Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/198 E. 2024/542 K.

T.C.

ANTALYA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/198 Esas

KARAR NO : 2024/542

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 13/03/2024

KARAR TARİHİ : 16/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Mah. ... No:.. ... Apt. .../... adresindeki Gerçek Kişi Tacir Müvekkili ...nun, muhasebecileri ... ve ... (serbest muhasebeci - mali müşavir) ortak kullanımlarındaki ofislerinde ... tarihinde ...'da meydana gelen büyük sel fekaletinde, ofisleri selden etkilenmiş ve ofislerinde sakladıkları evraklar su altında kaldığını, ... tarihinde müvekkilinin tüm ticari defterlerinin saklandığı muhasebecilerine ait işyerinde Mücbir Sebeplerden meydana gelen sel felaketi sebebiyle 2019-2023 yılları arasındaki bazı resmi evrak bu yıllara ait gelir-gider evrakları, SGK dosyaları ve yasal defteri ve ticari defterler kullanılamaz hale geldiğini, 2022-2023 yıllarına ait müvekkili şirketin Açılış ve Kapanışı yapılarak Onaylanan Defterleri, Yevmiye defteri, Envanter defteri, Defteri Kebir, gelir-gider evrakları ile SGK evrakları ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığına yazılan müzekkere cevabında; ...'nun kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Başkanlığına yazılan müzekkere cevabında; dava konusu adreste yer alan binanın bodrum katında yaşanan su baskınına ilişkin düzenlenmiş ... tarih ve ... kayıt numaralı su baskını raporunun gönderildiği ve bahse konu binanın ... numaralı bağımsız bölümü ile ilgili herhangi bir kaydın bulunmadığı bildirilmiştir.

Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığına yazılan müzekkere cevabında; ...'nun ... ile yapılan ... ve ... yaptığı bildirilmiştir.

Antalya SGK İl Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında; ...'nun 2019-2020-2021-2022-2023 yıllarında 4/b kapsamında sigortalı dosyasının olması ve ayrıca ... tarihinden itibaren yine işlem gören ... sicil numaralı iş yerinde 4/a sigortalılığının bulunduğu bildirilmiştir.

Antalya AFAD'a yazılan müzekkere cevabında; ... da ... tarihlerindeki aşırı yağış ve fırtınaya bağlı olarak meydana gelen sel, su baskını nedeniyle İçişleri Bakanlığı (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı)'nın ... tarih ve ... sayılı Olur'u ile ..., ..., ... ve ... İlçeleri ... sayılı Yasa'nın ... Maddesi gereğince hazırlanan ve 21.09.1968 tarihli ve 13007 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Afetlerin Genel Hayata Etkililiğine İlişkin Temel Kurallar Hakkında" Yönetmeliğin 5. maddesinin (a) ve (c) fıkralarına göre "Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi" ilan edilmiştir. Dava konusu ...'nun ... Mah. ... Apt. No:.. .../... adresi, İçişleri Bakanlığının (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı) ... tarih ve ... sayılı Olur'unda bahsedilen sel, su baskını afetinden etkilenen yerleşim birimleri içinde yer almakta olup, afet nedeniyle oluşan yapısal hasarların tespiti Antalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından, eşya zararlarının tespiti ise Antalya Defterdarlığı tarafından yapıldığı bildirilmiştir.

Antalya SGK İl Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında; davaya konu teşkil edecek herhangi bir denetmen raporu bulunmadığı bildirilmiştir.

Antalya Düden Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabında; ...'na ait 2019-2023 yılları arasında vergi incelemesi bulunmadığı ve beyanlarının 2019 yılında ... tarafından ve 2020-2023 yılları arasında ... tarafından verildiği, ayrıca davacı ...'nun ... tarihinden beri ".../... İle ..." faaliyetinden gerçek usulde mükellef olduğu ve bilanço usulüne tabi olarak defter tuttuğunu, mükellefin 2019-2023 yılları arasında verdiği vergi beyannamelerinin bir suretinin gönderildiği görülmüştür.

Antalya ... Noterliğine yazılan müzekkere cevabında özetle; ... isimli kişinin 2022 ve 2023 yıllarına ait defter tasdiklerinin birer suretlerinin gönderildiği bildirilmiştir.

Dava; TTK'nın 82/7. maddesine dayalı olarak davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin zayi olmasından kaynaklı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nın 82/7. maddesi; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. Dosya kapsamından davaya konu belgelerin zayi olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜ İLE;

Davacı ...'na ait;

• 2022-2023 yıllarına ait Yevmiye defteri, Envanter defteri, Defteri Kebir, gelir-gider evrakları ile SGK evraklarının zayi olduğunun TESPİTİ ile bu kararın zayi belgesi yerine GEÇMESİNE,

2. Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken .... TL karar ve ilam harcının peşin olarak alındığı anlaşıldığından başkaca HARÇ ALINMASINA YER OLMADIĞINA,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4. Gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/07/2024

Katip ...

¸(e-imzalı)

Hakim ...

¸(e-imzalı)