzer hadiselerde takip edecek olduğu yolda hareket etmesi” TMK’nın 2. maddesinde, hakların dürüstlük kuralına uygun kullanılması gerektiği ifade edilmiş, ardından hakların açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağı belirtilmiştir. Bu ifade şeklinden yola çıkarak; bir hakkın kullanılmasında dürüstlük kuralına uyulmamasının müeyyidesinin, bu hakkın açıkça kötüye kullanılmış sayılması ve hukuken korunmaması olduğu kabul edilebilir. Objektif iyiniyet kavramının anlam ve içeriği hakkın kötüye kullanılması halinin varsayılabilmesi için, yasalarca tanınmış olan bir hakkın, sahibine hiç yarar sağlamadan veya çok az yarar sağlayarak, sadece başkalarına zarar vererek, veya zarar tehlikesi yaratarak kullanılmış olması gerekmektedir. davalı ise müvekkilden almış olduğu ... plakalı ... markalı aracı kötü niyetli olarak konkordato ilan etmiş ... üzerine geçirttirmiş olup kendisinin araç bedeli olarak düzenlenmiş olduğu ... Şubesi ... keşide tarihli, ... SERİ NO'LU, ... TL bedelli ... lehine ... yetkilisi ... Tarafından düzenlenen çekide müvekkil ve eşini çek numarasına bakacağını iddia ederek kötü niyetli bir şekilde iptal yazarak ortamdan uzaklaşmıştır.

Olayla ilgili Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'na Şikayette bulunulmuş olup ... sor. numarası ile davalı hakkında soruşturma dosyası açılmıştır.

Tüm bu açıklamalar ışığında davalının, müvekkil ve eşi ile önce ticaret yaparak arkadaşlık ilişkisi kurmuş olup daha sonrasında ise güven duygusu yaratarak ... plakalı ... markalı ... yıllı ... model aracını satın almak istediği bunun için ... Şubesi ... keşide tarihli, ... Seri No'lu, ... TL bedelli ... lehine ... adına şirket yetkilisi ...'nın çek verdiği ve aracın ... adına satışı gerçekleşmesine karşılık, ... düzenlemiş olduğu çeki müvekkil ve eşinin elinden güven duygusu yaratılarak alınmış olması ve çek üzerine iptal yazılarak menfaat elde ederek müvekkil ve eşine karşı herhangi bir ödeme gerçekleştirmemiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesine göre, alacak ve tazminat taleplerine ilişkin davalardan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu çerçevede, Arabuluculuk Bürosu’na başvuruda bulunulmuş, ancak yapılan görüşmeler sonucunda anlaşma sağlanamamıştır. Anlaşma sağlanamadığından dolayı mahkemeye başvuru zorunluluğu doğmuştur." diyerek , Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı ilamsız takibe yapılan itirazın iptaline, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin, harcın ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; "Dava dilekçesinde iddia edilen hususların tümü gerçek dışı olup kabul etmiyoruz. Davacı iddialarının yazılı belge ile ispatı gerekir. Bu yönde tanık dinlenilmesine muvafakatimiz yoktur.Bir an için davacıya ait aracın çek karşılığı devredildiği iddiasının kabul edilmesi halinde bile -ki kabul etmiyoruz- çek aslının keşideci elinde olması bedelinin ödendiğinin kabulünü gerektirir. Çek aslı keşideci borçluda ise bedeli ödenmiş sayılacaktır. Aksinin kabulü hukuken mümkün değildir. " diyerek , davanın reddini talep etmiştir.

Antalya Genel İcra Dairesinin ... sayılı dosyasının uyap üzerinden celp edilmiştir. Söz konusu icra dosyası incelendiğinde; ilamsız icra takibinin ..., alacaklının ... ,borçlunun ... ,takip çıkışının ... TL asıl alacak olduğu ve ilamsız icra takibinin itiraz üzerine durduğu görülmüştür.

Antalya ve Ticaret Sanayi Odası'na yazılan müzekkereye verilen cevapta; ...'ın kaydının bulunmadığı , bildirilmiştir.

Antalya Esnaf ve Sanatkar Odası'na yazılan müzekkereye verilen cevapta; ...'ın kaydının bulunmadığı , bildirilmiştir.

Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün cevabi yazısında ; ...'ın potansiyel mükellifiyet kaydının olduğu bildirilmiştir.

...'a yazılan müzekkerelere verilen cevaplar dosya arasına alınmıştır.

Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nın 114/c maddesi uyarınca mahkemelerin görevi dava şartı olup, 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının varlığını res'en araştırmakla yükümlüdür. Dava şartının mevcut olup olmadığı , mahkemece yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulur.

Ticaret Mahkemelerinin hangi davalara bakacağı 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren, 6102 sayılı TTK'nın 5. Maddesinde belirtilmiş olup 4. maddede hangi davaların ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede belirtilen nedenlerden doğan davaların ticari dava sayıldığı açıklanmıştır. Kanunda sayılan bu davalara mutlak ticari dava denilir. Mutlak ticari davaların yanında nispi ticari davalar da mevcuttur. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığını her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanıyor olması, bu iki unsurun birlikte bulunması gerekmektedir.

6102 sayılı TTK'da değişiklik yapan ve 01/07/2012 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6335 sayılı kanunun 2. maddesiyle, 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası değiştirilmiş ve Asliye Ticaret Mahkemesiyle Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak düzenlenmiştir.

Dava, para alacağına yönelik ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindi. Tacir araştırması için yazılan müzekkereye verilen cevaplardan; davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır. Davaya konu olay Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olmadığı için; dava , mutlak ticari dava değildir. Davacının tacir olmadığının anlaşılması karşısında; iş bu dava nispi ticari davalardan da değildir. Bu nedenle mahkememizin davada görevsiz olması ve görevli mahkemenin Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi olmasından dolayı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1. c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,

2. Davaya bakmaya Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin GÖREVLİ OLDUĞUNA,

3. 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ANTALYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,

Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,

İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde mahkememizce re'sen davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,

4. 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemeye gönderilmesi halinde görevli mahkemece değerlendirilmesine; davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde dava açılmamış sayılacağından yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,

5. Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararının tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açık duruşmada okundu, usulen anlatıldı 01/10/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır