Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/387 E. 2024/474 K.

T.C.

ANTALYA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/387 Esas

KARAR NO : 2024/474

DAVA : Menfi Tespit (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/12/2022

KARAR TARİHİ : 05/07/2024

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ... esas ... karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiş olmakla mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... tarafından, ... tarihli olduğu iddia edilen adi yazılı nitelikte "..." isimli sözleşme dayanak gösterilerek müvekkili şirket aleyhinde icra takibi başlatıldığını, icra takibine dayanak sözleşme metni incelendiğinde resmi şekilde yapılması gereken bu anlaşmanın adi yazılı şekilde yapıldığını, hukuka aykırı borçlandırıcı işlem yapıldığını, icra takibinde ...-ABD dolarının takip açılış tarihi olan ... tarihli karşılığı olan ...-TL üzerinden açıldığını ve takip açılış tarihindeki Türk Lirası karşılığının talep edildiğini, alacaklı olarak gözüken ... ın müvekkili şirkette şantiye şefi olarak görev yaptığını, sözleşmenin ... tarihinde akdedildiğinin iddia edildiğini, bu tarihte müvekkili şirket yetkilisinin ... olduğunu, ...'nun ... tarihinde vefat ettiğini, sözleşmenin geçersiz olduğunu, sözleşmenin taşınmaz devri vaadi içerdiğini, devir (satış) vaadinin geçerli olabilmesi için resmi şekilde yapılması gerektiği gibi cezai şartların da uygulanabilmesi için resmi şekilde yapılmış olması gerektiğini, sözleşmede edimler arasındaki açık oransızlık bulunduğunu, bu durumunda muvazaayı ispatlar nitelikte olduğunu, ispat yükünün davalı üzerinde olduğunu ileri sürmek suretiyle, müvekkili şirketin Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... E. sayılı icra takip dosyasında konu ettiği "..." sözleşmesine dayalı ...-ABD Doların ... tarihli karşılığı olan ...-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, davalı alacaklı aleyhine alacağın % 40'ından aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ayrıca yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin Antalya ... ASHM ... E sayılı dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Davanın Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, görevsizlik kararı verilerek davanın usulden reddi gerektiğini, davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, somut olayda taraflarınca müvekkilin alacağı nedeniyle Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasıyla icra takibine girişildiğini, davacı borçlu tarafından ödeme emri tebligatının usulüne uygun şekilde tebliğ alındığını, buna rağmen yedi günlük itiraz süresi içinde takibe herhangi bir itirazda bulunmadığını, uzun bir sonra eldeki davanın açıldığını savunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Antalya Genel İcra Dairesi ... E. Sayılı icra takip dosyasının tetkikinden;

Alacaklı ... vekili tarafından borçlu ... aleyhine taraflar arasında imzalanan ... tarihli adi ortaklık sözleşmesine istinaden ödenmesi gereken ... USD karşılığı ... TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Davacı şirketin ... Ticaret Sicil Müdürlüğünden temin edilen kayıtlarının incelenmesinde;

Müdürlükçe ... tarihinde tescili yapılan tür değişikliği sözleşmesine göre ... hakiki şahıs işletmesinin tür değiştirerek ...'ne dönüştüğü, firma ortaklarının isim ve hisse miktarının; ... 200 hisseye karşılık ...-TL'den meydana geldiği, ilk yönetim kurulu üyesi olarak 3 yıllığına ...' nun seçildiği, ilk 3 yıl için münferiden temsile yetkili olduğu, ilk bir yıl için ...' nun yönetim kurulu başkanı olarak seçildiği,

Müdürlükçe ... tarihinde tescili yapılan ... tarih ... karar sayılı yönetim kurul kararına göre ...'nun temsil ve ilzam yetkisinin aynen devamına karar verildiği, karar tarihinden itibaren ... tarihine kadar ...'ın şirket müdürü olarak atandığı, ...'ın şirketi şirket unvanı veya kaşesi altında münferiden temsil ve ilzam etmek üzere yetkili kılındığı,

Müdürlükçe ... tarihinde tescili yapılan ... tarih ... karar sayılı yönetim kurulu kararına göre, göre ...'nun temsil ve ilzam yetkisinin aynen devamına, şirket müdürü ...'ın müdürlükten istifası nedeniyle imza yetkisinin iptaline karar verildiği,

Müdürlükçe ... tarihinde tescili yapılan ... tarihinde icra edilen ...- ...-... yıllarına ait olağan genel kurul tutanağına göre, yönetim kurulu üyeliğine 3 yıl süre ile ...'nun seçildiği, aynı genel kurulun ekinde sunulan şirket ortağını gösterir hazır bulunanlar listesinin fotokopisi ile ... tarih ... karar nolu tek pay sahipliğinin sona erdiğini gösterir yönetim kurulu karar fotokopisinin ekte sunulduğu, aynı tarihte tescili yapılan ... tarih ... karar sayılı yönetim kurulu kararına göre, Yönetim Kurulu Başkanlığına ...'nun atandığı, şirketi Yönetim Kurulu Başkanı ...'nun şirket unvanı veya kaşesi altında münferiden temsil ve ilzama yetkili olduğu tespit edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen ... tarihli ... sözleşmesinin tetkikinden; sözleşmenin ... ve ... (davacı şirket) vekaleten ... tarafından imzalandığı, ortaklığın amacının; daha önce ortaklar ... ve ... 'ye ait olan arsa üzerinde arsa yapımını birlikte üstlenmek ve ...'ye ait ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel arsa üzerinde toplam ... adet ... oluşan bir ... yapmak ve mevcut proje kapsamında inşaat yaparak ... nin inşaatını tamamlamak ve iskanını almak olarak belirlendiği, ortakların tasfiye halinde % 50 şer hisse sahibi olacağı, ... projede belirtilen ... adet ...dan ..., ... ve ... numaralı 3 adet bağımsız bölümün şirkete, ..., ... ve ... numaralı 3 adet ...nın ...'a ait olacağı, adi ortaklığın hayata geçirilebilmesi için ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ortaklığa tahsis edileceği hususunda anlaşıldığı ve yine ortaklığın giderlerine katılım, ortaklığın yönetimi, ortaklığa yeni katılım, ortakların hisse devri, diğer şartlar, ortaklığın tasfiyesi hususlarının ayrıntılı şekilde düzenlendiği,

Sözleşmenin "Ortaklığın Tasfiyesi " başlıklı 11.5.maddesinde " Ortaklardan biri diğer ortağa güven sarsıcı hareketlerde bulunursa, inşaatın bitirilmesini engelleyici fiilerde bulunursa, bağımsız bölümleri hakedişlerde tapu devrini yapmaktan imtina ederse diğer ortak işbu adi ortaklık sözleşmesini derhal feshedebilir,. Taraflardan birinin üzerine düşen edimini yerine getirmemesi halinde ilgili ortak ortaklığın feshini isteyebilecektir. İnşaat projesinin ilerleyen aşamalarında ortak ...'ın hak ettiği bağımsız bölümlerin tapusunun devrinin diğer ortak olan şirket tarafından geciktirilmesi, şirket tarafından tapu devrinden imtina edilmesi, ...'ın hak ettiği bağımsız bölümlerin 3.kişilere satılması ya da satılma tehlikesi olması gibi durumlar söz konusu olursa ortaklardan ... diğer ortak olan ...'ın zararını tazmin edecek ve ... USD (... USD) cezai şart ödeyecektir. Aynı şekilde ortaklardan ...'ın inşaat aşamasında ... teknik şartname ve ilgili standartlara uygun yapımını takip etmemesi ve inşaatı projeye uygun yapmaması halinde ... tarafından diğer ortağa ... USD (... USD) cezai şart ödenecektir. " şeklinde anlaşmaya varıldığı anlaşılmıştır.

Antalya ... Noterliği tarafından düzenlenen ... tarihli ... yevmiye nolu "DÜZENLEME ŞEKLİNDE VEKALETNAME" nin tetkikinden; şirket yetkilisi ...'nun ... ve ...'a vermiş olduğu vekaletname olduğu, vekaletnamenin içeriğinde "...inşaat yapımı ile ilgili olarak dilediği gerçek ve tüzel kişiler ile dilediği şartlarda inşaat yapım sözleşleleri, şantiye şefliği sözleşmeleri yapmaya ve imzalamaya..." dahil olmak üzere bir kısım yetkiler verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, davalı yanın yukarıda ilgili maddeleri özetlenen adi ortaklık sözleşmesinin ... maddesinde yer alan ... USD (... USD) cezai şartın TL karşılığını icra takibine konu etmesi üzerine İİK 72/3.maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasıdır.

6098 sayılı TBK'nın 551. maddesinde "Ticari vekil, bir ticari işletme sahibinin, kendisine ticari temsilcilik yetkisi vermeksizin, işletmesini yönetmek veya işletmesinin bazı işlerini yürütmek için yetkilendirdiği kişidir.

Bu yetki, işletmenin alışılmış bütün işlemlerini kapsar. Ancak, ticari vekil açıkça yetkili kılınmadıkça, ödünç olarak para veya benzerlerini alamaz, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, dava açamaz ve açılmış davayı takip edemez." hükmü düzenlenmiştir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ... tarihli ilamında da açıklandığı üzere; Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu`nun 449/1. maddesinde ticari mümessil (temsilci), “ticari mümessil, bir ticarethane veya fabrika veya ticari şekilde işletilen diğer bir müessese sahibi tarafından işlerini idare ve müessesenin imzasını kullanarak bilvekale imza vazetmek üzere sarih veya zımni kendisine mezuniyet verilen kimsedir" şeklinde tanımlanmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 547/1 maddesinde ise ticari temsilcinin tanımı, “Ticari temsilci, işletme sahibinin, ticari işletmeyi yönetmek ve işletmeye ilişkin işlemlerde ticaret unvanı altında, ticari temsil yetkisi ile kendisini temsil etmek üzere, açıkça ya da örtülü olarak yetki verdiği kişidir.” şeklinde yapılmıştır. Ticari temsilci, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı, işletme sahibi adına kambiyo taahhüdünde bulunmaya ve onun adına işletmenin amacına giren her türlü işlemleri yapmaya yetkilidir. Ancak açıkça yetkili kılınmadıkça, taşınmazları devredemez veya bir hak ile sınırlandıramaz (BK. m. 450; TBK. m. 548). İşletme sahibi, ticari temsilcilik yetkisi verildiğini ticaret siciline tescil ettirmek zorundadır; ancak ticari işletme sahibinin ticari temsilcinin fiillerinden sorumluluğu, tescilin yapılmasına bağlı değildir (BK. m. 449/f. II; TBK. m. 547/f. II).

Davacı şirketin ticari sicil kayıtlarına göre sözleşmeyi şirket adına imzalayan ...'ın şirketin ticari temsilcisi olmadığı sabittir.

Bu halde toplanan deliller ve tüm dosya mündericatının tetkikinden; Antalya ... Noterliği tarafından düzenlenen ... tarihli ... yevmiye nolu "düzenleme şeklinde vekaletname"ye dayalı olarak davaya konu sözleşmeyi şirket adına vekaleten imzalayan ...'ın; vekalet sözleşmesi kapsamında inşaat yapım işi için ancak eser sözleşmesi niteliğinde olan sözleşmeleri ticari vekil olarak akdetme yetkisinin bulunduğu, vekaletname kapsamına göre şirket adına adi ortaklık sözleşmesi imzalama ve şirketin taşınmazları üzerinde tasarruf etme yetkisinin bulunmadığı halde, şirketin taşınmaz mal varlığı üzerinde tasarruf edilmesini de öngören söz konu adi ortaklık sözleşmesini vekaleten imzaladığı, kaldı ki sözleşmenin diğer tarafının yine aynı vekaletname ile şirkete vekil tayin edilen davalı ... olduğu, sonuç olarak her halde taraflar arasında düzenlenen ... tarihli ... sözleşmesinin geçersiz olduğu belirlenmiştir. Davalı, geçersiz olduğu belirlenen sözleşmeye dayalı olarak cezai şart alacağı talebinde bulunamayacağından ; davanın kabulü ile davacı şirketin Antalya Genel İcra Dairesinin ... E sayılı takip dosyasına konu alacak nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalının inşaat yapım işi için verdiği emek ve yaptığı masraflara ilişkin dosyaya sunduğu deliller nazara alınarak (yasal şartları oluşmadağından) davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.(Yargıtay 3.HD.nin 2023/3666 E-2024/1569 K sayılı emsal kararında belirtildiği gibi cezai şart A.A.Ü.T nin 13/4.maddesinde belirtilen anlamda maddi tazminat olarak değerlendirilemeyeceğinden davacı lehine nispi vekalet ücreti takdir edilmiştir.)

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KABULÜ İLE; davacı şirketin Antalya Genel İcra Dairesinin ... E sayılı takip dosyasına konu alacak nedeniyle davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,

Yasal şartları oluşmadığından davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,

2. Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan tebligat. posta. müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

7. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

8. Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.05/07/2024

Başkan ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Katip ...

e-imza