Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/706 E. 2023/734 K.

T.C.

ANTALYA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/706 Esas

KARAR NO : 2023/734

DAVA : Mülkiyet (Tespit İstemli)

DAVA TARİHİ : 25/12/2019

KARAR TARİHİ : 15/11/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Mülkiyet (Tespit İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinde mevcut senet kayıtlarıyla, ... A.Ş. nin Kurucu Ortağı olarak 1955 yılı değerleriyle ....-TL olan 4 adet kurucu hissenin, ... senesinde müvekkilince yapılan inşaatlarda ...’in borcuna karşılık hayatta iken müvekkiline devredildiğini, daha sonra belgelerin davalıya gönderilerek şirkete ortaklığının sağlandığını, davalı tarafından davacı müvekkile tebliğ edilen ... sermayesinin ... TL’ dan ... TL ya çıkarılması ile ilgili olarak toplam sermaye payına ait ... TL karşılığında ... TL tutarında rüçhan hakkını kullanılabileceğinin bildirilmesi üzerine, (o tarihlerde ... devredildiği için) ... Şubesine bizzat müvekkili tarafından nakten ve def’aten istenen paranın yatırılarak karşılığında ... tarih ve ... nolu makbuz alındığını, böylelikle müvekkilinin davalı şirkette bulunan ortaklık oranının bedelli olarak arttırıldığını, davalı şirketin ....-TL kıymetinde kuruluş sermayesi, her biri ...,00.-TL kıymetinde 2200 adet hisseden ibaret olduğunu, toplam kurucu hissenin (4/2200=) 0.00182'si, şirket Toplam Değerinin ise (.../ ...=) ...'sinin müvekkiline ait olduğunu, davalı şirketin kurulduğu 1955 yılından bu güne kadar şirketçe tek kuruşluk kar payı ödenmediğini, bedelsiz/bedelli rüçhan hakkı dahil sermayenin ... TL dan ... TL’ya çıkartılmasına kadar şirketteki ortaklık pay durumunu gösterir kayıt ve belgelerin de bugüne kadar gönderilmediğini, yaptıkları müracaatlara da cevap verilmediğini, en son, davalıya Ankara ... Noterliğinden ... tarih ve ... Yevmiye No ile gönderilen ihtarnamenin ... tarihinde tebliğ edildiğini, verilen cevapta müvekkilinin ortaklığının bulunmadığının bildirildiğini, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyasında dava açtıklarını, mahkemece yetkisizlik kararı verildiğini, karar süresinde infaz edilmediğinden yeniden dava açmak durumunda kaldıklarını, buna göre: müvekkiline ait kurucu hisselerin davalı şirket bünyesinde kayda alınarak gerekli işlemlerin yapılıp davacı müvekkil adına tescilinin yapılıp yapılmadığının tespitine, 1955 yılından 1991 yılına kadar tespit edilecek temettülerin bedelli sermaye artırımında dikkate alınıp alınmadığı, alındı ise bunların bedelsiz hisselerle birlikte davalı resmi kayıtlarında tescil işlemlerinin yapılıp yapılmadığının tespitine, davalının, 1991 yılında davacı müvekkilinden rüçhan hakkını kullandırmak üzere ... tarih ve ... nolu makbuzla müvekkilinden Ankara da tahsil ettiği miktarın karşılığı payların davacı hisse miktarına ilave edilerek davalı kayıtlarında tescil işlemlerinin yapılıp yapılmadığının tespitine, tescil işlemleri yapılmışsa; gerek hisse adedi yönünden gerekse davalı varlıklarının ... oranının üzerinde tespit edilecek oranda korunup korunmadığının tespitine ve tesciline, yapılacak tespit sonuçlarına göre, hisse senetlerinin güncel bedelleri karşılığı olmak üzere fazlaya dair hakları saklı tutularak şimdilik 1.000.-TL alacağının ... tarihinden itibaren avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz Oranı uygulanarak faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini, davalının haksız fiilleri nedeniyle müvekkilinin uğradığı zarar-ziyanlardan dolayı ve ileride tespit edilecek risklerinden dolayı davalının tespit edilecek menkul ve gayrımenkulleri üzerinde ihtiyati haciz kararı verilmesini, davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, Antalya'da dokuma fabrikası olarak bilinen fabrikanın 2003 yılında kapatıldığını, şirketin %...,982 şirketin hissesinin ... Belediyesine ait olduğunu, geri kalan hissenin özel kişilere ait olduğunu, davacının ... tarihinde ihtarname gönderildiğini, 1991 yılından itibaren nama yazılı hisse senetlerini başvuru halinde hamiline yazılı senetler ile değiştirdiğini, ortaklığını tevsik edici belgeler sunması halinde hamile yazılı senetlerin kendisine teslim edileceğini, ihtarnamede davalı şirketin ... yılından bu yana herhangi bir kar payı ödemesi yapmadığını, kar payı taleplerinin reddedildiğini, davalı şirketin ... yılından son kar payı ödemesi yaptığını, 5 yıllık süreye beklediğini, talep edilmeyen kar payları hazine irat olarak kaydedildiğini belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, Ankara ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... Tereke dosyası dosyamız içesine alınmış, Mali Müşavir Bilirkişi bilirkişiden rapor alınmıştır.

Mali Müşavir bilirkişi ...'nun ... tarihli raporunda; Davacı tarafından dosyaya sunulan hisse senedi incelendiğinde davalı şirkette ...'e ait ...-TL kıymetinde nama yazılı hisse senedi olduğu, bedelinin tamamen alındığı ve ...'in hissedarlar defterinin .... Numarasında kayıtlı olduğunun yazılı olduğu, davalı şirkete ait pay defterinin incelenmesi neticesinde ...'in ... nolu üye olarak pay defterinde isminin yazılı olduğu, ... sonu itibari ile ...(eski TL) temettünün hazineye devir edildiğinin kayıtlı olduğu, herhangi bir temettü alacağının kalmadığı, davalı şirketin en son ... tarihinde yapılan 2020 yılın ait genel kurul toplantısına ait hazirun cetvelinde direk olarak ...'in isminin yer almadığı ancak listenin sonunda diğer gerçek kişiler olarak kayıtlı olan bir satır olduğu, davacı tarafından hisselerin davacıdan devir alındığında dair bir belge sunulmadığı, ancak davacı tarafından sunulan evraklar arasında yer alan ... tarihli Ankara ... Noteri ... yevmiye nolu ve ... tarihli Ankara ... Noteri ... yevmiye nolu taahhütnameler ile ...'in varislerinden ... Şirket'ne ait hissedarlar defterinin ....numarasında ... numarasında kayıtlı herbiri ....TL (Beşbinlira) olan 4 (dört) adet nama muharrer hisse, ... senesinde yapılan inşaatlarda ... tarafından borcuna karşılık hayatta iken ...'e verildiği söz konusu hisse senetleri üzerinde herhangi bir hak ve talepte bulunmayacaklarına dair taahhüt alındığı, dava konusu hisse senetleri ile ilgili işlemlerin 1990'lı yıllara dayanmasından ötürü davalı şirketin arşiv kayıtlarında ulaşılabilen evraklar üzerinde yapılan incelemelerde davacının hisseleri devir aldığı ...'in davalı şirkette 4 adet nama yazılı hisseye sahip olduğu, şirketin nama yazılı hisse senetlerini hamiline çevirdiği, ... adına nama yazılı hisse senetlerinin teslim edilip hamiline hisse senetlerinin teslim alınmadığı, davacının ...'den hisseyi devir aldığına dair belgesi ...'in mirasçılardan aldığı taahhütname ile nama yazılı hisse senetlerinin aslı ile davalı şirkete başvurması durumunda kaydının yapılabileceği değerlendirilmiş olup davalı şirket tarafından da bu şekilde hisse devrinin yapılacağının ayrıca taraflarına bildirdiklerini belirtilmiştir.

Mahkememizce Menkul Kıymetler Uzmanı bir bilirkişiden talimat yolu ile rapor aldırılmasına karar verilmiş, Menkul Kıymetler Uzmanı bilirkişi ...'ın ... tarihli raporunda özetle; Davalı tarafça ... tarihinde Davacıya gönderilen cevabî ihtarnameye göre, ... tarihi itibariyle Davacı tarafça Davalı şirkete ulaştırılmış bir hisse devir beyan veya talebi mevcut olmadığını, pay senetleri hakkında yapılan açıklamalar çerçevesinde her biri birer kıymetli evrak olan dört adet pay senetlerinin asılları Davalı şirkete teslim edilmedikçe bir hak talebine konu edilmesinin mümkün olup olmadığının mahkemenin takdirinde olduğunu, davacının dava talebinde yer alan hisse senetlerinin değerlerinin tespiti talebinin bir şirket değerlemesi çalışmasını gerekli kıldığını, şirket değerlemesinin başlı başına ayrı bir görevlendirmeyi gerektirdiği gibi dosyada bir bilançosu bile mevcut olmayan bir şirketin değerinin tespiti mümkün olmadığını, şirket değerlemesi detaylı bir çalışmayı gerekli kılan meşakkatli bir iş olduğunu, anonim şirket pay senedinin şirket varlıkları üzerinde dolaylı mülkiyet ilişkisi kuran, ancak kesinlikle doğrudan talep hakkı vermeyen bir kıymetli evrak olduğunu, dolaylı mülkiyet ilişkisi şirketin kâr elde etmesi sonucu şirket genel kurulunca dağıtılmasına karar verilen temettüden pay talep etmeyi ve şirketin tasfiyesi halinde borçlarından arta kalan bir malvarlığı değeri olur ise bundan payı oranında talep etmeyi bir hak olarak sağlacağını, dikkat edileceği üzere, temettü ve tasfiye payı, ancak kâr dağıtımı kararı ve tasfiye kararı ile ortaya çıkabilen talep hakları oldluğunu, bunun haricinde anonim şirket paylarının bunları çıkaran şirkete iade edilerek pay bedellerinin istenmesi TTK ve 6102 sayılı TTK'nın "sermayenin korunması" temel ilkesine, "sermayenin iadesi yasağına" aykırılık teşkil eder ve anonim şirket sistemine uymayacağını, davacının bedelini talep ettiği payları üçüncü bir kişiye devretmek yoluyla nakde çevirmesi kendi takdirinde olduğunu, davacının elindeki nama yazılı pay senetlerinin asıllarını davalı şirkete teslim ederek ve hamiline yazılı senetleri teslim alarak Davalı şirket nezdinde pay sahipliği haklarını kullanmasının mümkün olduğunu, dava dilekçesi ekindeki ... tarih ve ... sayı ile ... Şubesi'nin düzenlediği ... TL rüçhan hakkı kullanım bedeli ödemesine dair makbuzdan doğan yeni pay alma hakkının icrası ancak bu hakkı veren senetlerin ibrazı ve bu senetler üzerinde bulunan rüçhan hakkı kuponunun kesilerek şirkete teslimi ile mümkü hale geleceğini, kendisi ibraz edilmeyen pay senedinden doğan rüçhan hakkının senet veya üzerindeki kupon ibraz edilmeden talep edilmesinin söz konusu edilemeyeceğini belirttiği görülmüştür.

Davacı tarafın itiraz dilekçesi üzerine mahkememizce Menkul Kıymetler Uzmanı bilirkişi ...'tan ek rapor alınmış, bilirkişi ... tarihli ek raporunda davacının itirazlarını değerlendirmiş ve sonuç olarak kök raporu ile aynı kanaatte olduğunu belirtir şekilde rapor sunmuştur.

Taraflar arasında görülen iş bu davanın, davacının davalı şirketteki pay senetlerinin tespiti ile hisselerinin güncel değerlerinin tespiti ve bu bedellere ... yılından itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle davalı şirketten tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın pay sahipliğinin ispatı meselesi olduğu, davacı tarafından dosyaya sunulan hisse senedi incelendiğinde davalı şirkette ...'e ait ...-TL kıymetinde nama yazılı hisse senedi olduğu, bedelinin tamamen alındığı ve ...'in hissedarlar defterinin ... Numarasında kayıtlı olduğunun yazılı olduğu, davalı şirkete ait pay defterinin incelenmesi neticesinde ...'in ... Nolu üye olarak pay defterinde isminin yazılı olduğu, ... sonu itibariyle ...-TL (eski TL) temettünün hazineye devir edildiğinin kayıtlı olduğu, herhangi bir temettü alacağının kalmadığı, yine davacı tarafça sunulan evraklar arasında yer alan taahhütnamenin ...'in mirasçıları ve davacı ... tarafından imzalandığı, bu taahhütnameye göre ... tarafından söz konusu hisselerin borcuna karşılık olarak hayatta iken ...'e verildiğinden ... mirasçılarının bu hisse senetleri ile ilgili olarak herhangi bir hak ve talepte bulunmayacaklarının taahhüt edildiği, davacının hisseleri devir aldığı ...'in davalı şirkette 4 adet nama yazılı hisseye sahip olduğu, şirketin nama yazılı hisse senetlerinin hamiline çevirdiği, ... adına nama yazılı hisse senetlerinin teslim edilip hamiline hisse senetlerinin teslim alınmadığı, davacının ...'den hisseyi devir aldığına dair belgesi, ...'in mirasçılarından aldığı taahhütname ile nama yazılı hisse senetlerinin aslı ile davalı şirkete başvurması durumunda kaydının yapılabileceği, bu hususun davalı şirket tarafından davacıya bildirildiği ancak davacı tarafça bu şekilde işlem yapılmadığı, ... yılında ödenen temettünün ...'in tahsil ettiği, buna karşılık davacı ...'in tahsil ettiği, bir temettü kaydının bulunmaması sebebiyle davacı tarafından davalı şirkete bildirilen bir hisse devir beyan ve talebinin bulunmadığı, davalı tarafça ... tarihinde davacıya gönderilen ihtarname cevabında davalı şirkete ulaştırılmış bir hisse devir beyan ve talebinin mevcut olmadığının belirtildiği, her biri birer kıymetli evrak olan 4 adet pay senetlerinin asıllarının davalı şirkete teslim edilmediği, davacının elindeki nama yazılı pay senetlerinin asıllarının davalı şirkete teslim ederek ve hamiline yazılı senetleri teslim alarak davalı şirket nezdinde pay sahipliği haklarının mümkün olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1. Davanın REDDİNE,

2. Alınması gerekli 269,85. TL harçtan peşin alınan 44,40. TL harcın mahsubu ile eksik kalan 225,45‬. TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan .... TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

6. Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.320,00.. TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a. 13 maddesi gereğince davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı,(davacı taraf e-duruşma yolu ile) HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça, okunup, usulen anlatıldı. 15/11/2023

Katip ...

(E-İmzalıdır)

Hakim ...

(E-İmzalıdır)