Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2012/172 E. 2024/268 K.

T.C.

ANTALYA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2012/172 Esas

KARAR NO : 2024/268

DAVA : Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 17/04/2012

KARAR TARİHİ : 04/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... ile ... arasında ... ada ... parselde bulunan taşınmaz üzerine bina inşa etmek üzere Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Sözleşmesi başlıklı ... tarihli sözleşme düzenlendiğini, sözleşmede ... işveren, ...'nun ise yüklenici olduğunu, bu sözleşmede ipotek - devir ve temlik başlıklı maddesine dayanarak kurucu üyelerinin nerdeyse tamamının akraba ve hemşerilerinden oluşan ...nin kurulduğunu ve ... tarihli sözleşme ile ...'nun sözleşmeden doğan haklarının davacı kooperatife devredildiğini, ...'nun ... tarihli sözleşmenin akdedilmesi sonrasında davalı ... ile kooperatif arasında kooperatif yasasına aykırı ve fahiş şekilde bayındırlık fiyatları üzerinde sözleşme akdedildiğini, sözleşmede inşaatın ... tarihinden itibaren 48 ay içerisinde tamamlanacağı, aksi halde keşif bedelinin onbinde biri bedelle günlük ceza şartının kooperatife ödeneceği, imalatların denetçi tarafından kontrol edileceği ve uygunluk verilmesi sonrasında düzenlenecek hak edişlerin hazırlanacağı ve incelendikten sonra ödeneceği, kooperatif yönetiminin fiilen ... tarafından yürütüldüğü, düzenlenen sözleşmede fahiş bedeller belirlendiğinden kooperatif üyelerinin menfaatlerinin korunması gerekirken ... nun fahiş karlılıkla imalat yapmasına hizmet ettiğinden inşaatın süresinde bitirilemediği ve usulüne uygun kooperatif kayıtları tutulmadığını, 2006 ile 2010 yılları arasında ki hiçbir genel kurul kararının kooperatif yöneticileri tarafından yetkili mercilere tescil edilmediğini, ... tarihli Genel Kurulda üyeler tarafından ...'nun iradesine aykırı şekilde bir yönetim oluştuğunu, yeni yönetim tarafından ... ve eski yönetimler tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, Savcılık Makamınca ... tarafından dava konusu edilen ve gerçek bir alacağı yansıtmayan çeki suç konusu suç olacak şekilde doldurarak kooperatife ait muhasebe defterine işleyerek kooperatif muhasebe defterine Savcılığa teslim ettiğini, ... tarafından oluşturulan yönetim kurulunun imzasını taşıyan ve bir bedel içermeyen dava konusu çek yaprağının davalı şirketin davacı kooperatiften ... TL alacaklı olduğunu gösterir şekilde gerçeğe aykırı olarak doldurularak Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasında takip dayanağı yapıldığını, Kooperatif adına keşide edilen çekte keşideci olarak imzası bulunan ... ile ...'nin önceki yıllarda kooperatif yönetim kurulu üyeliği yapmış olduklarını belirterek; açıklanan nedenler ile dava konusu edilen çek nedeni ile davacı kooperatifin borcu bulunmadığını, dava konusu edilen çekin ceza kovuşturmasına konu edildiği gözetilerek davanın kabulü ile Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... E sayılı takibin tensiben ve tedbiren durdurulmasını, ... keşide tarihli davacı kooperatifin keşidecisi olduğu ... TL lik ... ... seri nolu çek nedeni ile davacı kooperatifin borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin işi yapmasına ilişkin genel kurul kararı bulunduğunu, davacı kooperatife işin yapımını veren ...'nun arsa sahibi ... ile akdettiği sözleşmede açıkça işin yapımına ilişkin düzenleme bulunduğunu, davacı tarafın uzun süredir bağımsız bölümleri kullanmakta olduğunu, dava dilekçesinin tamamının ... hakkındaki iddialardan oluştuğunu, davalı şirketin işleri yaptığı sırada problem olmadığını, kooperatifin parası olmadığında işleri kendi imkanları ile yürüttüğünü, ancak mağdur edilen yüklenicinin kooperatiften iş karşılığı alacaklarını talep ettiğinde nasıl olsa inşaatlar tamamlandı mantığı ile hareket eden yetkililerin davalı şirketin hak ve alacaklarını ödememek için bu davayı ikame ettiklerini belirttiğini, sözleşmeye göre işin 48+12 aylık süresi belirlenmiş ise de davacı kooperatifin ödemelerine göre yürütülecek bir iş olduğunu, ... tarihli ... genel kurul toplantısında borçlarını ödemeyen üyelerin bulunduğu ve borçlarını ödememeleri durumunda bağımsız bölümlerin satışına karar verildiğini, bağımsız bölüm bedellerinin belirlendiğini, aynı toplantıda bağımsız bölümlerin bitmiş olduğunun belirtildiğini, ayrıca ... yılında yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında şimdiki yönetim kurulu üyelerinin birçoğunun yönetime seçildikleri bütçe görüşmeleri esnasında aynı toplantıda istifa ettiklerini, söz konusu genel kurul toplantısında Kooperatifin ödenmeyen çekler toplamanın ... TL olduğu açık hesaplarla beraber toplam borcun ... TL olduğunun belirtildiğini, bu toplantıda şimdiki yönetim kurulu üyelerinden birçoğunun hazır bulunduğu bahsi geçen aynı toplantıda borcu bulunan üyelerden kıymetli evrak alınmasına karar verildiğini, bu karara mevcut yönetim kurulu üyesi ... muhalefet şerhi düşüp mali gücünün müsait olmadığını senetle ödeme yapabilecek durumda olmadığını belirttiğini, yani borcunun bulunduğunun görüldüğünü beyan ettiğini, yükleniciye davacı kooperatif tarafından yaptığı iş nedeniyle alacağına karşılık kooperatif ortaklarının verdiği bonolar ciro ve teslim edildiğini, tartışmasız olan hususun davalı yüklenicinin sözleşme gereği işi yaptığı ve davacı Kooperatif üyelerinin 2006 yılından beri kullanımında olduğunu, davacının kendisine göre yaptırdığı hesabı kabul etmediklerini, ödemelerini zamanında yapmayan Kooperatifin doğal olarak fiyat farkından etkilenmesi gerektiğini, birçok icra takibine maruz kalması, gecikme faizleri ve yargılama giderleri takip gideri ödemek durumunda bırakılması, bunda üyelerin ödemelerini zamanında yapmamalarının etken olduğubu, hatta Kooperatifi borç para temini yönünde yönetime yetki verdiğine ilişkin kayıt ve belgeleri dikkate alındığında düşünülenden fazla maliyet çıkmasının normal olduğunu, sonuç olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere; koşulları bulunmayan davanın reddini talep etmiştir.

Dava; Kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.

Dava dışı ... ile dava dışı ... arasında ... ada ... parselde bulunan taşınmaz üzerine bina inşa etmek üzere Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Sözleşmesi başlıklı ... tarihli sözleşme düzenlendiği, sözleşmede ... işveren, ...'nun ise yüklenici olduğu bu sözleşmede ipotek - devir ve temlik başlıklı maddesine dayanarak davacı ...nin kurulduğunu ve ... tarihli sözleşme ile ...'nun sözleşmeden doğan haklarının davacı kooperatife devredildiği, sonrasında ... tarihli sözleşme ile davalı ... ile davacı kooperatif arasında eser sözleşmesi düzenlendiği ve bu sözleşme ile ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bina inşaa edileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. ... ise ticaret sicil kayıtlarına göre davalı şirketin ortağıdır.

Davaya konu olan çek ise ...na ait ... keşide tarihli ... TL bedelli ... seri nolu çek olup söz konusu çek Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduktan sonra iş bu dava açılmıştır. Davacı kooperatif bu çekin davalı şirket ortağı ve temsilcisi olan ... tarafından gerçek bir alacağı yansıtmayan ve suç teşkil eden eylemi ile doldurarak kooperatife ait muhasebe defterine işlediği iddiası ile çekin bedelsiz olduğu iddiasına dayanmaktadır.

Mahkememizce taraflar arasındaki eser sözleşmesine konu taşınmaz üzerinde keşif yapılmış ve keşifte refakate alınan Bilirkişiler YMM ..., İnşaat Mühendisi ... ve Mimar ... tarafından düzenlenen 15/10/2018 tarihli raporda; Davacının ticari defterlerinin yasal süresi içinde tasdik ettirildiği, kapanış tasdikinin süresi içinde yaptırıldığı, davalının inceleme için defter ibraz etmediği, davacının incelenen 2011-2012 ve 2013 yılı ticari defter kayıtlarında davalı adına (fatura, ödeme vs.) kaydın bulunmadığı, sadece (2012 yılında “2010 haziran devir hesaplar” fiş açıklaması ile dava konusu çekin defter kayıtlarına alındığı, davalının ayrıca ... TL alacak kaydının yapıldığı, yapılan bu kayıtların dayanağının ilgili yevmiye kaydından tespitinin mümkün olmadığı, yapılan bu kayıtlarla ... tarihi itibari ile defter kayıtlarına 2012 yılında alınan ... TL'lik çekin ödenmediği, davalının bu çek dışında 2012 yılında düzeltme adı ile yapılan kayıtla davacıdan ... TL alacaklı olduğu, düzeltme kayıtlarının dava sonrası yapıldığı, incelenen genel kurul kararlarında eski yönetimin ... tarihi itibari ile görevden alındığı, davalı tarafından yapıldığı iddia edilen sözleşme ekinde bulunan keşif özetine ait bedellerin, 2009 yılına birim fiyat güncellemesi ve %11 zam oranı yansıtılması sonrasında tutar ... TL + KDV olup belirlenen işlerin davalı tarafından yapılıp yapılmadığı konusunda sözleşmede açık şekilde tarif edilmiş olmasına rağmen herhangi bir hak ediş, teslim tutanağı veya seviye tespitine ilişkin belge bulunmamasından dolayı değerlendirmenin yapılamadığı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Davalı şirketin yetkilisi ...'nun davacı kooperatifin kurucuları arasında olduğu, bu kişinin davaya konu edilen çeki muhasebe kayıtlarına işlemesi ile ilgili kooperatif tarafından Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulduğu ve ilgili kişi hakkında Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesinin .../... Esas sayılı dava dosyasında da kamu davası açıldığı ve ... tarihinde mahkemece mahkumiyetine karar verildiği, ancak kararın kesinleşmediği anlaşıldığından, eldeki davanın sonucunu etkileyecek bir durum olduğundan dolayı, ilgili ceza davası dosyasının eldeki dava yönünden bekletici mesele sayılmasına karar verilmiş ve anılan bu karar ... yönünden kesinleşmiştir.

Antalya ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin kararını temyizen inceleyen Yargıtay ...CD'sinin ... tarih .../... Esas ve .../... karar sayılı ilamı incelendiğinde "Sanıkların, katılan ...'a karşı işlediği kabul edilen tacir veya şirket yöneticisi olan kişilerin dolandırıcılığı suçundan doğrudan zarar görmeyen ... ile ...'nın kamu davasına katılma ve hükmü temyiz etme hakları bulunmadığından, katılan kooperatif ve şikâyetçi kurum adlarına vekillerinin temyiz istemlerinin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 317. maddesi uyarınca REDDİNE," karar verildiği dolayısıyla kamu davasına konu suçlardan dolayı davacı kooperatifin doğrudan zarar görmediği belirtilmektedir. Yine söz konusu dava dosyası incelendiğinde gerek iddianamede gerekse gerekçeli kararda davalı şirket yetkilisi ...'nun davamıza konu çek ile ilgili olarak davacı kooperatife karşı davaya konu edilen çeki muhasebe kayıtlarına işlemesi ile ilgili eyleminden dolayı herhangi bir şekilde mahkumiyetine karar verilmediği gibi mahkumiyet hükümleri ise dava dışı gerçek kişilere karşı işlenen suçlara aittir. Bu durumda davalı şirket yetkilisi ...'nun bu çeki bizzat davacı kooperatifin defterlerine işlediği ve sözleşmeye aykırı olarak gerçek bir alacağı yansıtmadığı iddiası ceza dosyası kapsamında ispatlanmamış yine HMK 200.maddesi gereğince mahkememizce yapılan yargılama da çekin alacak karşılığı düzenlenmediği iddiaları da ispatlanabilmiş değildir. Taraflar arasında eser sözleşmesi olduğu ve bu sözleşme gereğince mahkememizce yapılan keşif ve alınan raporda davalı şirketin de yapılan iş sonucunda halen ... TL + KDV alacaklı olduğun belirtilmiş olmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Her ne kadar tensip 9 nolu ara kararı ile ihtiyati tedbir kararı verilmişse de davacı tarafça teminat yatırılmadığından ihtiyati tedbir kararının uygulanmamış olduğu dikkate alınarak davalı lehine İİK 72/4 maddesi gereğince icra tazminatı takdirine YER OLMADIĞINA,

3. Alınması gerekli 427,60.. TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan .... TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan .... TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,

4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,

5. Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan .... TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,

6. Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 04/04/2024

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır