Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/696 E. 2024/376 K.

T.C.

ANTALYA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/696

KARAR NO : 2024/376

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/12/2019

KARAR TARİHİ : 16/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacıya ait ... plaka sayılı araç kira sözleşmesi ile üçüncü kişilere kiralanan ve gelir ve kazanç getiren bir kiralama aracı olup bu amaçla ... tarihinde davalılardan ...'e ... tarihine kadar kiralandığını ve teslim edildiğini, davalı ...'e teslim edilen aracın davalı ...'in oğlu ...'e verdiğini, ... tarihinde iki ayrı araca çarparak aracın ağır bir şekilde hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, kiralık ... plakalı araç birden fazla araca çarpmış olması ve bu sırada kaza yerinde kalabalığın toplanması nedeniyle sürücü ...'in korkarak olay yerinden kaçması nedeniyle gıyabında kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, müvekkiline ait araç üçüncü kişilere sürekli kiralanan bir araç olduğundan davalı ... A.Ş'ne ... nolu poliçe ile Rent A Car olduğu da belirtilerek kasko sigorta poliçesi ile sigortalanarak bu tür risklere karşı güvence altına alındığını, kaza tarihinden sonra gerek davalılar gerekse ... A.Ş kazalı araç hasar bedelini karşılamaya yanaşmadıklarını, araç ticari bir araç olduğunu kiraya verildiğinden tamirat süresince kiraya verilememiş ve kaza sebebiyle davacı kira geliri kaybı zararına uğradığını, kaza tarihinden önce günlük kira bedeli yaklaşık olarak 200 TL üzerinden kiraya verilen bu aracın yaklaşık 2 aylık tamirat süresince 12.000 TL kira bedelinden mahrum kalındığını, bu bedelin poliçe limitleri dışında kalması durumunda diğer davalılarca karşılanması zorunlu olduğunu, kazalı araç kaza tarihinden önce ikinci el piyasa değeri 95 000 TL değerinde bir araçken kazadan sonra artık bu değerde kaza sebebiyle azalma olduğunu, davacının zarara uğradığını, arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, hasar, tamirat, yedek parça ve işçilik ödemeleri sebebiyle uğranılan zararı karşılık olmak üzere 30.000,00 TL'nin, tamirat süresince aracın çalışmaması nedeniyle uğranılan gelir kaybı zararına karşılık olmak üzere 1.000,00 TL'nin kaza sebebiyle araçta meydana gelen ikinci el piyasa değeri düşmesi nedeniyle uğranılan değer kaybı zararına karşılık olmak üzere 1.000,00 TL'nin davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri ve şartları dahilinde kalmak kaydı ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin adresinin ... olduğunu, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin görev ve yetkili olduğunu, davanın konu olay müvekkili şirket arasındaki ilişki tüketici- sigorta şirketi arasındaki kasko poliçesinden kaynaklanması nedeniyle Tüketici Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, kasko poliçesi genel şartlarınca değer kaybı talepleri ve gelir kaybı talepleri kasko poliçesi teminat kapsamında olmadığını, bu talepleri yönünden davanın reddi gerektiğini, araç sürücüsü ... kendi yazılı beyanı ile aracı izinsiz aldığını ve akabinde kaza yaptığını kabul ve beyan ettiğini bu sebeple emniyeti suistimal sureti ile hasar oluştuğu ve muafiyetin 19.005,00 TL olarak uygulanması gerektiğinin sabit olduğunu, araç sürücüsünün kaza yerinden firar ettiğini, sürücünün kaza tarihinde yaklaşık 17 saat sonra (kandaki alkol miktarı her saatte 15 promil azalmakta olduğu nazara alındığında, alkolün vücuttan atılım süresinin dolmasından sonra ) ifade vermek için karakola gittiğini, davacının talepleri poliçe teminat kapsamında olduğunu kabul anlamına gelmediğini, talep edilen hasar miktarının yüksek olduğunu, davanın yetki, görev yönünden reddi ve esastan reddini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ...'e usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davaya cevap vermemişlerdir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Davacı vekili tarafından sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, mahkememizce davalı sigorta şirketinden hasar dosyası ve poliçesi getirtilmiş, Antalya ...Asliye Ceza Mahkemesi dosyası celp edilmiş, tanık dinlenmiş, bilirkişi incelemeleri yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır.

Dava, kasko sigorta poliçesine dayalı araç hasar bedeli, gelir kaybı ve değer kaybı tahsili istemine ilişkindir.

Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosu tarafından soruşturma aşamasında aldırılan bilirkişi raporunda, şüpheli sürücü ...'in asli ve tam kusurlu olduğunu, müşteki sürücü ... ve ...'un kusur ve kabahatinin olmadığı bildirilmiştir.

Davalı ...'e davacının sunduğu kira sözleşmesindeki imzayı kabul edip etmediğine dair bulunduğu adrese talimat yazıldığı, talimatın adreste bulunmadığı gerekçesi ile iade edildiği, kira sözleşmesinin incelenmesinde kazaya karaşan davacıya ait ... plaka sayılı aracın kira sözleşmesi ile davalı ...'e ... - ... tarihleri arasında kiralandığı, soruşturma aşamasındaki beyanlarında aracı kiraladığını kabul ettiği anlaşılmıştır.

Tanık ... duruşmadaki beyanında aynene;" Ben sürücüsü ... olan ... plakalı araçta kaza anında bulunuyordum. Ben kaza anında alkollüydüm. Aracı ... kullanıyordu. Kendisine aracı dikkatli kullanması konusunda ikazda bulunmuştum. ...'in kaza anında alkollü olup olmadığını, aracı alkollü vaziyette kullanıp kullanmadığını hatırlamıyorum, zira hem üzerinden zaman geçti hem de ben olayın şokuyla bu durumu hatırlayamıyorum. Ben geçen celse havalimanında çalışıyordum. Duruşma davetiyesini bulamadım. E devletten de duruşmayı bulamadım. O yüzden gelemedim" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... duruşmadaki beyanında aynen:" Ben kaza tarihinde kırmızı ışıkta kendi aracımda bekliyordum. Bu sırada arkadan gelen bir araç benim aracıma çarptı. Ben çarpmadan sonra arcımdan indim. Çarpan aracı çarptığı yerde durur vaziyette gördüm. Ancak içindeki kişilerin aracı bırakıp kaçtıklarını emniyet görevlilerinden öğrendim. Ben bana çarpan aracı sürücüsünü içinde başka yolcu varsa onları görmedim. Çarpan aracın sürücüsünün alkollü olup olmadığı bilmiyorum. Kaza sonrası araç kazayı yapan araç sürücüsünün can güvenliğini tehtide müsait bir toplumsal hava oluştuğuna ben tanık olmadım. Ben geçen celse duruşmaya okuldaki derslerim sebebiyle katılamadım. Daha sonra da gelip kaleme mahkemeye bilgi verdim. Ders programımı da sunmuştum" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dosya Makine Mühendisi bilirkişisine tevdii edilerek rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi 19/04/2022 tarihli raporunda; ... plakalı otomobilin dava konusu trafik kazası neticesinde oluşan hasarın, yedek parçaların ve mekanik ve kaporta işçiliklerinin toplam tutarının 19.100.00 TL (KDV Hariç) olduğu, ... plakalı aracın dava konusu trafik kazası neticesinde 10 günlük onarım süresinde oluşacak gelir kaybının kaza tarihi itibariyle 1.500,00 TL (KDV Hariç) olacağı, mahkemece tarafından hesaplanması istenilen değer kaybı hesabının uzmanlık alanına girdiğinden ... adli bilirkişilerce hesaplanmasının daha doğru olacağı bildirilmiştir.

Mahkememizce ... tarihli celsesinde dosyanın başka bir bilirkişiye tevdine karar verilmiş, Makine Mühendisi bilirkişisi ...'e tevdi edilerek rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişinin 06/07/2022 tarihli raporunda; ... plakalı otomobilin dava konusu trafik kazası neticesinde oluşan hasarın, yedek parçaları ve mekanik ve kaporta işçiliklerinin toplam tutarının KDV dahil 26.062,61 TL olduğu, ... plakalı aracın dava konusu trafik kazası neticesinde 30 günlük onarım süresinde oluşacak gelir kaybının kaza tarihi itibariyle 4.560,00 TL olacağı, dava konusu araç daha önceden 4 defa çarpma şeklinde kaza yaptığından bu kaza nedeniyle araç da değer kaybının olmayacağını bildirmiştir.

Mahkememizce taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda makine mühendisi bilirkişiden ek rapor aldırılmış, bilirkişinin 08/10/2023 tarihli ek raporunda, kök raporla aynı doğrultuda rapor sunduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin ... tarihli ıslah dilekçesi ile, gelir kaybı zararlarına yönelik taleplerini 3560,00 TL daha artırarak toplam da 4560,00 TL olarak ıslah etmiştir.

Taraflar arasında trafik kazası sonrası sigortalı araç sürücüsünün olay yerinden ayrıldığı noktasında uyuşmazlığın bulunmamaktadır. Uyuşmazlık olay yerinden ayrılmayı gerektirir zorunlu hal bulunup bulunmadığı ispat yükünün kime ait olduğu, hasar bedeli , gelir kaybı ve değer kaybı noktalarında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacı taraf davalı sigorta şirketine kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan, diğer davalı ...'e araç kira sözleşmesi kiralandığını ve teslim edildiğini, davalı ...'e teslim edilen aracın davalı ...'in oğlu ...'e verildiğini, kendisine ait aracın davalı sürücü ...'in sevk ve idaresinde iken trafik kazası neticesinde hasarlandığını, hasar bedelinin, gelir kaybının ve değer kaybının davalılar tarafından ödenmediğini, müvekkiline ait aracın sürücüsünün kaza anında olay yerinde kalabalığın toplanması nedeniyle korkarak olay yerinden uzaklaştığını belirtmektedir. Davalı taraf ise, sürücünün firar etmesi ve bu nedenle kazayı yapan sürücünün alkolün vücuttan atılım süresinin dolmasından sonra karakola gittiğini, bu nedenle hasarın teminat dışı kaldığı gerekçesiyle ödemenin yapılmadığını, sürücünün olay yerinden ayrılmasını gerektirir zorunlu halin bulunmadığını savunmaktadır.

... tarihinde davacının maliki olduğu davalı şirket tarafından kasko poliçesi ile sigortalı olan, davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiği, meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait olan araçta hasar bedeli, değer kaybı ve gelir kaybı oluştuğu, davacı adına kayıtlı araç sürücüsünün soruşturma aşamasında alınan kusur raporunda davalı ...'in asli ve tam kusurlu olduğunu, diğer sürücülerin herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığının bildirildiği, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan 06/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda; ... plakalı otomobilin dava konusu trafik kazası neticesinde oluşan hasarın, KDV dahil 26.062,61 TL olduğu, ... plakalı aracın dava konusu trafik kazası neticesinde 30 günlük onarım süresinde oluşacak gelir kaybının kaza tarihi itibariyle 4.560,00 TL olacağı, dava konusu araç daha önceden 4 defa çarpma şeklinde kaza yaptığından bu kaza nedeniyle araç da değer kaybının olmayacağının bildirildiği , bu nedenle davacının araç hasar bedeli ve gelir kaybı için aracı kiralayan ve sürücüsü olan davalılara başvurusunda haklı olduğu, bilirkişi raporunun somut olaya uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle hükme esas alınması gerektiği, aracın hasar bedelinin 26.062,61 TL ve 30 günlük onarım süresinde oluşacak gelir kaybının 4.560,00 TL olduğu ve bu miktarları talep edebileceği kanaatine varılarak, davalılar ... ve ...'e karşı açılan araç hasar bedeli ve araç gelir kaybına dayalı davanın kısmen kabulü ile, 26.062,61 TL araç hasar bedeli ve 4.560,00 TL araç gelir kaybı olmak üzere toplam 30.622,61‬ TL tazminatın olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalılar ... ve ...'e karşı açılan araç değer kaybı zararına dayalı davanın reddine karar verilmiştir.

Kasko sigortası genel şartları teminat dışı kalan zararları düzenleyen A.5 maddesinin 4 ve 5. bentlerinde ; Poliçede gösterilen aracın, ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararlar (5.4) ile Aracın, uyuşturucu madde veya Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararların (5.5) teminat dışı olduğu düzenlenmiştir. Aynı maddenin 5.10. bendinde ise; Zorunlu haller (tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma vb) hariç olmak üzere bu maddenin 5.4 ve 5.5 nolu bendlerdeki ihlaller nedeniyle, sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılması hali de teminat dışı hal olarak düzenlenmiştir.

Buna göre kaza halinde araç sürücüsünün olay yerinden ayrılmış olması zorunlu haller hariç olmak üzere zararın teminat dışı kalmasına sebep olmaktadır. Zorunlu halin ne olduğuyla ilgili maddede örnekseme yoluyla tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme ve can güvenliği sebebiyle uzaklaşma halleri gösterilmiştir. Bu konuda yerel Yargıtay içtihatlarına bakıldığında sürücünün veya araç içerisindeki bir yolcunun veya iki taraflı kazalarda karşı araçta bulunan kişilerin yaralanmaları halinde can güvenliği sebebiyle olay yerinden ayrılmış olunması zorunlu hal sayılmaktadır. Somut olayda sürücünün olay yerinden ayrıldığı taraflar arasında ihtilafsızdır. Gerek kaza tespit tutanağında gerekse dosya kapsamındaki belgelerden davalı sürücünün firar ettiği yazılıdır. Davalı ... dosyadaki belgelerdeki ifadesinde, kaza yaptığında ayrıca iki araca çarptığını araçtaki kişilerin yaralanmalarına sebep olduğunu, ancak bu durumu polis merkezinde öğrendiğini, kalabalığın toplandığını, darp edilme korkusuyla yaya olarak olay yerinden kaçtığını, araçta yanında yolcu olarak bulunan ...'ün kolluktaki ifadesinde olaydan önce alkol aldıklarını beyan ettiği, tanık olarak dinlenen ...'ın , araç içindeki kişilerin aracı bırakıp kaçtıklarını emniyet görevlilerinden öğrendiğini, kaza sonrası kazayı yapan araç sürücüsünün can güvenliğini tehtide müsait hava oluştuğuna tanık olmadığını beyan ettiği, olayın gece saatinde olması, olay yerinin bir anda sürücü için tehlike oluşturacak şekilde kalabalık olma ihtimalinin bulunmaması, sürücünün alkollü olması, davalı ...'ın anlatımlarında çelişki olduğu ve alkollü olması sebebiyle olay yerini terk etmiş olabileceği, tanık beyanlarıyla araç sürücüsünün haklı nedenle olay yerinden ayrıldığının ispatlanamadığı ve zorunlu halin bulunmadığı kanaatine varılmış, neticeten sürücünün herhangi bir zorunlu ve tehlikeli hal olmaksızın olay yerinden ayrılması sebebiyle hasarın teminat dışı kaldığı, ayrıca araç değer kaybı ve gelir kaybının teminat kapsamında olmadığı anlaşıldığından davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

Davanın KISMEN KABULÜ ile,

1. Davalı ... A.Ş yönünden açılan davanın Reddine,

2. a) Davalılar ... ve ...'e karşı açılan araç hasar bedeli ve araç gelir kaybına dayalı davanın Kısmen Kabulü ile, 26.062,61 TL araç hasar bedeli ve 4.560,00 TL araç gelir kaybı olmak üzere toplam 30.622,61‬ TL tazminatın olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Fazlaya ilişkin talebin reddine,

b) Davalılar ... ve ...'e karşı açılan araç değer kaybı zararına dayalı davanın reddine,

2. Alınması gerekli 2.091,83 TL harçtan peşin alınan 546,48 TL harç ile ıslah harcı olan 60,79 TL harcın mahsubu ile kalan 1.484,56‬ TL harcın davalılar ... ve ...'den alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan 44,40 TL ilk dava gideri, 1.065‬,00 TL bilirkişi ücreti, 1.508,3‬0 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 2.617,7‬0 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 2.254,10 ile peşin alınan 546,48 TL harç ve ıslah harcı olan 60,79 TL toplamı olan 2.861,37‬ TL harcın davalı ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.320,00 TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a. 13 maddesi gereğince davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.136,72 TL'sinin davalılar ... ve ...'den bakiyesi 183,28‬ TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydedilmesine,

5. Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

6. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,

7. Davalı ... A.Ş kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca red edilen miktara göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş'ye verilmesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı sigorta vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların tarafın yokluğunda HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça, okunup, usulen anlatıldı. 16/05/2024

Katip ...

✍e-imzalıdır

Hakim ...

✍e-imzalıdır