Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/503 E. 2023/817 K.

T.C.

ANTALYA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/503 Esas

KARAR NO : 2023/817

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 16/10/2020

KARAR TARİHİ : 12/12/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davanın maddi tazminat kalemi yönünden belirsiz alacak davası olarak açıldığını, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, sigorta tarafından taleplerinin değerlendirilmediğini, iki davalının da yerleşim yerinin de Antalya olması sebebiyle Antalya mahkemelerinin davaya bakmakta yetkili olduğunu, ... tarihinde ... Şti.'ye ait olan ve davalı ... yönetimindeki ... plakalı aracın ...'in direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda kaza yaptığını, kaza sonucunda müvekkilinin canını zor kurtardığını, aracın şarampole yuvarlandığını, yolcuların güçlükle araçtan tahliye edildiğini, kazada kusurun ...'e ait olduğunu, bu hususun kaza tespit tutanağı ile belgelendirildiğini, müvekkilinin kaza yapan araçta yolcu olarak bulunduğunu, kaza sebebiyle müvekkilinin ağır yaralandığını, halen tam olarak iyileşemediğini, kazaya sebebiyet veren aracın davalı ... tarafından sigortalandığını ve maddi zarardan sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkilinin 9 ay evde yatarak tedavi görmek zorunda kaldığını, müvekkilinin SSK emeklisi olduğunu, müvekkilinin kaza sebebiyle psikolojik olarak yıprandığını belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 500,00.-TL geçici iş göremezlik tazminatının, 1.500,00.-TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı sigorta yönünden arabuluculuğa başvuru tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 50.000,00.-TL manevi tazminatın davalılar ... Şti.'den ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminata haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı ... vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının usul hukuku kurallarına aykırı olduğunu, davacının kalıcı maluliyetinin bulunmadığını, Manavgat Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen raporda maluliyet oranının %0 olarak belirlendiğini, bu sebeple müvekkili tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, dava dilekçesinde davacının geliri ile ilgili hiçbir delile dayanılmadığını, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine, aksi kanaat halinde müvekkilinin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı tutulmasına, kusur durumuna göre indirim yapılmasına, müvekkili şirket aleyhine yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kaza geçiren aracın maliki olduğunu, kazanın yağışlı bir günde yeni yapılmış olan ve henüz düşük banket uyarısı veya bariyer olmayan yolda aracın bankete kapılarak devrilmesi sonucunda meydana geldiğini, kazanın oluşumunda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, kaza günü araçta görevli tur rehberi tarafından emniyet kemerlerinin takılı olması gerektiği uyarısının yapıldığını, emniyet kemerini takan yolcuların herhangi bir zarar görmediğini, davacının emniyet kemerini takmamış olması sebebiyle dava konusu zararın oluşumuna sebebiyet verdiğini, davacının emekli olması sebebiyle iş göremezlik talebinin yersiz olduğunu, talep edilen manevi miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın ... A.Ş.'ye ve ... A.Ş.'ye ihbarına, davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... süresinde cevap dilekçesi sunmamış, sonradan sunduğu beyan dilekçesinde özetle; kazanın meydana geldiği yolun kenarında bariyer bulunmadığını, bariyer bulunmaması sebebiyle aracın yoldan çıktığını, kaza günü yolun yağış sebebiyle ıslah olduğunu, müvekkilinin mesleği gereği emniyet kemerinin takılması için uyarıda bulunduğunu, davacının da dahil olduğu bazı yolcuların emniyet kemerini takmadığını, bu hususun davacının ağır yaralanmasında etkin rol oynadığını, bilirkişi raporunda müvekkilinin %100 oranında asli derecede kusurlu olduğunun belirtildiğini, raporda yolun bariyersiz oluşunun, olay günü havanın yağışlı olmasının ve davacının emniyet kemerinin takılı olmadığının değerlendirilmeye alınmadığını, aracın ... A.Ş. Tarafından sigortalandığını, ... maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun her türlü kazaların neticeleirne karşı sakatlanma ve ölüm halinde koltuk başına 175.000,00-TL limit ile teminat altına alındığını, ... yıllık azami 250.000,00-TL limit ile teminat ile sorumlu olduğunu, belirlenecek maddi zararın %50'lik tutarına kadar olan manevi tazminat talepleri nin ... tarafından teminat altına alındığını belirterek davanın reddine, kusur raporuna yaptıkları itiraz doğrultusunda aynı bilirkişiden ek rapor alınmasına veya başka bir bilirkişiden rapor alınmasına, müvekkili aleyhine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi halinde hem bu kalemler yönünden hem yargılama giderleri, vekalet ücretleri, harç ödemeleri yönünden poliçeler kapsamında teminat altına alındığından ve limit aşılmadığından hükmedilecek her kalemin tahsilinin sigorta şirketlerince karşılanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ... Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulmaması gerektiğini, müvekkili şirketin kaza sebebiyle sorumluluğunun bulunmadığını, kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, bu poliçede yer alan teminatın ancak olay tarihi itibariyle cari olan ZMMS poliçesi teminatı limitinin bittiği yerden bir zararın varlığı halinde devreye girebileceğini, kaza tarihinde teminat limitinin 410.000,00.-TL ile sınırlı olduğunu, davalı aracın davalı ... A.Ş. Tarafından sigortalandığını, davacının taleplerinin ... tarafından karşılanması gerektiğini beyan etmiştir.

İhbar Olunan ... A.Ş. vekili Cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulmaması gerektiğini, davaya konu ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkilinin davaya ihbarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının araçta yolcu olup olmadığının ve kaza ile sakatlık arasındaki illiyet bağının tespit edilmesi gerektiğini, bakıcı ve tedavi giderlerinin ve manevi tazminat taleplerinin teminat kapsamı dışında olduğunu, müvekkili şirketin poliçe teminat limiti ile sorumlu olduğunu beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Davacı vekili tarafından kaza tespit tutanağı, hastane raporları, görüntü izleme tutanağı, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin mail yazısı delil olarak sunulmuş, mahkememizce soruşturma dosyası celp edilmiş, Kara Yolları Genel Müdürlüğünden kaza yerinin kaza anındaki durumu ile ilgili olarak bilgi ve belgeler istenmiş, gelen yazı cevabı dosyaya konulmuş, davalı sigorta şirketinden trafik sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilmiş, ilgili hastanelerden davacının tedavi evrakları celp edilmiş, davacının ve davalı gerçek kişilerin sosyal ekonomik durumu araştırılmış, SGK il müdürlüğünden davacının hizmet döküm cetveli celp edilmiş ayrıca rücuya tabi geçici iş göremezlik ödemesi yapılıp yapılmadığı sorulmuş gelen yazı cevabı dosyaya alınmış, emniyet kemeri ve davacının çalışıp çalışmadığı konusunda tanık dinlenmiş, kusur maluliyet ve aktüerya konularında bilirkişi incelemesi yaptırılarak tarafların tüm deliller toplanmıştır.

Dava, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1, 85/1 ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3 maddesi uyarınca trafik kazasından kaynaklı geçici ve sürekli iş gücü kaybına dayalı maddi tazminat ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1. maddesinde işletenlerin bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarını karşılamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, bir motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne kadar veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olması nedeniyle sigortacının sorumlu olacağı düzenlenmiştir.

Davalı sigorta şirketinin Antalya'da bölge müdürlüğü olması ve dava konusu poliçeyi tanzim eden acentenin Manavgat'ta bulunması sebebi ile bölge müdürlüğünün bu acente üzerinde yetkisi olduğundan ve dava Antalya' da açılabileceğinden davalı sigorta şirketinin yetki itirazı reddedilmiştir.

Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan 29/04/2021 havale tarihli kusur raporunda; tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; meydana gelen kazada davalı sürücü ...'in tam kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda; kaza tarihinde Erişkinlerin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri yürürlükte olmasına rağmen Anayasa Mahkemesinin genel şartları iptal etmesi gerekçesiyle bu yönetmeliğe göre rapor alınmasının yanlış olacağı değerlendirilerek mahkememizce öncelikle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı İşlemleri Yönetmeliğine göre rapor tanzimi için dosya Akdeniz Üniversitesi ATK' ya gönderilmiş, gelen ... havale tarihli raporda davacının sürekli iş göremezlik halinin bulunmadığı, iyileşme süresinin altı ay olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Davacı vekili ile davalı işleten vekilinin rapora itirazları, davalı sigorta şirketinin cevap dilekçesindeki talebi ve son çıkan Yargıtay kararlarına göre Anayasa Mahkemesinin iptal kararının maluliyet raporunda esas alınması gereken yönetmelik ile ilgili düzenlemeleri kapsamaması sebebi ile kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinlerin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre maluliyet raporu alınması için dosya İstanbul ATK ... İhtisas Kuruluna gönderilmiş, kuruldan alınan 06/04/2022 havale tarihli raporda özetle; Erişkinlerin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının %17 oranında engellilik oranının bulunduğunun ve iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce aktüer uzmanından alınan 29/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak hesaplama yapıldığı, davacının kaza anında emekli olup çalıştığına dair belge bulunmadığından Yargıtay içtihatlarına göre gelir getirici işte çalışmadığından geçici iş göremezlik zararının oluşmadığı, %17 oranında sürekli maluliyet oranına göre davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik zararının 122.900,78-TL olduğu, müterafik kusur indirimi talebinin mahkemenin yetkisinde olduğu hususlarının belirtildiği görülmüştür.

Tarafların itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla alınan 22/12/2022 tarihli birinci ek raporda; itirazlar doğrultusunda hesaplamada değişikliği gerektiren bir unsurun bulunmadığı ancak raporun hükme en yakın tarihte bilinen asgari ücrete göre tanzim edilmesi gerektiğinden son asgari ücrete göre yapılan hesaplama sonucu davacının sürekli iş göremezlik zararının 177.996,98-TL olduğu belirtilmiştir.

Davacının geçici iş göremezlik konusundaki itirazlarının dikkate alınarak bu konuda hesaplama yapılması ve değişen asgari ücrete göre sürekli iş göremezlik zararının da yeniden hesaplanması için bilirkişiden ikinci ek rapor alınmıştır. Sunulan 12/04/2023 tarihli ikinci ek raporda; son asgari ücrete göre davacının geçici iş göremezlik zararının 12.125,40-TL olduğu, sürekli iş göremezlik zararının 176.784,85-TL olduğu belirtilmiş, bu arada duruşma günü gelmeden temmuz 2023 tarihinde asgari ücrette yapılan ciddi değişiklik ve davacı vekilinin talebi üzerine celse arası artan asgari ücrete göre yeniden hesaplama yapılması konusunda bilirkişiden üçüncü ek rapor alınmıştır. Sunulan 20/08/2023 üçüncü ek raporda bu doğrultuda hesap yapılarak davacının geçici iş göremezlik zararının 12.125,40-TL olduğu, sürekli iş göremezlik zararının 226.894,72-TL olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Rapordan sonra davacı ... tarihli talep artırım dilekçesi ile geçici ve sürekli işgücü kaybı taleplerini üçüncü ek raporda belirtilen tutarları arttırarak neticeten 239.020,12-TL maddi tazminatın yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, harcını yatırmıştır.

Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde, olay günü davalı ... şirketine ait diğer davalı ...' nin sevk ve idaresindeki otobüs ile seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu otobüsün yoldan çıktığı ve devrildiği, otobüste yolcu bulunan davacının kaza tarihinde geçerli olan ve bu nedenle dikkate alınması gereken yönetmelik hükümlerine göre %17 oranında malul kalacak şekilde yaralandığı ayrıca altı ay süre ile iş göremez hale geldiği, bu kazada davalı sürücünün hızını ve sürüşünü mahal şartlarına göre ayarlamaması, yola gereken dikkati vermemesi sebebi ile tam kusurlu olduğu, otobüsün kaza tarihinde davalı sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı bulunduğu, poliçenin kaza tarihi itibariyle geçerli olduğu, bu itibarla davacının bedensel zararını sürücü işleten ve trafik sigortacısı olan davalılardan talep etmekte haklı olduğu, aktüer kök raporunda davacının kaza tarihinde emekli olması sebebi ile geçici iş göremezlik zararının bulunmadığı belirtilmiş ise de davacının çiftçilik yaptığı ile ilgili iddialarının tanık ...'nın beyanı ile ispatlandığı değerlendirilerek davacının pasif dönemde olmasına rağmen ayrıca gelir getirici işte çalıştığı kanaati ile geçici iş göremezlik zararının oluşacağı, davacının zararları konusunda aktüer uzmanı tarafından sunulan üçüncü ek rapordaki hesaplamaların somut olaya ve Yargıtay içtihatlarına uygun, denetime elverişli olması sebebiyle hükme esas alınması gerektiği, davacının emniyet kemerinin takılı olup olmadığı konusunda kaza tespit tutanağında herhangi bir tespitin bulunmaması dinlenen tanıkların da bu konuda bilgilerinin olmadıklarını beyan etmeleri karşısında davalı tarafın müterafik kusuru ispat edemediği sonuç ve kanaatine varılmış, bedel arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, davacının davadan evvel davalı sigorta şirketine mail yoluyla yaptığı başvuruya davalının ... tarihinde cevap verdiği gözetilerek yasal 15 günlük süre sonrası davalının ... tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla, davalı sigorta yönünden faiz bu tarihten, sürücü ve işleten yönünden ise haksız fiil hükümlerine göre kaza tarihinden itibaren işletilmiştir.

Manevi tazminat talebi yönünden; davacının kaza nedeniyle duyduğu acı elem ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntüyü gidermek amacıyla hayati tehlike yaratacak BTM ile giderilemeyecek ağır kırık oluşturacak şekilde meydana gelen yaralanmanın niteliği, maluliyet oranı, iyileşme süresi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, günün ekonomik koşulları, davalının tam kusurlu olması, hakkaniyet ilkesi göz önüne alınarak mahkememizce takdiren 40.000,00.-TL manevi tazminatın davalı sürücüden ve işletenden tahsiline karar verilmiş, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,

A) Maddi tazminat davası yönünden ;

1. Davanın kabulü ile 12.125,40.. TL geçici iş göremezlik zararı, 226.894,72.. TL sürekli iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 239.020,12.. TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine

2. Alınması gerekli 16.327,46.. TL harçtan peşin alınan 177,61.. TL harcın ve tamamlama harcı olarak alınan 4.047,73.. TL harcın mahsubu ile bakiye 12.102,12.. TL harcın davalılardan tahsiline,

3. Davacı tarafından yapılan 54,40.. TL ilk masraf, 652,00.. TL tebligat gideri, 524,60.. TL müzekkere gideri, 213,60.. TL talimat masrafı, 1.650,00.. TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.094,60.. TL yargılama gideri ile peşin alınan 177,61.. TL harcın ve tamamlama harcı olarak alınan 4.047,73.. TL harcın toplamı 7.319,94.. TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4. Adli Tıp Kurumunun ... fatura tarihli, ... adli tıp numaralı, ... fatura numaralı, 820,00. TL adli tıp faturasının ve Adli Tıp Kurumunun ... fatura tarihli, ... adli tıp numaralı, ... fatura numaralı, 723,00. TL adli tıp faturalarının davalılardan alınarak hazineye irat kaydedilmesine,

5. Davalı ... Şti. tarafından yapılan 300,00.. TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6. Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.320,00.. TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a. 13 maddesi gereğince davalılardan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,

7. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 37.853,02.. TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

8. Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

B) Manevi tazminat davası yönünden;

1. Davanın kısmen kabulü ile takdiren 40.000,00. TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılar ... ile ... Şti.'den alınarak davacıya verilmesine

Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2. Alınması gerekli 2.732,40.. TL harcın davalılar ... ile ... Şti.'den alınarak hazineye irat kaydedilmesine,

3. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00.. TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ile ... Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

4. Davalı ... Şti. ve ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 10.000,00.. TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,

5. Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin, davalı ... vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 12/12/2023

Katip ...

(E-imzalıdır)

Hakim ...

(E-imzalıdır)