Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/198 E. 2024/215 K.

T.C.

ANTALYA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/198 Esas

KARAR NO : 2024/215

DAVA : Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))

DAVA TARİHİ : 14/03/2024

KARAR TARİHİ : 15/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili davacı şahıs firmasının, Düden Vergi Dairesinin ... vergi nolu mükellefi olarak, ... tarihinde örtü altı sebze yetiştiriciliği faaliyeti ile ticari faaliyetine başladığını, hemen öncesinde ... tarihli kira sözleşmesi ile ...'a ait tapunun ... ili, ... İlçesi, ... Köyünde ... ve ... parsellerde kayıtlı tarla vasıflı taşınmazları kiraladığını, ... parselde kayıtlı taşınmaza ... metre kare kapalı sistem sera ve 500 metre kare boyutunda depo (...) yaptığını, ... parsel de ise açık üretim tarımsal üretime başladığını, hem örtü altı, hem de açık üretimde domates yetiştiriciliği yaptığını, ÇKS, Çifiçilik Belgesi ve Örtü Altı Kayıt belgesi bulunduğunu, bir süre sonra, yine örtü altı sebze yetiştiriciliği amacıyla Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı kira sözleşmesi ile bu kez ... ili ... İlçesi, ... Mahallesi, ... mevkisinde ... ada, ... ve ... parsel toplam ... m2 alanlı tarla vasıflı taşınmazları, ... isimli kişiden hemen sonrasında taşınmazlar üzerine ... metre kare boyutunda kapalı sistem sera, evi, 30 metre kare depo ve 300 tonluk su tankı yaptığını, bu serada ise biber üretimi yaptığını, her iki taşınmazda örtü altı sebze yetiştiriciliği faaliyetini sürdüren müvekkili davacı şahıs firmasının daha öncesinde ... tarihli kira sözleşmesi ile ...'dan kiralamış olduğu ... metre kare alanlı ... parselde açık üretim yapmakta ise de bu taşınmaza da çilek üretimi amacıyla çilek serası yapmak istediğini, bu nedenle malzemeli anahtar teslim sera kurulumu konusunda faaliyet gösteren ... Limited Şirketi ile anlaşmaya vardığını ve anahtar teslim çilek serası kurulumu karşılığında, bu şirkete ... Bankası ... Şubesine ait, ... şirketinin yetkilileri ... ... ve ... ... lehine toplam 12 adet çeki keşide ederek teslim ettiğini, ancak sera kurulumu konusunda mutabık kalınan ... şirketi, 2024 yılının Ocak ayı sonlarında ödeme güçlüğüne düştüğünü, çok sayıda çekleri karşılıksız çıktığını ve fiilen iflas ettiğini, müvekkili davacının sera kurulumu karşılığı verdiği çeklerin ciro yoluyla iyiniyetli üçüncü kişilere geçmesi karşısında müvekkili davacı bu çeklerden dolayı sorumlu hale geldiğini, sera kurulumunun yapılmaması, sera kurulumu karşılığı verilen çeklerin ise üçüncü kişilere ciro yoluyla geçmesi karşısında işbu çekleri ödemekle yükümlü hale gelmesi ve bir anda gelişen bu durum karşısında müvekkilinin likidite sıkıntısı yaşamaya başladığını, ancak birden fazla örtü altı sebze üretimine bağlı olarak, ödeme güçlüğünden belirli sürede kurtulabileceğini, bu nedenle sera kurulumu için verilen çeklerin bedelsiz kalması yani seranın kurulmaması, bir yana çeklerin iyiniyetli üçüncü kişilere geçmesi karşısında, kısa sürede bahsi geçen çeklerin karşılığını ve davacı şahsı firmasının faaliyetleri için gerekli finansı sağlama imkanı olmayınca, davacının tarımsal ve ticari bütünlüğünün bozulmadan faaliyetlerine devam edebilmesi için konkordato talep etmek gerektiğini, konkordato ön projesinde, müvekkili davacının mali durumu hakkında ayrıntılı açıklamalar ve belgeler sunulduğunu, alacaklıların alacaklarının %100' ü oranında kavuşma sağlayacaklarını, müvekkilinin ticari faaliyetini sürdürmesi halinde borçların ödeyeceğinin açık olduğunu, boş tarla vasıflı taşınmazlara kurulan seraların malzemelerinin icra kanalı ile satılması halinde (ilk satışa arzın %50'den başladığı göz önünde alındığında) değerinin çok altında satılması, ayrıca çoğu teminatsız ve güvene dayalı alacaklarının da tahsilinin mümkün olmaması kuvvetle muhtemel olduğunu, iflas halinde varlıkların paraya çevrilerek borçların ödenmesi halinde alacaklılarının alacağına kavuşma oranı toplam borcun, en iyi ihtimalle %50'si seviyesinde olacağını, böyle bir durum doğal olarak alacaklıların nihai zararı anlamına geldiğini, ayrıca müvekkili davacının tarımsal ve ticari faaliyetlerini sürdürememesi, aynı zamanda istihdam yaratamaması, devletin vergi gelirinin ve sigorta priminin azalması, kısacası ülke ekonomisinin de bundan olumsuz etkilenmesi söz konusu olduğunu, alacaklarının alacağına daha yüksek oranda kavuşmasını sağlamak amacı ile yapılan planlamada müvekkili davacı hakkında öncelikle konkordato tedbir kararı ve mühlet verilerek faaliyetlerine devam etmesinin mümkün olması halinde; ticari faaliyetlerden elde edilecek kazançlar sayesinde, borçlarının iflas haline göre daha yüksek oranda ve tamamen ödeme imkanına kavuşacağını, bu durumda alacaklılara teklif edilen tutarın (%100 oranında) gerçekleşmesi ile borçlarının iflası halinde alacaklıların eline geçecek turtar arasında alacaklılar lehine bir fark doğacağını, ayrıca projenin gerçekleşmesi ile şirket faaliyetlerine devam edebileceğini, böylece aktif-pasif dengesi sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulacak olan müvekkili davacı ekonomiye katkı sağlamaya devam edebileceğini, konkordato projesinin içerdiği ödeme teklifi alacaklıların alacaklarına %100 (tamamı) oranında kavuşma imkanı sağlayacağını, bu sebeplerle İİK. m. 286'da öngörülen tüm belgeleri içeren işbu konkordato taleplerinin muvacehesinde, öncelikle üç aylık süre ile geçici mühlet verilmesine, gerekli görülmesi halinde geçiçi mühletin 2 ay daha uzatılmasına, geçici mühlet kararının İİK m. 288 gereğince ilanına, geçici mühlet kararı ile birlikte, davacı şahıs işletmesinin ekonomik hacmi nazara alınarak, bir veya iki geçici konkordato komiseri atanmasına, İİK. m. 294/1 uyarınca, davacı hakkında 6183 sayılı AATUHK”a göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılmamasına ve başlamış takiplerin durdurulmasına, İİK. m.294/1. uyarınca müvekkili davacı hakkındaki ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının uygulanmamasına, müvekkili davacının konkordato başvurusundan önce keşide ettiği çeklerin, 5941 sayılı Çek Kanunu m.5 gereğince, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre, kanuni ibraz süreleri içinde ibrazında “Karşılıksızdır” şerhi yazılmasının ihtiyati tedbiren önlenmesine, bildirilen bankalara müzekkere yazılmasına, ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere “Konkordato Tedbiri” şerhinin yazılmasına, çek hesaplarının işleyiş ve kontrolünün Mahkemece atanacak komiser/komiserlerin denetimine bırakılmasına, davacının konkordato talebinden önce verdiği senetlerin protesto edilmesinin tedbiren durdurulmasına, bu amaçla Türkiye Noterler Birliği'ne ihtiyati tedbir kararının gönderilmesine, müvekkili davacının takip borçlusu olduğu takiplerde kendisi aleyhine veya 3. Şahıs konumunda olduğu takiplerde kendisine yönelik 89/1 haciz ihbarnameleri ile İİK 78.maddesi çerçevesinde doğmuş ve doğacak alacakların haczi talebini ihtiva eden haciz müzekkerelerinin gönderilmesinin tensiben önlenmesine, müvekkilinin şirketlere karşı takas, hapis ve mahsup hakkının kullanılmasının tensiben önlenmesine, İİK. m. 295 uyarınca konkordatoya tâbi olmayan rehinli alacaklar bakımından, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile yapılacak icra takiplerinde muhafaza ve satış işlemlerinin durdurulmasına, şirketlerin bankalar nezdinde tatbik edilmiş/edilecek blokaj işlemlerinin kaldırılmasına ve şirketin üçüncü kişilere vermiş olduğu teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin önlenmesine, müvekkili davacının tüm kurumlar ve şirketler nezdindeki hak ve alacaklarının 3. kişilerce haciz, muhafaza ve tahsil edilmesinin önlenmesi ve evvelce yapılmış takiplerden üzerine haciz konulan hak ve alacaklar da dahil olmak üzere tüm hak ve alacaklarının müvekkil şirketlere ödenmesine, müvekkili davacının muhafaza altına alınmış ve alınacak emtia, taşıt, cihaz, leasing kapsamındaki makine ve diğer hak ve alacaklarının müvekkil şirkete iadesine, İİK, m. 297/1 hükmü uyarınca müvekkil şirketlere komiserin nezareti altında işlerine devam edebilmesi için faaliyet izni verilmesine ve bu bağlamda mahkemece belirlenecek işlemlerin komiserin izni ile yapılmasına, geçici mühlet neticesinde İİK m. 289 gereğince ... yıllık kesin mühlet verilmesine ve gerekli görülmesi halinde bu mühlet kararının 6 ay daha uzatılmasına, kesin mühlet kararının ilanına, yargılama neticesinde İİK m. 305 vd. maddeleri gereğince konkordatonun tasdikine, tasdik kararının ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, İİK 285.maddsi uyarınca konkordato talebidir.

Konkordato projesinde borçların konkordato tasdikinden itibaren başlamak üzere 4 ayda bir eşit taksitler halinde (toplamda 8 eşit taksitle) 36 ay içinde ödenmesi planlanmıştır.

İİK.nun uyuşmazlıkla ilgili maddeleri şu şekilde düzenlenmiştir.

" Konkordato talebi:

Madde 285 - (Değişik madde: 18/02/1965 - 538/120 md.) (Değişik madde: 28/2/2018-7101 S.K./13. md) Borçlarını, vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir.

İflas talebinde bulunabilecek her alacaklı, gerekçeli bir dilekçeyle, borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir.

Yetkili ve görevli mahkeme; iflasa tabi olan borçlu için 154 üncü maddenin birinci veya ikinci fıkralarında yazılı yerdeki, iflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir.

Konkordato talebinde bulunan, Adalet Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan tarifede belirtilen konkordato gider avansını yatırmaya mecburdur. Bu durumda 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114 üncü ve 115 inci maddeleri kıyasen uygulanır.

Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler:

Madde 286 - (Değişik madde: 18/02/1965 - 538/121 md.) (Değişik madde: 28/2/2018-7101 S.K./14. md)

Borçlu, konkordato talebine aşağıdaki belgeleri ekler.

a) Borçlunun borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, bu kapsamda alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacaklarını, ödemelerin yapılması için borçlunun mevcut mallarını satıp satmayacağını, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli mali kaynağın sermaye artırımı veya kredi temini yoluyla yahut başka bir yöntem kullanılarak sağlanacağını gösteren konkordato ön projesi.

b) Borçlunun malvarlığının durumunu gösterir belgeler; borçlu defter tutmaya mecbur kişilerden ise Türk Ticaret Kanununa göre hazırlanan son bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu, hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden hazırlanan ara bilançolar, ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri ile elektronik ortamda oluşturulan defterlere ilişkin e-defter berat bilgileri, borçlunun mali durumunu açıklayıcı diğer bilgi ve belgeler, maddi ve maddi olmayan duran varlıklara ait olup defter değerlerini içeren listeler, tüm alacak ve borçları vadeleri ile birlikte gösteren liste ve belgeler.

c) Alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren liste.

d) Konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflası halinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tablo.

e) (Değişik bent: 6/12/2018-7155 S.K./13. md) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşu tarafından Türkiye Denetim Standartlarına göre yapılacak denetim kapsamında hazırlanan ve konkordato ön projesinde yer alan teklifin gerçekleşeceği hususunda makul güvence veren denetim raporu ile dayanakları.

(Mülga fıkra: 6/12/2018-7155 S.K./13. md)

Borçlu, konkordato sürecinde mahkeme veya komiser tarafından istenebilecek diğer belge ve kayıtları da ibraz etmek zorundadır.

(Ek fıkra: 6/12/2018-7155 S.K./13. md) Birinci fıkranın (e) bendi kapsamında düzenlenecek raporlar ve bu raporlara dayanak olacak denetimlerde, denetim kuruluşlarının faaliyetleri, hak ve yükümlülükleri, raporların inceleme ve denetimleri, bu raporlar sebebiyle doğacak idari ve hukuki sorumluluk ile diğer hususlar hakkında 26/9/2011 tarihli ve 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır.

(Ek fıkra: 6/12/2018-7155 S.K./13. md) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.

Geçici Mühlet:

Madde 287 - (Değişik madde: 17/07/2003 - 4949 S.K./69. md.) (Değişik madde: 28/2/2018-7101 S.K./15. md)

Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhal geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki haller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.

Konkordato işlemlerinin başlatılması alacaklılardan biri tarafından talep edilmişse, borçlunun 286 ncı maddede belirtilen belgeleri ve kayıtları mahkemenin vereceği makul süre içinde ve eksiksiz olarak sunması halinde geçici mühlet kararı verilir. Bu durumda anılan belge ve kayıtların hazırlanması için gerekli masraf alacaklı tarafından karşılanır. Belge ve kayıtların süresinde ve eksiksiz olarak sunulmaması halinde geçici mühlet kararı verilmez ve alacaklının yaptığı konkordato talebinin de reddine karar verilir.

Mahkeme, geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla bir geçici konkordato komiseri görevlendirir. Alacaklı sayısı ve alacak miktarı dikkate alınarak gerektiğinde üç komiser de görevlendirilebilir. Üç komiser görevlendirilmesi durumunda komiserlerden biri, mahkemenin bulunduğu ilde faaliyet göstermek şartıyla Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetçiler arasından seçilir. (Ek cümle: 6/12/2018-7155 S.K./14. md) 290 ıncı madde bu konuda kıyasen uygulanır.

Geçici mühlet üç aydır. Mahkeme bu üç aylık süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin yapacağı talep üzerine geçici mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir, uzatmayı borçlu talep etmişse geçici komiserin de görüşü alınır. Geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez.

291 inci ve 292 nci maddeler, geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanır.

Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz."

Somut olayda: davacının ... Ltd.Şti ile yaptıkları "anahtar teslimi çiçek serası kurumu" na ilişkin sözleşme nedeniyle bu şirket yetkilisi ... ...'a vermiş olduğu toplam bedelleri ... TL olan 12 adet çeki ( vade tarihleri sırasıyla ... olan) şirketin sözleşme hükümleri gereğince yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bedelsiz kaldığı ve bir anda gelişen durum karşısında davacının likidite sıkıntısına girdiği, çeklerin ciro yoluyla 3.kişilere geçmiş olma ihtimalinin de bulunduğu belirtilerek yapılan konkordato talebinde; alacaklılar listesinde sadece ... ...'ın yer aldığı başka bir alacaklı bildirilmediği, ... Ltd.Şti ile yapıldığı iddia edilen sözleşme örneğinin sunulmadığı, yasal olarak konkordato talebine eklenmesi zorunlu olan belgeler arasında yer alan makul güvence veren denetim raporunun evraklar arasında yer almakla birlikte içeriğinin ve sonuç kısmının birbirini teyit etmediği, güvence raporunun dava dışı 3.kişiler için hazırlanan başka bir konkordato projesi için düzenlendiği kanaatine varıldığı gibi mevcut delil durumuna göre davacının, İİK 285.maddesinde tanımlanan " borçlarını, vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu" sıfatından çok İİK 72/2.maddesinde düzenlenen menfi tespit davası borçlusu sıfatına haiz olduğu anlaşılmakla davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

...-Davanın DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,

2. Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

4. Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar verildi.15/03/2024

Başkan ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Katip ...

e-imza