Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/302 E. 2024/479 K.

T.C.

ANTALYA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/302 Esas

KARAR NO : 2024/479

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/04/2024

KARAR TARİHİ : 09/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı taraf arasında 1 adet ...-1 Adet ...- 1 Adet ... marka ... jeneratörün satışına ilişkin ... tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmede 3 adet jeneratörün bedelinin ... USD olarak belirlendiğini, ürünlerin teslim tarihiinin ise 3-4 hafta olarak kararlaştırıldığını, ... tarihinde müvekkili tarafından davalı şirkete ait ... hesabına, ürünlerin tesliminden önce ... USD karşılığı ... TL ödendiğini, kalan tutarın da ürünlerin sevkiyatı ile birlikte ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin ilk ödemeyi gerçekleştirerek edimini yerine getirdiğini, ardından davalı şirketin talepleri üzerine, ... tarihinde, müvekkili şirket tarafından ... USD karşılığı ... TL bedelin davalı şirkete ait ... hesabına yatırıldığını, müvekkili tarafından davalı tarafa toplamda ... USD ödeme yapıldığını, ancak davalı tarafın sözleşme gereği edimini ifa etmediğini, hiçbir şekilde ürünlerin teslimini müvekkil firmaya yapmadığını, jeneratörleri başka bir firmadan temin etmek zorunda kalan müvekkilinin sözleşmeden dönme hakkını kullandığını, bu hususta davalıya, Antalya ... Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek sözleşmeden dönüldüğü ve müvekkilce ödenen ... USD bedelin iade edilmesi, aksi hallerde yasal yollara başvurulacağının bildirildiğini, davalı yanın müvekkiline göndermiş olduğu Antalya ... Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesinde; ''şirketimize ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL ödemem yapılmışsa da şirketimize KDV teşvik belgesi sunulmadığı gibi ürünün KDV tutarının ödemesi de gerçekleştirilmemiştir. Muhatap tarafından başkaca ödeme yapılmamıştır. Sözleşme ile, ürün teslimatından önce ürün bedelinin tamamen ödenmesi gerektiği kararlaştırılmasına rağmen Muhatap ürün bedelini eksik ödediğinden tarafımızca teslimat gerçekleştirilememiştir...'' şeklinde cevap vererek bir de üstüne geriye kalan bedeli talep ettiğini, ödenmediği takdirde ise kendisine ödenen bedelin sözleşme gereği iade edilmeyeceğini bildirdiğini, bu hususun kabulünün mümkün olmadığını, sözleşmede herhangi bir cezai şartın da söz konusu olmadığını, müvekkiline herhangi bir mal teslim edilmemiş olmasına rağmen haksız şekilde müvekkilinin ödediği bedele de el koyulduğunu, neticeten davanın kabulü ile; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili tarafından davalıya ödenen ... USD'nin sözleşmeden dönme tarihi olan ... tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi gereği Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranında hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davalı tarafça müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında 3 adet ... marka jeneratörün satışı için ... tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme bedelinin ... USD+ KDV olarak belirlendiğini, sözleşmenin ... maddesinde bedelin ... USD'lik kısmının ... tarihinde geri kalan kısımının ise ürünlerin tesliminden önce ödeneceğinin kararlaştırıldığını, yine sözleşmenin ... maddesinde alıcının sözleşmede belirtilen tutarın tamamını ödemesi ve ürünlerin tesliminden önce KDV yerine geçmek üzere KDV teşvik belgesi ibraz etmesi, etmediği takdirde ürünlerin KDV'sinin ayrıca ödemesi sonrası ürünlerin teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, davalı firmanın ... marka jeneratörlerin ... bayii olup, fabrika ile sipariş usulü çalıştığını, taraflar arasında yapılan sözleşme sonrası fabrika ile sözleşmede belirlenen ürünlerin alımı için sözleşme yaptığını ve sipariş verdiğini, fabrikaya kısmen ödeme yaptığını, sözleşme hükümlerine göre ürünlerin tesliminin ödemenin tamamının yapılmasına bağlandığını, davacı tarafın sözleşmede belirlenen bedelin tamamının ödemediği gibi KDV teşvik belgesi sunmadığını, herhangi bir KDV ödemesi de yapmadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin tam iki taraflı edimleri içeren bir sözleşme olduğunu, dosya kapsamı ve sözleşme içeriğine göre kendi edimini tam olarak ifa etmeyen kusurlu olan davacı tarafın sözleşme hukukuna aykırı olarak bedel iadesi talep etmekte olup, hukukun genel ilkelerinden olan ve Yargıtayın kararlarında yer verdiği, "Hiç kimse kendi kusurundan kaynaklanan bir nedenle hak talep edemez" ilkesine aykırı olan talebinin hukuki dayanağı bulunmadığını sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasında 3 adet jenaratör satışı için imzalanan ... tarihli satış sözleşmesi uyarınca davacı tarafından davalıya ödenen ... USD'nin davacı tarafından sözleşmenin feshi nedeniyle istirdatının talep edilip edilemeyeceği, davacının sözleşmeyi haklı nedenle fesih edip etmediği, ödenen bedelin cezai şart olarak davalının uhdesinde kalması gerekip gerekmediği taraflar arasında ihtilaflıdır.

Taraflar arasında imzalanan ... tarihli satış sözleşmesi, davacı tarafından davalıya gönderilen ve ... tarihinde tebliğ edilen Antalya ...Noterliği ... tarih ... tarihli ihtarname, davalı yanca gönderilen ... tarihli cevabi ihtarname, banka dekontları ve tüm dosya mündericatının tetkikinden; tarafların toplam bedeli ... USD olan 3 adet jeneratörün alım satımı için anlaşmaya vardığı, taraflar arasında imzalanan satış sözleşmesine göre alıcı -davacının toplam satış bedelinin ... USD kısmını ... tarihinde, kalan ... USD kısmını ürün sevkiyatından önce ödemesi gerektiği, davacı tarafından ... tarihinde ... USD karşılığı ... TL, ... tarihinde ... USD karşılığı ... TL ödeme yapıldığı, dava dilekçesinde ... USD lik ödemenin ... USD olarak istendiği, sonuç olarak davacı tarafından ... USD nin satış bedeli olarak davalıya ödendiğinin sabit olduğu anlaşılmıştır.

Davacı daha sonra tek taraflı iade beyanı ile sözleşmeyi feshetmiş ve ... tarihli ihtarname ile 3 gün mehil vererek ödemiş olduğu ücretin iadesini talep etmiştir. Davalı yan ise sözleşmenin ... maddesinde düzenlenen cezai şart nedeniyle ödenen ücretin iadesinin talep edilemeyeceğini, zira davacının sözleşmeyi haksız yere feshettiğini savunmuştur.

Sözleşmenin ... maddesinin" ALICI iş bu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yine bu sözleşmede belirtilen tarihlerde yerine getirmediği takdirde SATICI süre vermeksizin sözleşmeyi feshedebilir ve elindeki çeklerin tamamının bedelinin ve cezai şartın ödenmesini ALICI'dan talep edebilir. Bu halde SATICI her türlü kaybının tazminini de ayrıca talep edebilir." şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Söz konusu maddede yapılan bu düzenleme akdin icra edilmemesi halinde ödenmek üzere kararlaştırıldığından TBK.179/1 maddesinde tanımlanan seçimlik ceza niteliğinde ise de; ödenecek cezai şart miktarının belirli olmadığı, davacı tarafından davalıya çek ile yapılmış bir ödeme bulunmadığı, tüm ödemelerin nakdi olarak yapılmış olması karşısında davacının ödemek zorunda bulunduğu bir cezai şart bedelinden bahsedilemeyeceği görülmüştür. Sözleşme hükmüne ve BK genel hükümlerine göre davalının haksız fesih iddiası ile müspet ve menfi zararının tazminini usulüne uygun açacağı dava ile talep edebileceği, sonuç olarak davacının davalıya yapmış olduğu sübuta eren ... USD'nin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep edebileceği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KISMEN KABULÜ İLE; ... USD'nin davalının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alın ... USD'ninarak davacıya verilmesine,

Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

2. Alınması gerekli ... TL harçtan, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına.

3. Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinden, davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,

5. A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7. Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine

8. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen (davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan) ... TL ara buluculuk ücretinin (yargılama gideri) ... TL'sinin davalıdan, ... TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.09/07/2024

Katip ...

¸e-imzalı

Hakim ...

¸e-imzalı