Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/835 E. 2023/729 K.

T.C.

ANTALYA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/835 Esas

KARAR NO : 2023/729

DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/10/2018

KARAR TARİHİ : 14/11/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki olduğu ... plaka sayılı aracın "..." poliçe numarası ile ... tarihinde ... ile müvekkil şirketin sigortalısı olduğunu, ... tarihinde davalı şirkete ait olan ... plaka sayılı aracın ...'ın sevk ve idaresinde iken meydana gelen trafik kazasında ...'ın kaza yerinde hayatını kaybettiğini, ...'ın mirasçıları tarafından Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası ile müvekkil şirkete dava açıldığını, anılı mahkeme kararı soncunda müvekkil şirketin aracın trafik sigorta teminatından ...-TL olan destekten yoksun kalma tazminatını dava dışı ... mirasçılarına Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası sebebi ile ödediğini, davacı müvekkil şirketin poliçe genel şartları gereğince dava dışı taraflara ödemiş olduğu destekten yoksun kalma tazminatını davalı şirketin maliki olduğu ... plaka sayılı araç sürücüsünün "Yetersiz Ehliyet" sahibi olması nedeniyle araç malikinden rücu etme hakkının doğduğunu, bu nedenle davacı şirketin icra takibi başlattığını, davalı tarafın ise bu takibe itiraz ettiğini, açıklanan nedenlerle Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, müvekkil şirket tarafından ödenen ...-TL rücuen tazminat alacağının karşı taraftan tahsiline, ... plakalı araca ihtiyati tedbir konulmasına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; Bu davaya dayanak, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı davanın konusunun, ... tarihli tek taraflı bir trafik kazasında asli kusurlu olan sürücünün vefatı ile sonuçlanmasının ardından müteveffanın annesi ile babası tarafından kazaya bağlı ölüm ile destekten yoksun kaldıkları gerekçesiyle açılmış tazminat davası olduğunu, bu davada yerel mahkemenin bilirkişi raporuna göre ve ıslah edilen miktar üzerinden davayı kabul ettiğini, söz konusu karara karşı temyiz kanun yolu açık iken, bu davanın davacısı olan ... şirketinin kararı haksız ve kötüniyetli olarak temyiz etmediğini, kararın kesinleşerek davacılara ödeme yapıldığını, söz konusu davada verilen kararın açıkça hukuka aykırı olduğunu, zira Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları'nda ... yılında değişikliğe gidildiğini ve tek taraflı trafik kazalarında sürücünün asli kusurlu olduğu durumlarda, sürücünün desteğinden yoksun kaldığını iddia eden yakınlarına tazminat ödemesinin yolunun kapandığını, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerektiğini, işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu sürücü müteveffa ...’ı üçüncü kişi olarak kabul etmenin mümkün olmadığını, bu davanın kendilerine ihbar edilmediğini, sonucu taraflarını da etkileyecek nitelikte olan asıl sorumluluk davasına katılamadıklarını, meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkil şirkete hiçbir kusur isnad edilemeyeceğini, zira; müvekkil şirketin icra ettiği faaliyet alanının yüksek risk içermesi aynı zamanda şirket prensipleri de gereği işçilerin iş güvenliği, sağlık, eğitim ve çalışma koşulları konusunda çok tedbirli ve titiz bir tutum aldığını, bu hususta müvekkil şirketin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, iş bu davanın süresinde açılmadığını, zaman aşımına uğradığını açıklanan nedenlerle davanın reddi ile açılan takibin iptaline, davacı açıkça haksız ve kötüniyetli olduğundan kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, dava masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucu ... tarih, ... - ... Karar sayılı ilam ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine Antalya BAM. ... Hukuk Dairesinin ... tarihli, ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile; " ,,,davacının yeterli ehliyete sahip olmaması nedeniyle dava dışı üçüncü kişilere yapılan ödemenin davalıdan tahsilini talep ettiği, ayrıntıları Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; sigortalı araç sürücüsünün kazadaki kusuru oranında davacının rücu hakkının doğacağı gözetilerek; bilirkişiden kazanın oluşumunda sürücünün kusur oranının ne olduğu konusunda rapor alınması gerekirken mahkemece, kazanın tek taraflı trafik kazası olduğu gerekçesiyle kusur raporunun alınmaması hatalı olmuş, davalı vekilinin buna ilişkin istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece yapılacak iş, kazanın oluşumunda sürücünün kusur oranının ne olduğu konusunda bilirkişiden rapor alınıp oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır." gerekçeleriyle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Gelen dosya yukarıdaki esasa kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Davacı vekili tarafından trafik sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, Ankara ... Asliye ticaret mahkemesinde alınan bilirkişi raporu, bu mahkemece verilen karar, Ankara ... İcra müdürlüğünce hazırlanan icra emri, ödeme belgesi, ölüm ve otopsi belgesi, davalı vekili tarafından müteveffaya iş sağlığı ve güvenliği konusunda verilen eğitimlere ilişkin belgeler, araç kullanma ve talimat tutanağı, yazılı uyarı metinleri, iş kazası inceleme araştırma raporu delil olarak sunulmuş, mahkememizce takip dosyası getirtilmiş, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Ankara ... İcra müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası celp edilmiş, sonradan yazılan müzekkere ile tahsilat makbuzları getirtilmiş, davalı tanıkları dinlenmiş hesap raporu aldırılmış, istinaf sonrası yapılan yargılamada kusur raporu alınarak tüm deliller toplanmıştır.

Dava, trafik kazasında meydana gelen ölüm sebebiyle hak sahiplerine davacı ... şirketi tarafından yapılan ödemenin Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi Genel şartları gereğince aracın geçerli ehliyetnameye sahip olmayan sürücü tarafından sevk edildiği gerekçesiyle sigortalı malikten rücuen tahsiline yönelik başlatılan ilamsız takipte davalı tarafça yapılmış itirazın iptaline ilişkindir.

Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine ...-TL asıl alacak, ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL alacak üzerinden örnek no: 7 olan ödeme emri ile takibe girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu itiraz ve durdurma kararı alacaklıya tebliğ edilmediğinden eldeki davanın süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde kazada vefat eden sürücü ...'ın mirasçıları tarafından aracın trafik sigortacısı olan ... A.ş ye destekten yoksunluk tazminatının tahsili amaçlı dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda toplam ...-TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği, kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği, iş bu dosyanın davalısı olan araç malikinin herhangi bir ihbarının yapılmadığı, hak sahiplerince hüküm altına alınan tutarların Ankara ... İcra dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe konu edildiği, davacının dosyaya ... tarihinde ...-TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

İtiraz ve durdurma kararı alacaklıya tebliğ edilmeden 1 yıllık hak düşürücü süre başlamayacağından ve ödeme tarihi ile takip tarihi olan ... arasında 2 yıllık zaman aşımı süresi geçmediğinden davalının süreye ilişkin itirazları red edilmiştir.

Kaza tespit tutanağının incelenmesinde; davacı ... şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olan davalıya ait ... plakalı kamyonun tek taraflı yaptığı kaza neticesinde sürücüsü ...'ın vefat ettiği, sürücünün yeterli ehliyete sahip olmadığı anlaşılmıştır.

İstinaf öncesi yapılan yargılamada kaza tek taraflı olduğundan mahkememizce ayrıca kusur raporu alınmasına gerek görülmeden dosya sonuçlandırılmıştır. Ancak mahkememiz kararı kusur raporu alınması gerektiği yönünde kaldırıldığından istinaf sonrası yapılan yargılamada kazada kusur durumunun tespiti için dosya trafik uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan ... tarihli raporda; müteveffa ...'ın sürücülüğünü yaptığı kamyon ile olay yeri tehlikeli viraja geldiği esnada viraja hızlı girmesi sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybederek sağda bulunan uçuruma doğru savrulduğu, sürücünün kamyon içinden fırlayarak hayatını kaybettiği, meydana gelen kazada sürücü müteveffanın viraja girerken hızını azaltması gerektiğine ilişkin KTK'nın 52/1-a maddesini ihlal ettiği hususunun belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce istinaf öncesi alınan aktüer raporunda özetle; Ankara ... Asliye ticaret mahkemesinde yapılan yargılamanın iş bu dosyamızın davalısına ihbar edilmemesi sebebi ile yeniden destekten yoksunluk zararlarının hesaplandığı, yapılan hesaplama neticesinde hak sahiplerinin toplam zararının ...-TL olarak bulunduğu, bu tutar ve yargılama giderleri üzerinden takibe geçilmesi halinde takip çıkışının ...-TL olacağı, sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihte icra dosyası kapak hesabının vekalet ücretinin 4/3 hesaplanması halinde ...-TL tam hesaplanması halinde ...-TL olacağı belirtilmiştir.

Mahkememizce Ankara ... İcra müdürlüğünden davacı tarafça yapılan ödemeye ilişkin tahsilat makbuzları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Poliçenin tanzim tarihinde ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan 15/08/2003 yürürlük tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının sigortacının sigortalısına rücu hakkını düzenleyen B.4 maddesinin c bendine göre; Tazminatı gerektiren olay, aracın karayolları trafik kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmiş ise sigortacı ödediği bedeli sigortalısına rücu edebilir.

Davalı taraf cevap dilekçesinde: 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren genel şartlar doğrultusunda ölen kişinin bizzat sürücü olması yani 3. Kişi olmaması sebebi ile davacının ödeme yapmakta sorumluluğunun bulunmadığını, ödeme yapmışsa buna kendisinin katlanmasını gerektiğini belirtmiş ise de; bu husus yeni genel şartlar ile getirilen bir düzenleme olup kaza tarihinde geçerli olan mülga 2003 tarihli yukarıda bahsedilen genel şartlarda ölen kişinin 3. Kişi olup olmamasına göre herhangi bir ayrım yapılmaksızın sigortalı aracın sebep olduğu kazalarda ölen kişinin yakınlarına sigorta şirketi tarafından ödeme yapılacağı düzenlendiğinden mahkememizce bu savunma dikkate alınmamıştır.

Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde, davalıya ait ... plakalı kamyonun ... isimli sürücünün sevk ve idaresinde iken tek taraflı yaptığı kaza neticesinde sürücünün vefat ettiği, kazada sürücünün tam kusurlu olduğu, yakınlarının destekten yoksunluk zararının tahsili amacıyla aracın trafik sigortacısı olan davacıya karşı tazminat davası açtıkları yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne karar verildiği, kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği, icraya konulması üzerine davacı ... şirketince dosya borcunun ödendiği, sürücünün kamyon kullanmak için yeterli ehliyete sahip olmadığı, bu nedenle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B4 - c maddesi uyarınca davacının ödediği tutarı davalı araç malikinden rücuen tahsil talebinde haklı olduğu, davalının sürücüye gerekli talimatları verdiğine yönelik savunmalarının rücuen tazminat talebinin genel şartlardaki düzenlemeye dayanması ve herhangi bir kurtuluş beyyinesinin bulunmaması sebebi ile dikkate alınmaması gerektiği, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesinde davacının ödeme yaptığı tarih itibarı ile icra dosyası kapak hesabının, davacının yaptığı ödemeden daha yüksek hesaplandığı bu itibarla davacının yaptığı ...-TL lik ödeme tutarını davalıdan isteyebileceği, ödeme tarihinden iş bu dosyaya dayanak icra takibinin başlatıldığı ... tarihine kadar geçen ... gün için %9 yasal faiz oranı üzerinden yapılan hesaplama neticesinde davacının takipte istediği ...-TL lik işlemiş faiz talebinin de yerinde olduğu, anlaşıldığından davanın tam olarak kabulüne karar verilmiş, alacak yargılama ile belirlendiğinden ve bu nedenle şartları oluşmadığından, davacının icra inkar tazminatı talebi reddedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,

1. Davanın kabulü ile; Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali ile takibin aynen devamına,

2. Alacak yargılama ile belirlendiğinden ve bu nedenle şartları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3. Alınması gerekli .... TL harçtan peşin alınan .... TL harcın mahsubu ile bakiye .... TL harcın davalıdan tahsiline,

4. Davacı tarafından bozmadan önce yapılan .... TL ilk masraf, .... TL tebligat gideri, .... TL müzekkere gideri, .... TL bilirkişi ücreti olmak üzere .... TL yargılama gideri ile bozmadan sonra yapılan .... TL tebligat ücreti, .... TL bilirkişi ücreti toplamı .... TL yargılama gideri ile peşin alınan .... TL toplamı .... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan .... TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.14/11/2023

Katip ...

(E-İmzalı)

Hakim ...

(E-İmzalı)